Nâng cao năng lực số cho giáo dục trong kỷ nguyên mới

Hơn 300 đại biểu trong và ngoài nước đã tham dự sự kiện, tập trung thảo luận các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phát triển nguồn nhân lực số đáp ứng yêu cầu cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.

Giáo dục không thể đứng ngoài chuyển đổi số

Trong bối cảnh AI và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống, phát triển năng lực số được xác định không chỉ là yêu cầu công nghệ mà còn là nền tảng để đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng sức cạnh tranh quốc gia.

Đây là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục, doanh nghiệp công nghệ và đại diện quốc tế cùng thảo luận tại Hội thảo.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS. Trịnh Thị Thu Hà – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội cho rằng, chuyển đổi số giáo dục không đơn thuần là đưa công nghệ vào lớp học, mà là quá trình đổi mới toàn diện từ tư duy quản trị, mô hình đào tạo đến phương thức phát triển con người. Theo bà, phát triển năng lực số không chỉ là yêu cầu cấp thiết của chuyển đổi số giáo dục, mà còn là nền tảng để hình thành nguồn nhân lực sáng tạo, thích ứng và hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên mới.

TS. Trịnh Thị Thu Hà nhận định các trường đại học, cao đẳng, đặc biệt tại Hà Nội, đang sở hữu nguồn lực tri thức lớn với đội ngũ chuyên gia, giảng viên chất lượng cao và lực lượng sinh viên đông đảo, đóng vai trò nòng cốt trong thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục.

Theo đó, các cơ sở giáo dục cần thay đổi tư duy, đẩy mạnh ứng dụng toàn diện các công nghệ mới như AI và công nghệ số trong quản trị, đào tạo, xây dựng chương trình, đổi mới phương pháp giảng dạy cũng như phát triển công nghệ giáo dục.

“Năng lực số là động lực then chốt thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước đưa nền giáo dục Việt Nam tiệm cận trình độ khu vực và thế giới”, TS. Trịnh Thị Thu Hà khẳng định.

Hội thảo tập trung trao đổi nhiều nhóm vấn đề mang tính thực tiễn như: khung chính sách và quản trị giáo dục số; ứng dụng AI trong dạy học và kiểm tra đánh giá; phát triển năng lực số cho giảng viên, sinh viên; xây dựng hệ sinh thái giáo dục số; hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo kỹ năng số; cũng như các vấn đề về an toàn dữ liệu, đạo đức số và năng lực thích ứng của người học trong thời đại AI.

TS. Đinh Việt Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia, cho rằng năng lực số không đơn thuần là một môn học mới mà còn là “đòn bẩy” tái cấu trúc triết lý sư phạm, phá bỏ giới hạn của lớp học truyền thống, thúc đẩy giáo dục cá nhân hóa, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho mọi người học.

Theo ông, giáo dục giữ vai trò trung tâm trong việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp quốc gia. “Những kỳ lân công nghệ trong tương lai đang được nuôi dưỡng từ chính các giảng đường hôm nay”, ông nói.

“Năng lực số chính là chiếc chìa khóa vạn năng giúp thanh niên chuyển từ những người tiêu thụ tài nguyên số thụ động thành những nhà khởi nghiệp kiến tạo tương lai”, ông khẳng định.

Hợp tác quốc tế - Động lực cho giáo dục tương lai

Một trong những điểm nhấn của chương trình là các tham luận quốc tế về kinh nghiệm phát triển giáo dục số và trí tuệ nhân tạo.

Đại sứ Kazakhstan tại Việt Nam Kanat Tumysh chia sẻ kinh nghiệm hợp tác giáo dục số toàn cầu trong bối cảnh Kazakhstan hiện là một trong số ít quốc gia thành lập Bộ Trí tuệ nhân tạo (Ministry of AI), thể hiện định hướng chiến lược trong phát triển hệ sinh thái công nghệ và nguồn nhân lực tương lai.

Trong khi đó, Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ Korhan Kemik mang tới góc nhìn về chiến lược phát triển năng lực số quốc gia, đặc biệt là việc xây dựng hệ thống học tập trực tuyến, lớp học thông minh và ứng dụng AI trong giáo dục.

“Tôi đã có hai năm sống và làm việc tại đây, trực tiếp chứng kiến những nỗ lực chuyển đổi rất toàn diện của Việt Nam. Chúng tôi luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam bởi hai nước là những quốc gia hữu nghị”, Đại sứ Korhan Kemik chia sẻ bên lề hội thảo.

Ngoài các tham luận học thuật, hội thảo còn dành thời gian cho các phiên thảo luận mở với sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp giáo dục.

Nhiều vấn đề được đặt ra như: đâu là năng lực cốt lõi mà giáo dục Việt Nam cần ưu tiên cho thế hệ trẻ trong 5–10 năm tới; làm sao để AI hỗ trợ cá nhân hóa giáo dục; hay cách cân bằng giữa công nghệ với giá trị nhân văn và bản sắc văn hóa.

Các chuyên gia cho rằng, trong kỷ nguyên số, năng lực công nghệ là cần thiết nhưng chưa đủ. Điều quan trọng hơn là khả năng tư duy phản biện, thích ứng, sáng tạo, kỹ năng làm việc toàn cầu và tinh thần học tập suốt đời – những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực trong tương lai.

Thông qua các tham luận, phiên thảo luận chuyên sâu và hoạt động kết nối hợp tác, hội thảo được kỳ vọng góp phần bổ sung luận cứ khoa học, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy đổi mới giáo dục và phát triển nguồn nhân lực số tại Việt Nam trong thời đại mới.