Chiến dịch 500 ngày đêm - Hành trình trả lại tên cho các anh

Chương trình được truyền hình trực tiếp từ Trường quay S1 kết hợp 2 điểm cầu live tại Nghĩa trang Mai Dịch (thành phố Hà Nội).

Với thời lượng 60 phút, chương trình phản ánh sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị Thủ đô trong việc đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; từ công tác rà soát, số hóa dữ liệu, khảo sát 340 nghĩa trang đến đợt cao điểm thu nhận hơn 15.000 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ.

Tham gia tọa đàm tại Trường quay S1 có hai vị khách mời: Ông Nguyễn Đình Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng và Trung tá Nguyễn Danh Trường, Chính trị viên phó, Ban Chỉ huy Quân sự xã Bất Bạt. Các khách mời sẽ phân tích vai trò, tính chủ động của chính quyền cơ sở và sự phối hợp của lực lượng quân sự địa phương trong khảo sát, lập hồ sơ, chuẩn bị các điều kiện kỹ thuật phục vụ chiến dịch.

Bên cạnh đó, chương trình mang đến những cảm xúc lắng đọng qua 2 điểm cầu trực tiếp tại Nghĩa trang Mai Dịch:

Điểm cầu 1: Cuộc trò chuyện cùng Đại tá Đoàn Chí Thắng, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội và bà Vũ Thị Na, xã Thanh Trì, thân nhân có 3 anh trai là liệt sĩ, trong đó 2 liệt sĩ được tìm kiếm, xác định danh tính bằng phương pháp đối chiếu ADN.

Điểm cầu 2: Giao lưu cùng Đại tá, nhạc sĩ An Hiếu, Phó Giám đốc Dàn nhạc giao hưởng quân đội, tác giả ca khúc "Những vì sao lặng lẽ" và bà Trần Thị Tuyết, Phó Trưởng ban Phục vụ Lễ tang thành phố, Sở Nội vụ Hà Nội.

Chương trình gửi gắm những thông điệp sâu sắc về truyền thống tri ân và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Xác định danh tính liệt sĩ - trách nhiệm và nghĩa cử thiêng liêng

Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang cho biết, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là một nhiệm vụ chính trị, mà còn thể hiện lòng biết ơn, là mệnh lệnh từ trái tim đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

“Để có được cuộc sống hòa bình, ấm no như hôm nay, biết bao thế hệ cha anh đã không tiếc máu xương, anh dũng chiến đấu và hy sinh. Hàng triệu người con ưu tú của đất nước đã ngã xuống vì Tổ quốc, nhưng đến nay, vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được quy tập hoặc chưa xác định được danh tính”, ông Nguyễn Đình Quang nói.

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, thành phố Hà Nội và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, xã Phù Đổng đã nghiêm túc triển khai nhiệm vụ được giao. Mỗi trường hợp liệt sĩ chưa được xác định danh tính không chỉ là nỗi trăn trở của các cấp, ngành, mà còn là niềm mong mỏi, khắc khoải của thân nhân và gia đình các liệt sĩ.

“Hành trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN không chỉ là hành trình trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh vì đất nước, mà còn là sự tri ân sâu sắc của các thế hệ hôm nay đối với những người đã cống hiến trọn đời cho Tổ quốc. Đối với xã Phù Đổng, chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện tốt công tác rà soát, thu thập thông tin, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để góp phần thực hiện hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm, qua đó, chung tay đưa các liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương”, ông Nguyễn Đình Quang nhấn mạnh.

Ban Chỉ huy Quân sự xã - vai trò nòng cốt trong thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm

Với nhiệm vụ mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng như Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Trung tá Nguyễn Danh Trường, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Bất Bạt đã có những chia sẻ cụ thể về vai trò và trách nhiệm của đơn vị tại địa phương.

Theo Trung tá Nguyễn Danh Trường, với vai trò là cơ quan thường trực trong thực hiện chiến dịch của địa phương, Ban Chỉ huy Quân sự xã đã chủ động tham mưu Đảng ủy và UBND xã ban hành các kế hoạch, cũng như ra quyết định thành lập tổ khảo sát tại các nghĩa trang. Từ các hoạt động khảo sát này, đơn vị đã xác định rõ số lượng mộ trong các nghĩa trang liệt sĩ và số lượng mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Đây là cơ sở dữ liệu quan trọng để thực hiện quá trình lấy mẫu và phục vụ xét nghiệm ADN.

Bên cạnh công tác tham mưu, Ban Chỉ huy Quân sự xã Bất Bạt cũng là đơn vị trực tiếp quán triệt, triển khai nhiệm vụ và tổ chức hiệp đồng giữa các lực lượng như quân đội, công an, cán bộ y tế, văn hóa - xã hội cùng cấp ủy, chính quyền các thôn. Đơn vị cũng tham mưu thành lập tổ lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ.

Theo Trung tá Nguyễn Danh Trường, các lực lượng tham gia đều được quán triệt và hiệp đồng chặt chẽ để quá trình tổ chức thực hiện bảo đảm đúng kế hoạch, đúng sự chỉ đạo và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình đã đề ra.

Huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc

Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang cho biết, ngay sau khi nhận được chỉ đạo của thành phố, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm để bảo đảm việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ được thực hiện đúng quy trình, an toàn, hiệu quả.

“Xã Phù Đổng cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ ý nghĩa nhân văn của Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, qua đó, tạo sự đồng thuận và hưởng ứng tích cực trong cộng đồng. Nhờ sự chuẩn bị chu đáo, quá trình triển khai bước đầu tại địa phương diễn ra thuận lợi”, ông Nguyễn Đình Quang chia sẻ.

Hiện Nghĩa trang Liệt sĩ Yên Viên (xã Phù Đổng) có 1.428 phần mộ, trong đó, 81 phần mộ chưa xác định được danh tính và 11 phần mộ chưa có đầy đủ thông tin. Ngay sau khi nhận được kế hoạch triển khai, xã đã tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng, xác định vị trí từng phần mộ và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện phục vụ việc lấy mẫu ADN.

Ông Nguyễn Đình Quang cho biết thêm, là một trong những địa phương triển khai sớm, xã Phù Đổng đã thực hiện mọi khâu chuẩn bị hết sức thận trọng. Dưới sự chỉ đạo của thành phố, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội và Sở Nội vụ, địa phương phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chuyên môn để tổ chức lấy mẫu, bảo đảm quá trình thực hiện nhanh chóng, chính xác và đúng quy định.

Thu thập mẫu phẩm xác định ADN, sớm trả lại tên cho các liệt sĩ

Theo Trung tá Nguyễn Danh Trường, hiện nay, trên địa bàn xã Bất Bạt có tổng cộng 4 nghĩa trang liệt sĩ. Thông qua quá trình khảo sát thực tiễn, cơ quan chức năng ghi nhận tại các nghĩa trang này có 592 ngôi mộ, trong đó có 581 mộ liệt sĩ.

Trong số 581 mộ liệt sĩ, hiện có 174 ngôi mộ đã xác định được đầy đủ thông tin và 320 ngôi mộ gió (mộ không có hài cốt). Đáng chú ý, vẫn còn 87 ngôi mộ hiện chưa xác định được thông tin.

Trên cơ sở dữ liệu này, Ban Chỉ huy Quân sự xã Bất Bạt đã báo cáo và đề xuất Đảng ủy, UBND xã cũng như Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội để triển khai phương án sẵn sàng lấy mẫu sinh phẩm tại 87 phần mộ chưa rõ thông tin này.

“87 ngôi mộ chưa có thông tin là số lượng khá lớn so với các đơn vị khác. Tuy nhiên, đơn vị xác định mục đích lớn nhất của chiến dịch là thu thập được mẫu phẩm ADN phục vụ xác định danh tính. Đây được xem là cơ hội quan trọng để thân nhân các liệt sĩ có thể tìm thấy người thân của mình sau nhiều năm trăn trở, giúp các liệt sĩ được "trả lại tên" và sớm trở về với quê hương, gia đình”, Trung tá Nguyễn Danh Trường bày tỏ.

Sẵn sàng lấy mẫu ADN liệt sĩ chưa xác định được danh tính

Chia sẻ về công tác chuẩn bị cho việc lấy mẫu sinh phẩm ADN trong Chiến dịch 500 ngày đêm, Đại tá Đoàn Chí Thắng, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội cho biết, đến thời điểm này, toàn bộ công tác chuẩn bị đã hoàn tất 100% khối lượng công việc.

Theo Đại tá Đoàn Chí Thắng, các nội dung chuẩn bị được triển khai kỹ lưỡng từ con người, lực lượng, vật tư, trang thiết bị đến quy trình kỹ thuật phục vụ việc lấy mẫu sinh phẩm ADN đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị về cơ sở dữ liệu, hồ sơ và sơ đồ cũng được Ban Chỉ đạo thành phố chỉ đạo các địa phương và các tổ công tác thực hiện chặt chẽ. Đến nay, hồ sơ thực địa, sơ đồ dữ liệu, vị trí tọa độ đã được xác định kỹ tại toàn bộ 340 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố, đặc biệt là Nghĩa trang liệt sĩ Mai Dịch.

Đại tá Đoàn Chí Thắng cho biết thêm, một nội dung quan trọng khác là tổ chức tập huấn và thực hiện lấy mẫu trước tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên (xã Phù Đổng). Qua đợt thực hiện này, Ban Chỉ đạo thành phố Hà Nội và các tổ công tác đã rút ra nhiều kinh nghiệm để triển khai việc lấy mẫu sinh phẩm ADN trên phạm vi toàn thành phố.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng trên các mặt, Đại tá Đoàn Chí Thắng bày tỏ tin tưởng, từ tháng 8 tới, việc lấy mẫu sinh phẩm ADN đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên địa bàn thành phố Hà Nội sẽ được triển khai chặt chẽ, chính xác và bảo đảm đúng tiến độ.

Chuẩn bị kỹ lưỡng, chủ động dự trù các tình huống có thể xảy ra

Đề cập những khó khăn trong quá trình triển khai lấy mẫu ADN tại 340 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố, Đại tá Đoàn Chí Thắng, cho biết, trong số 340 nghĩa trang liệt sĩ, có 3 nghĩa trang do thành phố quản lý, trong đó, Nghĩa trang liệt sĩ Mai Dịch là nơi có số lượng mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin lớn nhất, với hơn 400 mộ. Phần lớn các liệt sĩ chưa xác định được thông tin là những người hy sinh trong các cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, thời gian đã rất lâu.

Với sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo, công tác chuẩn bị kỹ lưỡng và việc chủ động dự trù các tình huống có thể xảy ra, đơn vị xác định không có trở ngại lớn trong quá trình triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm.

Đại tá Đoàn Chí Thắng khẳng định, với tinh thần trách nhiệm cao, các lực lượng quyết tâm thực hiện tốt việc lấy mẫu ADN tại 3 nghĩa trang liệt sĩ do thành phố quản lý cũng như 337 nghĩa trang liệt sĩ của các xã, phường, bảo đảm đúng tiến độ, đồng thời, thực hiện thận trọng, chặt chẽ, chính xác và đạt hiệu quả cao nhất.

Chiến dịch 500 ngày đêm thắp hy vọng cho thân nhân liệt sĩ

Bà Vũ Thị Na (xã Thanh Trì, thành phố Hà Nội), em gái của 3 liệt sĩ, bày tỏ niềm xúc động và kỳ vọng lớn lao vào Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Với bà, đây không chỉ là một chủ trương đầy ý nghĩa của Đảng và Nhà nước, mà còn là tia hy vọng để hàng nghìn gia đình có cơ hội đón người thân trở về sau nhiều thập kỷ mòn mỏi chờ đợi.

Chia sẻ về hoàn cảnh gia đình, bà Na cho biết, mẹ mất sớm khi người em út chưa đầy 3 tuổi. Gánh nặng nuôi 7 người con dồn lên vai người cha. Ông từng hy vọng những người con trai lớn sẽ cùng mình chăm lo cho các em, nhưng khi đất nước cần, các anh đều lên đường nhập ngũ và lần lượt hy sinh.

Nỗi đau mất con khiến người cha mang theo một tâm nguyện suốt cuộc đời. Trước khi qua đời, ông dặn dò bà Na: "Con nhớ tìm để đưa các anh về". Lời căn dặn ấy đã trở thành động lực để bà bền bỉ đi khắp nơi tìm kiếm thông tin về các anh trong suốt nhiều năm qua, dù không biết phải bắt đầu từ đâu.

Nhắc lại kỷ niệm tiễn người anh thứ hai lên đường nhập ngũ, bà Na không cầm được nước mắt. Hình ảnh người anh nắm tay em gái, gửi gắm nhờ chăm sóc đứa con mới vài tháng tuổi và hẹn ngày đất nước hòa bình sẽ trở về vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của bà. Thế nhưng, lời hẹn ấy mãi mãi không thành hiện thực.

Theo bà Na, việc Nhà nước triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đã mang đến niềm phấn khởi và hy vọng mới cho gia đình. Bà mong rằng, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cùng việc đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu ADN, gia đình sẽ có cơ hội tìm được các anh để đưa về quê hương, giúp chị dâu, các con, anh em và con cháu được thắp một nén hương trên phần mộ của người thân.

"Điều tôi mong mỏi nhất là tìm được các anh trở về, để hoàn thành tâm nguyện của bố và cũng để những người đã ngã xuống vì Tổ quốc được trở về với gia đình, với quê hương", bà Na xúc động chia sẻ. Với bà, đó không chỉ là ước nguyện của riêng gia đình mình, mà còn là khát vọng chung của biết bao thân nhân liệt sĩ trên khắp cả nước đang gửi trọn niềm tin vào Chiến dịch 500 ngày đêm.

Hy vọng tìm được các anh sau nhiều năm mòn mỏi kiếm tìm

Đồng hành cùng vợ trong hành trình nhiều năm tìm kiếm hài cốt các anh trai là liệt sĩ, ông Thái Hùng (chồng bà Vũ Thị Na) bày tỏ niềm xúc động và kỳ vọng lớn vào Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo ông Thái Hùng, suốt nhiều năm qua, gia đình đã đến nhiều đơn vị quân đội, cơ quan chức năng, các trung tâm lưu trữ thông tin và nhiều nghĩa trang liệt sĩ như Đường 9, Trường Sơn... để tìm kiếm, nhưng vẫn chưa xác định được danh tính người anh cả và cũng chưa có thông tin về người anh thứ hai.

Việc Đảng và Nhà nước phát động Chiến dịch 500 ngày đêm đã mang đến niềm hy vọng mới cho gia đình. Ông kỳ vọng chiến dịch sẽ tạo điều kiện để xác định được danh tính người anh cả, đồng thời mở ra cơ hội tìm kiếm người anh thứ hai.

Ông Thái Hùng cũng bày tỏ sự cảm ơn đối với Đảng, Nhà nước và các cơ quan, đoàn thể đã triển khai chiến dịch đầy ý nghĩa này. Theo ông, đây không chỉ là niềm hy vọng của gia đình mình, mà còn góp phần xoa dịu nỗi đau, sự mong ngóng của hàng nghìn gia đình liệt sĩ trên cả nước, những gia đình đã nhiều năm chờ đợi được đón hài cốt người thân trở về sau khi hy sinh vì Tổ quốc.

Quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ thí điểm lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ

Ông Nguyễn Đình Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng cho biết, việc thành phố lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên là nơi đầu tiên thí điểm lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ là niềm vinh dự lớn đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Phù Đổng. Tuy nhiên, đi cùng với niềm vinh dự đó là trách nhiệm rất lớn trong việc thực hiện nhiệm vụ đặc biệt ý nghĩa này.

Theo ông Nguyễn Đình Quang, thuận lợi lớn nhất là ngay từ đầu, địa phương đã nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo thành phố, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Sở Nội vụ Hà Nội cùng các sở, ban, ngành liên quan. Bên cạnh đó, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, địa phương đã tạo được sự đồng thuận cao trong nhân dân. Điều khiến ông xúc động nhất là quá trình lấy mẫu diễn ra trong điều kiện thời tiết mùa hè nắng nóng, song, các lực lượng tham gia, từ cán bộ, chiến sĩ đến các chuyên gia, đều làm việc không quản ngày đêm, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn. Nhờ đó, cả 11 hài cốt liệt sĩ đều thu được mẫu có chất lượng rất cao.

Dù vậy, là đơn vị thực hiện đầu tiên nên địa phương cũng gặp không ít khó khăn khi vừa triển khai, vừa rút kinh nghiệm. Quy trình lấy mẫu gồm nhiều công đoạn nhưng với tinh thần trách nhiệm cao, các lực lượng tham gia đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả.

Ông Nguyễn Đình Quang thông tin thêm, địa phương đã hoàn thành phần mềm quản lý Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên, cập nhật đầy đủ thông tin các liệt sĩ lên hệ thống. Người dân trên cả nước chỉ cần truy cập website là có thể tra cứu thông tin thuận tiện.

“Với sự chỉ đạo sát sao của thành phố và các sở, ban, ngành, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Phù Đổng sẽ tiếp tục hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần thể hiện lòng tri ân của thế hệ hôm nay đối với các thế hệ cha anh đã hy sinh vì Tổ quốc”, ông Nguyễn Đình Quang khẳng định.

Sự đồng thuận của nhân dân là yếu tố quyết định thành công

Chia sẻ kinh nghiệm được rút ra sao đợt triển khai lấy mẫu ADN của liệt sĩ trên địa bàn, ông Nguyễn Đình Quang cho biết, ngoài sự chỉ đạo sát sao của thành phố, xã đã làm tốt công tác tuyên truyền, tạo được sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Bên cạnh đó, chiến dịch cũng nhận được sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, với sự phân công nhiệm vụ cụ thể, góp phần bảo đảm quá trình triển khai diễn ra chặt chẽ, hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Đình Quang, khó khăn lớn nhất là nghĩa trang nằm ở khu vực đồng bằng châu thổ nên qua thời gian, nhiều phần mộ liệt sĩ đã bị xê dịch. Có những trường hợp, lực lượng thực hiện phải mất rất nhiều thời gian mới có thể đưa được hài cốt các Anh hùng liệt sĩ lên để tiến hành lấy mẫu. Dù vậy, kết quả cuối cùng đã đạt được rất tốt, toàn bộ quy trình đều được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm tính chính xác, khoa học và tuyệt đối không để xảy ra bất kỳ sự nhầm lẫn nào.