Thiết thực kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/07/1947 - 27/07/2026), từ 19h tối nay (26-7), Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện truyền hình trực tiếp chương trình “Hà Nội chuyển động” với chủ đề “Truyền lửa tri ân - Đền ơn đáp nghĩa”.
Chương trình là điểm nhấn ý nghĩa tôn vinh đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", đồng thời khẳng định vai trò đi đầu của Thủ đô trong công tác chăm sóc người có công và gia đình chính sách. Qua đó, chương trình chuyển tải thông điệp sâu sắc về trách nhiệm, tình cảm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Hà Nội trong việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người có công, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Đồng hành và tham gia trao đổi trong chương trình là hai khách mời: Thiếu tướng Lê Như Đức, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố Hà Nội và bà Dương Tuyết Nhung, Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng Người có công số 4 Hà Nội.

Chương trình mang đến cho khán giả góc nhìn toàn diện: “Từ chính sách đến những việc làm thiết thực”, “Hoàn thiện chính sách để tri ân trọn vẹn” và “Truyền lửa tri ân - Để đạo lý sống mãi”. Khán giả cũng được theo dõi các phóng sự giàu cảm xúc như: “Lan tỏa nghĩa tình “Đền ơn đáp nghĩa””, “Những ngôi nhà của nghĩa tình” và câu chuyện xúc động về nhóm bạn trẻ phục dựng ảnh liệt sĩ trong phóng sự “Những người trẻ giữ màu ký ức”.
Cùng với các phóng sự thực tế, cuộc trao đổi tại trường quay giữa các MC và hai khách mời làm rõ hơn những mô hình hay, kinh nghiệm trong chăm sóc toàn diện người có công, giải pháp huy động nguồn lực xã hội, cũng như cách thắp sáng ngọn lửa biết ơn trong thế hệ trẻ hôm nay.
Khẳng định ý nghĩa của việc chăm lo người có công trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Thiếu tướng Lê Như Đức, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố Hà Nội cho rằng, việc chăm lo người có công không chỉ là trách nhiệm đối với các thế hệ đi trước, mà còn thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc của dân tộc Việt Nam.
Theo Thiếu tướng Lê Như Đức, đây là sự cụ thể hóa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Ăn quả nhớ người trồng cây", phù hợp với truyền thống và đạo lý của dân tộc Việt Nam cũng như của Thủ đô Hà Nội. Đồng thời, đó cũng là tình cảm thiêng liêng, thể hiện sự biết ơn, tri ân của người Việt Nam đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì đất nước.

Ông nhấn mạnh, đất nước có được hòa bình, độc lập, tự do như hôm nay là nhờ sự hy sinh to lớn của các Anh hùng liệt sĩ, thương binh và những người có công với cách mạng. Vì vậy, các thế hệ hôm nay phải luôn ghi nhớ, tri ân những người đã hy sinh để mang lại cuộc sống hòa bình, hạnh phúc cho nhân dân.
Việc chăm lo, tri ân người có công mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần bồi đắp truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam, đồng thời, gìn giữ và phát huy hồn cốt văn hóa của dân tộc, của Thủ đô ngàn năm văn hiến, Thủ đô anh hùng.
Theo Thiếu tướng Lê Như Đức, những kết quả Hà Nội đạt được trong công tác đền ơn đáp nghĩa những năm qua xuất phát từ bốn yếu tố.
Thứ nhất là sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, Nhà nước đối với công tác chăm sóc sức khỏe, thực hiện chế độ, chính sách đối với người có công.
Thứ hai là sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, cụ thể của Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội.
Thứ ba là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị Thủ đô cũng như cả nước trong triển khai các hoạt động đền ơn đáp nghĩa.
Thứ tư là sự đồng thuận của nhân dân. Từ người già đến trẻ em, các tầng lớp nhân dân đều thể hiện lòng biết ơn sâu sắc và có rất nhiều hoạt động ý nghĩa để tri ân những người có công với cách mạng.

Theo ông, mặc dù Hà Nội là địa phương có số lượng người có công rất lớn, nhưng nhờ sự chỉ đạo sát sao của thành phố, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và đồng thuận của nhân dân, Thủ đô luôn là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa.
Theo bà Dương Tuyết Nhung, Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số 4 Hà Nội, những năm gần đây, điều kiện cơ sở vật chất phục vụ, chăm sóc người có công ngày càng được quan tâm, đầu tư đồng bộ.
Công tác chăm sóc không ngừng được đổi mới, nâng cao chất lượng, ngày càng chuyên nghiệp, chuyển từ thực hiện chính sách đơn thuần sang chăm sóc toàn diện, từ chăm sóc sức khỏe đến chăm sóc đời sống tinh thần. Việc này được thể hiện ở 3 điểm cốt lõi.
Thứ nhất, các chế độ, chính sách ưu đãi đối với người có công được triển khai đầy đủ, kịp thời. Bên cạnh chính sách của Trung ương, thành phố Hà Nội còn ban hành nhiều cơ chế đặc thù như trợ cấp, tặng quà và có các chế độ ưu đãi bổ sung.

Thứ hai, lãnh đạo thành phố thường xuyên quan tâm, ưu tiên nguồn lực để cải tạo, nâng cấp các cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công; đầu tư trang thiết bị, hạ tầng theo hướng hiện đại, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc.
Tại Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số 4 Hà Nội, lợi thế về diện tích rộng, cảnh quan xanh, sạch, đẹp đã tạo môi trường điều dưỡng lý tưởng, góp phần nâng cao chất lượng đời sống cho người có công.
Thứ ba, công tác chăm sóc ngày càng chuyên nghiệp, bài bản. Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số 4 Hà Nội đã xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng thành viên Ban Giám đốc và cán bộ chủ chốt trực tiếp tham gia, giám sát các hoạt động điều dưỡng, bảo đảm việc chăm sóc người có công được thực hiện tốt nhất.
Công tác “Đền ơn đáp nghĩa” hiện nay không chỉ dừng ở việc thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách, mà đang chuyển mạnh sang mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người có công.
Trao đổi tại chương trình, Thiếu tướng Lê Như Đức cho biết, những năm gần đây, cùng với việc bảo đảm kịp thời các chế độ, chính sách của Trung ương, thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp chăm lo toàn diện, thiết thực hơn cho người có công.
Trước hết, thành phố tập trung hỗ trợ nhà ở, bảo đảm những trường hợp chưa có nhà được xây mới, nhà xuống cấp được sửa chữa, nâng cấp. Cùng với đó, công tác chăm sóc sức khỏe được chú trọng thông qua khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc và tư vấn cho người có công, gia đình người có công.

Đối với các gia đình còn khó khăn về sinh kế, thành phố tạo điều kiện để các gia đình tiếp cận nguồn vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội; đồng thời, hỗ trợ phương tiện sản xuất, tặng bò giống..., góp phần giúp các hộ vươn lên ổn định cuộc sống. Với người cao tuổi, đi lại khó khăn, các hoạt động tặng xe lăn, sổ tiết kiệm tiếp tục được duy trì, nhân rộng. Việc chăm lo toàn diện nhằm bảo đảm người có công được thụ hưởng đầy đủ chính sách và được chăm sóc ngày càng tốt hơn cả về vật chất và tinh thần.
Để công tác chăm lo người có công không chỉ đúng chính sách, mà còn phù hợp với từng hoàn cảnh, bà Dương Tuyết Nhung cho biết, người có công luôn được đặt ở vị trí trung tâm trong mọi hoạt động chăm sóc, điều dưỡng.
Đối với các thương binh đang được nuôi dưỡng tại trung tâm, do mang nhiều thương tật và tuổi cao nên đơn vị tập trung chăm sóc y tế. Đối với người có công đến điều dưỡng, đa số ở độ tuổi từ 70 đến 80, sức khỏe đã giảm sút, trung tâm chú trọng công tác chăm sóc y tế kết hợp phục hồi chức năng và vật lý trị liệu.
Bên cạnh chăm sóc sức khỏe, trung tâm cũng quan tâm chăm sóc toàn diện về tinh thần cho người có công thông qua các hoạt động điều dưỡng như văn nghệ, thể thao, giao lưu và tham quan, nhằm phục vụ tốt nhất người có công.

Đồng tình với quan điểm trên, Thiếu tướng Lê Như Đức cho rằng, nhiệm vụ xuyên suốt là bảo đảm đầy đủ, chu đáo, tận tình và kịp thời các chính sách của Đảng, Nhà nước cũng như chính sách đặc thù của thành phố Hà Nội đối với người có công.
Theo Thiếu tướng Lê Như Đức, trên thực tế, mỗi gia đình người có công có hoàn cảnh khác nhau. Vì vậy, cùng với các lực lượng làm công tác chính sách, cần nắm chắc hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình để ngoài việc thực hiện đầy đủ chính sách chung, còn đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế.
Ông nêu ví dụ, trường hợp người có công cần việc làm, các đơn vị sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để hỗ trợ việc làm; cần sửa chữa nhà, khám, chữa bệnh, cấp thuốc hay cần vốn phát triển sản xuất... thì cũng sẽ được hỗ trợ theo đúng nhu cầu.
Theo Thiếu tướng Lê Như Đức, việc thực hiện tốt chính sách đối với người có công là nhiệm vụ trọng tâm, song, đồng thời phải căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể của từng người để có thêm những hỗ trợ phù hợp, giúp người có công có điều kiện ổn định cuộc sống, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống, tương đồng với mặt bằng đời sống của cư dân nơi người có công cư trú.
Bà Dương Tuyết Nhung cho biết, khó khăn lớn nhất trong công tác nuôi dưỡng, điều dưỡng hiện nay không nằm ở khối lượng công việc, mà là việc chăm lo sức khỏe cho người có công.
Theo bà Dương Tuyết Nhung, phần lớn thương binh đang được nuôi dưỡng tại trung tâm đều mang nhiều thương tật, bệnh lý nền, thường xuyên phải theo dõi sức khỏe và điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Hơn nữa, các đối tượng điều dưỡng chủ yếu là người cao tuổi, sức khỏe giảm sút nên luôn cần được theo dõi, chăm sóc chu đáo trong suốt thời gian lưu trú.

"Điều khiến chúng tôi yên tâm nhất là sau 6 ngày điều dưỡng, người có công trở về gia đình khỏe mạnh, an toàn; các thương binh, bệnh binh mạnh khỏe, vui vẻ trò chuyện mỗi ngày", bà Dương Tuyết Nhung chia sẻ.
Theo bà Dương Tuyết Nhung, trước xu hướng người có công ngày càng cao tuổi, nhiều bệnh nền và cần được chăm sóc chuyên sâu, trung tâm sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, điều dưỡng.
Ngay khi tiếp nhận người có công đến điều dưỡng, trung tâm tiến hành rà soát tình trạng sức khỏe, phân loại theo từng nhóm bệnh lý như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường, sa sút trí tuệ tuổi già... Trên cơ sở đó, đội ngũ y tế xây dựng phương án theo dõi, chăm sóc phù hợp trong suốt 6 ngày điều dưỡng, bảo đảm phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề về sức khỏe.

Bên cạnh công tác chăm sóc y tế, trung tâm tiếp tục đa dạng hóa các hoạt động phục hồi chức năng và vật lý trị liệu như xông hơi, massage, ngâm chân... nhằm hỗ trợ cải thiện thể trạng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người có công.
Đồng thời, các hoạt động chăm sóc tinh thần cũng được chú trọng với chương trình văn nghệ, giao lưu giữa cán bộ trung tâm và các đối tượng điều dưỡng, tham quan các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh của Hà Nội, giao lưu văn hóa, thể thao và gặp gỡ, ôn lại những kỷ niệm trong cuộc sống...
Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số 4 Hà Nội nhấn mạnh, việc kết hợp chăm sóc toàn diện cả về y tế, phục hồi chức năng và đời sống tinh thần sẽ góp phần giúp người có công cảm nhận trung tâm như một "ngôi nhà thứ hai" ấm áp, nghĩa tình và giàu sự tri ân.
Thiếu tướng Lê Như Đức, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc triển khai chính sách đối với người có công tại Hà Nội và nhiều địa phương vừa có thuận lợi, vừa đặt ra những thách thức.
Tuy nhiên, theo ông, những thuận lợi vẫn là cơ bản, nhất là việc thành phố phân cấp trực tiếp cho 126 xã, phường, qua đó rút gọn khâu trung gian trong quá trình triển khai chính sách. Bên cạnh đó, cấp xã, phường là nơi trực tiếp triển khai các chế độ, chính sách đối với người có công nên việc giải quyết được thực hiện nhanh chóng, kịp thời và đầy đủ hơn.

Theo Thiếu tướng Lê Như Đức, khi được phân cấp mạnh, chính quyền cơ sở trực tiếp theo dõi, nắm rõ hoàn cảnh của từng đối tượng, từ đó, việc thực hiện chính sách trở nên sát thực tế và hiệu quả hơn, góp phần nâng cao hiệu quả của hệ thống chính sách. Đồng thời, các địa phương cũng phát huy tính chủ động, không phải chờ chỉ đạo hoặc chuyển qua nhiều cấp xử lý như trước.
Trả lời câu hỏi về những điểm nghẽn cần tháo gỡ để mọi người có công đều được chăm lo đầy đủ, kịp thời, Thiếu tướng Lê Như Đức cho rằng, một trong những giải pháp quan trọng nhất là cập nhật đầy đủ, thường xuyên và kịp thời thông tin về người có công.
Để làm được điều đó, theo ông, cần đẩy mạnh số hóa dữ liệu và xây dựng phần mềm quản lý, cập nhật thông tin chi tiết của từng người có công. Hệ thống dữ liệu phải phản ánh đầy đủ hoàn cảnh của từng đối tượng, trong đó, lưu ý những người sống ở vùng sâu, vùng xa, sống đơn thân hoặc mắc bệnh nặng.
“Khi dữ liệu được số hóa, cập nhật thường xuyên, cán bộ sẽ nắm rõ hoàn cảnh, nơi cư trú và tình trạng sức khỏe của từng người để kịp thời theo dõi, hỗ trợ, thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách”, Thiếu tướng Lê Như Đức nhấn mạnh.
Theo ông, nếu làm tốt công tác số hóa và cập nhật dữ liệu, dù người có công sinh sống ở vùng sâu, vùng xa hay thuộc diện đơn thân vẫn sẽ được bảo đảm thụ hưởng chính sách đầy đủ, kịp thời, không xảy ra tình trạng bỏ sót đối tượng.

Trong bối cảnh số lượng người có công lớn, nhu cầu chăm sóc ngày càng đa dạng và chuyên sâu, việc huy động nguồn lực xã hội là giải pháp quan trọng để cùng với ngân sách Nhà nước nâng cao hiệu quả công tác "Đền ơn đáp nghĩa".
Theo bà Dương Tuyết Nhung, ngân sách Nhà nước vẫn giữ vai trò trụ cột trong thực hiện các chính sách ưu đãi đối với người có công. Tuy nhiên, các nguồn lực xã hội hóa có ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa tinh thần tri ân thông qua nhiều hoạt động như thăm hỏi, tặng quà, khám sức khỏe, cấp phát thuốc miễn phí, hỗ trợ xây dựng và sửa chữa nhà ở, chăm sóc Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cũng như đồng hành lâu dài với các gia đình người có công. Những hoạt động này không chỉ mang giá trị vật chất, mà còn giúp người có công cảm nhận được sự quan tâm, sẻ chia của toàn xã hội.
Đồng quan điểm, Thiếu tướng Lê Như Đức cho rằng, để chính sách đối với người có công được thực hiện đầy đủ và bao trùm hơn, cần tiếp tục huy động sự chung tay của doanh nghiệp, các nhà hảo tâm, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, các tầng lớp nhân dân, các tổ chức tôn giáo và cộng đồng người nước ngoài đang sinh sống, làm việc tại Việt Nam.

Theo Thiếu tướng Lê Như Đức, để việc huy động nguồn lực xã hội đạt hiệu quả và bền vững, cần đẩy mạnh tuyên truyền, phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý thức tri ân đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của dân tộc. Khi nhận thức xã hội được nâng cao, phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" sẽ tiếp tục thu hút sự hưởng ứng rộng rãi, tạo thêm nguồn lực chăm lo tốt hơn cho người có công.
Thực tế những năm qua, Hà Nội đã huy động hiệu quả nhiều nguồn lực xã hội để triển khai các hoạt động tri ân, nhất là vào các dịp kỷ niệm lớn. Bên cạnh các chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước và thành phố, sự quan tâm, thăm hỏi, động viên từ các tổ chức, doanh nghiệp và người dân đã góp phần mang đến niềm vui, động viên tinh thần, giúp người có công có thêm động lực, niềm tin trong cuộc sống.
Hiện nay, nhiều bạn trẻ Hà Nội lựa chọn một cách tri ân người có công đầy ý nghĩa: Phục dựng ảnh liệt sĩ, giúp các gia đình lưu giữ hình ảnh người thân đã khuất. Thiếu tướng Lê Như Đức cho rằng, đó là việc làm bình dị nhưng mang ý nghĩa hết sức to lớn, đem lại niềm xúc động sâu sắc cho thân nhân các liệt sĩ.
Thiếu tướng Lê Như Đức chia sẻ, hiện còn nhiều gia đình liệt sĩ không có ảnh của người thân, hoặc có ảnh nhưng qua năm tháng đã phai mờ. Chính bởi vậy, nguyện vọng lớn nhất của thân nhân là có được một bức ảnh để người thân đã hy sinh như được “trở về”: Người chồng trở về với vợ, người con trở về với gia đình...
“Trong quá trình cùng tuổi trẻ Thủ đô trao tặng những bức ảnh này, đã có nhiều bà mẹ khóc và ôm lấy bức ảnh. Nhiều gia đình vốn có bàn thờ nhưng không có ảnh liệt sĩ, nay khi trang trọng đón nhận bức ảnh, họ có cảm giác như đang đón người con trở về”, Thiếu tướng Lê Như Đức xúc động chia sẻ.
Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số 4 Hà Nội Dương Tuyết Nhung cho biết, hiện nay, các bạn đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên có rất nhiều hoạt động phong phú, đa dạng để thể hiện lòng biết ơn và sự tri ân đối với người có công.
Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7), trung tâm đã đón rất nhiều đoàn đến thăm hỏi, giao lưu. Mỗi đoàn đều có những hoạt động riêng, rất sáng tạo và ý nghĩa. Có những bạn trẻ biểu diễn văn nghệ phục vụ người có công; có những đoàn viên tham gia dọn dẹp vệ sinh, làm đẹp cảnh quan môi trường nơi người có công sinh sống. Nhiều bạn trẻ ngồi lắng nghe các thương binh kể lại những câu chuyện về chiến trường năm xưa, hay đẩy xe lăn đưa các bác đi dạo quanh khuôn viên trung tâm...

“Dù bằng hình thức nào, những hoạt động ấy đều mang ý nghĩa rất lớn, giúp người có công cảm thấy ấm lòng, được quan tâm, sẻ chia và thêm niềm vui trong cuộc sống. Tôi cho rằng, nếu những hoạt động này tiếp tục được duy trì và lan tỏa, đó sẽ là cách giáo dục truyền thống lịch sử, lòng yêu nước và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” rất hiệu quả đối với thế hệ trẻ. Qua những trải nghiệm thực tế, các bạn sẽ hiểu hơn về những hy sinh, cống hiến của cha ông, từ đó, thêm trân trọng giá trị của hòa bình và có ý thức hơn trong việc gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc”, bà Dương Tuyết Nhung chia sẻ.
Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số 4 Hà Nội Dương Tuyết Nhung cho biết, công tác chăm sóc, nuôi dưỡng người có công và thực hiện các hoạt động đền ơn đáp nghĩa không chỉ là trách nhiệm, nhiệm vụ được giao, mà còn là tình cảm, là tấm lòng của mỗi cán bộ, viên chức đang công tác tại trung tâm.
Sự tri ân cần được nuôi dưỡng từ mỗi gia đình, nhà trường và lan tỏa trong toàn xã hội thông qua giáo dục và hành động thiết thực, sự quan tâm chân thành đối với người có công.

"Những người có công đã hy sinh cả tuổi thanh xuân, thậm chí xương máu của mình để bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ quốc, để chúng ta có cuộc sống hòa bình như hôm nay. Thời gian ở bên họ không còn nhiều, vì vậy, sự tri ân cần được thể hiện ngay từ bây giờ, bằng những việc làm cụ thể, chứ không chỉ chờ đến Ngày Thương binh - Liệt sĩ hay các dịp lễ, Tết", bà Dương Tuyết Nhung nói.
Giám đốc Trung tâm Nuôi dưỡng và Điều dưỡng người có công số 4 Hà Nội cũng cho rằng, chỉ một lời hỏi thăm hay một hành động sẻ chia nhỏ cũng có thể mang lại niềm vui, giúp người có công cảm thấy được quan tâm, trân trọng và thêm ấm lòng. Đó cũng là cách để truyền tiếp đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.