Xoá nghịch lý đổ rác ngoài thùng rác

Phát sinh bất cập

Việc lắp đặt hệ thống thùng rác công nghệ gắn tại chân các cột quảng cáo trên một số tuyến phố hiện nay do Công ty Cổ phần Công nghệ Xanh Goda thực hiện theo hình thức xã hội hóa, không sử dụng ngân sách nhà nước. Đây là mô hình có ý nghĩa thiết thực nhằm tạo điều kiện cho người dân và người tham gia giao thông bỏ các loại rác nhỏ phát sinh khi di chuyển như vỏ chai nước, giấy vụn, bao bì, khẩu trang… góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường và nâng cao mỹ quan đô thị. Mô hình này đã phát huy hiệu quả nhất định trong việc hạn chế tình trạng xả rác nhỏ ra đường.

Tuy nhiên, quá trình vận hành cũng phát sinh một số bất cập khi các thùng rác Goda chỉ được thiết kế dung tích phù hợp để chứa rác nhỏ của người đi đường, không phải nơi tiếp nhận rác thải sinh hoạt hàng ngày nhưng vẫn phải làm "oằn mình" gánh mỗi ngày hàng chục tấn rác. Trong khi đó, giữa Công ty Cổ phần Công nghệ Xanh Goda và đơn vị duy trì vệ sinh môi trường vẫn chưa thống nhất phối hợp trong công tác quản lý, thu gom tại hệ thống thùng rác này.

Đi dọc tuyến phố Trần Duy Hưng, Nguyễn Chí Thanh, đường Láng, Nguyễn Khánh Toàn… không khó nhận thấy những tấm biển quảng cáo bắt mắt, bên dưới là thùng rác được sơn rất đẹp bị chính những túi nilon và rác bủa vây.

Nghịch lý đến mức như trên phố Nguyên Hồng từ ngã ba Trúc Khê đến hết vỉa hè trường Tiểu học Nam Thành Công vốn là đoạn vỉa hè rộng rất đẹp nhưng cả 2 thùng rác đều bị chặn lại bằng gạch đá. Thậm chí trên một thùng rác gần cổng trường còn đặt tấm biển ghi dòng chữ: Mỗi chúng ta hãy có ý thức bảo vệ môi trường hơn nữa Cấm đổ rác. Còn trước ngõ 196 Trần Duy Hưng, thùng rác được bịt kín bằng tấm ván để mặc nilon lăn lóc bên dưới…

Đem câu chuyện lạ này hỏi người dân xung quanh các khu vực trên nhận được không ít bức xúc. Theo người dân do các thùng rác nằm sát khu dân cư và trường học, mùi hôi thối phát tán liên tục đã ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và không gian sống của người dân xung quanh. Để tự cứu lấy môi trường sống của mình, người dân đã phải dùng biện pháp cực đoan: bịt kín nắp thùng rác, che chắn ngăn đổ rác và cực đoan treo biển "Cấm đổ rác".

Chị Nguyễn Lan Chi (ở phố Nguyên Hồng) cho biết, vỉa hè rộng thoáng như vậy vốn là nơi vui chơi cho trẻ em và người già đi tản bộ sáng chiều. Nhưng vì hiện tượng đổ rác ra ngoài thùng rác nên người dân đã làm vậy.

Còn anh Nguyễn Hoà Thanh (ỏ phố Trần Thái Tông, phường Cầu Giấy) lại bày tỏ nghịch lý, thùng rác rất đẹp nhưng có nắp ở trên tạo thành khe hở hẹp chỉ vứt vừa chai nước, hay những rác thải gọn nhẹ. Những rác thải sinh hoạt đựng trong túi nilon cồng kềnh dường như người dân không mặn mà nhét vào khe hẹp đó. “Tôi nhận thấy hình ảnh phán cảm vứt rác ngoài thùng rác do ý thức kém của người dân một phần, nhưng cũng do thiết kế rất bất hợp lý của loại thùng rác trên”, anh Thanh nói.

Cần sự chung tay vào cuộc

Được biết là người đã trực tiếp bịt kín thùng rác bằng gạch và đá trên phố Nguyên Hồng, bác Nguyễn Tiến T, (ở Hưng Yên), làm bảo vệ một toà nhà gần ngã ba Trúc Khê – Nguyên Hồng chia sẻ, thùng rác nằm ngay sát cửa tòa nhà gây ô nhiễm với mùi hôi thối nồng nặc bốc lên hàng ngày. Có những hôm chuột chết trong thùng nhiều ngày bốc mùi khiến cả góc phố đều bất bình.

Đáng chú ý, người đi dọn rác chỉ dọn phần túi nilon và rác vứt bên ngoài thùng, còn ở bên trong rác có khi tồn tại hàng tháng trong thùng. “Tôi phải tự tay bịt kín thùng rác lại và liên tục dọn dẹp rác do người đi đường cũng như học sinh vứt bừa bãi để giữ gìn không gian sống cho bà con”, bác T, nói.

Về vấn đề này, đại diện Phòng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, UBND phường Láng thông tin, công tác thu gom, vận chuyển chất thải sinh hoạt hàng ngày trên địa bàn hiện do Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội, Chi nhánh Ba Đình (Urenco 1) thực hiện theo phương án duy trì vệ sinh môi trường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Rác thải sinh hoạt được thu gom hằng ngày theo khung giờ quy định trên từng tuyến phố. Đối với rác tại hệ thống thùng rác công nghệ Goda do hai đơn vị (phường Láng và Urenco 1) tự thống nhất, phối hợp trong quá trình quy gom, tuy nhiên đến nay, chưa có quy trình phối hợp và hợp đồng giữa hai đơn vị trong công tác này.

Còn Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội (Urenco) cho biết, theo thiết kế và công năng, thùng rác đặt trên đường phố là thùng rác công cộng phục vụ người dân và du khách xả rác vụn phát sinh khi lưu thông. Tuy nhiên thực tế, hầu hết các điểm này đều bị biến thành "điểm đen" chứa rác bịch, rác thải sinh hoạt gia đình do người dân vứt sai quy định. Việc sử dụng sai mục đích khiến thùng rác quá tải nhanh chóng, rác tràn ra vỉa hè, lòng đường gây mất vệ sinh môi trường.

Về công tác thu gom, đại diện Urenco thông tin thêm, theo Quyết định số 50/2025/QĐ-UBND ngày 20-08-2025, việc duy trì thu gom rác vụn tại thùng rác công cộng hiện không được tách thành một quy trình độc lập mà lồng ghép trong các quy trình duy trì đường, hè phố ca ngày. Tần suất thực hiện không cố định cho mọi địa bàn mà phụ thuộc vào khối lượng và nội dung cụ thể của từng gói thầu dịch vụ công ích.

Thời gian gần đây một số phường như Kim Liên, Bồ đề… đã tập trung xử lý mạnh tay hành vi đổ trộm rác, đổ rác không đúng giờ quy định với mức phạt khá nặng từ 1 đến 3 triệu đồng. Đồng thời từ thực tế xử lý đã có những kiến nghị ban đầu yêu cầu thay thế những thùng rác công nghệ Goda không phù hợp đặt tại những điểm công cộng.

Để hệ thống thùng rác công cộng phát huy đúng kỳ vọng, cả Urenco và chính quyền các địa phương đều thống nhất, giải pháp vẫn nằm ở công tác tuyên truyền và nâng cao ý thức cộng đồng. Khi mỗi người dân tự giác chấp hành đúng quy định, hạ tầng tiện ích công cộng mới thực sự mang lại hiệu quả, góp phần giữ gìn Thủ đô Hà Nội ngày càng xanh - sạch - đẹp và văn minh.