Trước đây, Xã Phù Đổng (Hà Nội) từng tồn tại 16 "điểm đen" về rác thải, phế thải xây dựng và bao bì thuốc bảo vệ thực vật đổ chưa đúng nơi quy định, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và đời sống dân sinh. Cũng từ đó, mô hình “Khắc phục điểm nghẽn về môi trường” đã được triển khai, trở thành điểm sáng giúp Phù Đổng từng bước xây dựng nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp.

Thực trạng lo ngại
Với diện tích hơn 41 km², dân số trên 111 nghìn người, Phù Đổng có tốc độ đô thị hóa nhanh. Sự phát triển kinh tế - xã hội kéo theo áp lực lớn lên môi trường khi các hoạt động sản xuất, làng nghề, chăn nuôi, xây dựng phát sinh lượng rác thải sinh hoạt tại địa phương trung bình 80–85 tấn/ngày, cao điểm lên tới gần 95 tấn.

Dù đã triển khai nhiều giải pháp, công tác vệ sinh môi trường vẫn còn hạn chế. Tình trạng vứt rác sai quy định, đổ trộm phế thải xây dựng, vải vụn tại các khu đất trống, ven đê, khu giáp ranh vẫn diễn biến phức tạp. Đáng lo ngại, một số cơ sở sản xuất vì lợi ích trước mắt đã lén đốt phế thải, đặc biệt là vải vụn vào ban đêm; cùng với đó là tình trạng đốt rác sinh hoạt, rơm rạ tùy tiện, gây ô nhiễm không khí.

Trước thực trạng đó, UBND xã đã coi bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế-xã hội. Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Thuyết khẳng định, toàn xã quyết tâm biến nhận thức thành hành động cụ thể, trong đó trọng tâm là thay đổi thói quen sinh hoạt và sản xuất. Cả 56 thôn người dân đều tự giác dọn vệ sinh, khơi thông cống rãnh, xóa bỏ các điểm tập kết rác tự phát, bóc xóa quảng cáo rao vặt, góp phần chỉnh trang cảnh quan nông thôn.

Đối với các "điểm đen" về đổ, đốt rác như khu vực đầu đê thôn Trung, dốc đê thôn Trung, khu đình Yên Viên hay chân đê thôn Phù Đổng 3…, chính quyền xã chỉ đạo cải tạo đất, trồng cây xanh, gắn biển "Công trình tự quản", từng bước xóa bỏ tận gốc tình trạng tái diễn ô nhiễm.
Thay đổi quê hương
Thông điệp xuyên suốt "nói không với đốt rác bừa bãi" được xã Phù Đổng triển khai linh hoạt. Chính quyền xã kêu gọi các hộ sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực may mặc, tuyệt đối không đốt trộm phế thải. Người dân không đốt rác sinh hoạt, rơm rạ mà cần tận dụng làm phân bón, thức ăn chăn nuôi. Các hộ chăn nuôi cũng được yêu cầu xử lý nước thải đúng quy định, không xả trực tiếp ra môi trường. Song song đó, xã triển khai phân loại rác tại nguồn – giải pháp then chốt nhằm giảm áp lực xử lý rác.

Các hộ gia đình được hướng dẫn tách rác hữu cơ, rác tái chế và rác thải còn lại; các cơ sở sản xuất phải thu gom, xử lý chất thải đúng quy định, nghiêm cấm đốt rác dưới mọi hình thức. Phong trào trồng, chăm sóc cây xanh cũng được đẩy mạnh, gắn với xây dựng các tuyến đường hoa, cải tạo bãi rác cũ thành không gian xanh. Các tổ chức đoàn thể đảm nhận các tuyến đường tự quản, duy trì cảnh quan bền vững.

Để đảm bảo hiệu quả, lực lượng công an xã tăng cường tuần tra, mật phục ban đêm, kết hợp hệ thống camera an ninh để phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kể cả áp dụng hình thức "phạt nguội", công khai trên hệ thống truyền thanh. Với khẩu hiệu "Mỗi người dân – Một hành động xanh", Phù Đổng đang thể hiện quyết tâm xây dựng môi trường sống trong lành, bền vững, bắt đầu từ việc chấm dứt triệt để thói quen đốt rác bừa bãi.

Theo ông Nguyễn Trọng Tính, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phù Đổng, đến nay trên địa bàn xã các cấp Hội đang duy trì chăm sóc ổn định 7 tuyến đường hoa, 12 hàng cây nông dân, 3 vườn hoa nông dân và 3 tuyến đường nông dân kiểu mẫu. Trong đó công trình cải tạo bãi rác thải tồn đọng nhiều năm thành vườn hoa và tuyến đường nông dân kiểu mẫu tại Thôn 5 đã đăng ký mô hình "Dân vận khéo" cấp thành phố. Qua thực tế triển khai, mô hình đã tạo chuyển biến tích cực, từng bước hình thành ý thức tự giác trong nhân dân, giúp cảnh quan các khu dân cư và vùng sản xuất được cải thiện.

Sự chung tay của toàn thể cộng đồng không chỉ giúp giải quyết các vấn đề môi trường mà còn thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của mỗi người dân đối với nơi mình sinh sống. Xã Phù Đổng cam kết sẽ đồng hành cùng nhân dân trong quá trình này bằng cách tạo mọi điều kiện thuận lợi, tăng cường đầu tư hạ tầng và tổ chức các hoạt động thiết thực để duy trì phong trào lâu dài. Đồng thời, tuyên dương các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc và xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm môi trường để đảm bảo tính răn đe và xây dựng ý thức trách nhiệm chung.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.