Xã Hương Sơn: Trưởng thôn Đục Khê tâm huyết với công tác hòa giải

Kiên trì tháo gỡ mâu thuẫn từ cơ sở

Đục Khê là thôn đông dân cư của xã Hương Sơn, với 2.461 hộ dân, 9.500 nhân khẩu. Trong đời sống cộng đồng, những va chạm, bất đồng liên quan đến đất đai, dân sự, hôn nhân và gia đình... khó tránh khỏi. Nếu không được giải quyết kịp thời, những mâu thuẫn nhỏ có thể kéo dài, phát sinh tranh chấp phức tạp, ảnh hưởng đến tình cảm gia đình và sự đoàn kết trong khu dân cư.

Nhận thức rõ điều đó, tổ hòa giải thôn Đục Khê luôn chú trọng nắm bắt tình hình, vận động, thuyết phục các bên giải quyết bất đồng ngay từ khi mới phát sinh. Từ năm 2020 đến nay, với vai trò Trưởng thôn, đồng thời là thành viên tổ hòa giải, ông Phạm Văn Quyền đã trực tiếp tham gia hòa giải thành nhiều vụ việc mâu thuẫn, xích mích.

Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông Quyền cho biết, điều khó nhất không chỉ là vận động các bên ngồi lại với nhau mà còn phải tìm được lý lẽ, căn cứ thuyết phục, bảo đảm vừa hợp tình, hợp lý, vừa đúng quy định pháp luật. Đặc biệt, trong những vụ tranh chấp đất đai, dân sự, khi các bên thường có tâm lý căng thẳng, nóng nảy, ai cũng muốn bảo vệ quyền lợi của mình, việc tìm được tiếng nói chung không hề đơn giản.

“Vận động, thuyết phục các bên thì dễ nhưng dùng lý lẽ, căn cứ vừa hợp tình hợp lý, vừa đúng luật rất khó, nhất là trong các vụ tranh chấp về đất đai hay dân sự. Các bên trong không khí căng thẳng, nóng nảy, ai cũng muốn phần mình, không nhường nhịn ai. Tuy nhiên, khi nhận đơn yêu cầu, chúng tôi đã họp và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực nên khi tiến hành hòa giải có nhiều thuận lợi, kết quả là tỷ lệ hòa giải thành rất cao”, ông Quyền chia sẻ.

Theo ông Quyền, mỗi vụ việc có nguyên nhân, hoàn cảnh khác nhau nên không thể áp dụng một cách hòa giải chung. Các thành viên trong tổ phải tìm hiểu kỹ sự việc, lắng nghe ý kiến của từng bên, đồng thời vận dụng kiến thức pháp luật và phong tục, tập quán ở địa phương để phân tích, giải thích. Trong quá trình đó, lời nói cần nhẹ nhàng, cách ứng xử linh hoạt, kiên trì nhưng những vấn đề đúng - sai phải được phân tích rõ ràng, trên tinh thần “đúng sai phân minh”, “lý tình trọn vẹn”.

“Trong quá trình hòa giải, tôi và các thành viên trong tổ luôn đặt chữ ‘tình’, chữ ‘tâm’ lên hàng đầu. Có như vậy, người trong cuộc mới dịu bớt để cùng nhau giải quyết ổn thỏa vụ việc”, ông Quyền bộc bạch.

Với ông, một vụ hòa giải thành không đơn thuần là các bên đạt được thỏa thuận mà quan trọng hơn là giúp họ hiểu, thông cảm, không để mâu thuẫn tiếp tục ảnh hưởng đến quan hệ gia đình, xóm giềng. Bởi vậy, bên cạnh việc nắm vững quy định pháp luật, người làm công tác hòa giải còn phải có uy tín, sự chân thành và kiên trì trong vận động, thuyết phục.

Trưởng phòng Nội vụ - Tư pháp xã Hương Sơn Nguyễn Trung Kiên cho biết, tại thôn Đục Khê, người dân vẫn gọi vui ông Phạm Văn Quyền là người “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng”. Trên cương vị cán bộ thôn, ông luôn nhiệt tình với công việc chung; còn với vai trò hòa giải viên, ông chủ động nắm bắt tình hình, kiên trì gặp gỡ, vận động và tổ chức hòa giải các vụ việc phát sinh, góp phần mang lại sự yên vui trong mỗi gia đình và cộng đồng dân cư.

“Bằng uy tín của mình, sự chân thành, nghĩa tình trong cuộc sống, sự khéo léo, linh động trong công việc và hiệu quả mang lại từ những việc ông Phạm Văn Quyền đã làm, càng khiến người dân trân quý ông, thêm tin yêu vào cấp ủy, chính quyền cơ sở”, ông Nguyễn Trung Kiên nhấn mạnh.

Hòa giải từ cơ sở góp phần giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng

Câu chuyện của ông Phạm Văn Quyền cũng phần nào cho thấy vai trò của những người trực tiếp làm công tác hòa giải ở thôn, xóm. Họ không chỉ là người nắm bắt tình hình, kết nối các bên khi xảy ra mâu thuẫn mà còn góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với đời sống người dân. Đây cũng là một trong những yếu tố giúp hoạt động hòa giải ở cơ sở trên địa bàn xã Hương Sơn ngày càng đi vào nền nếp và phát huy hiệu quả.

Trưởng phòng Nội vụ - Tư pháp xã Hương Sơn Nguyễn Trung Kiên cho biết, sau 13 năm triển khai Luật Hòa giải ở cơ sở (2013), các tổ hòa giải trên địa bàn xã thường xuyên được kiện toàn, bảo đảm số lượng, thành phần theo quy định. Chất lượng hoạt động từng bước được nâng lên, số vụ hòa giải thành ngày càng tăng.

Trong 10 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn xã phát sinh 14 vụ việc mâu thuẫn. Các tổ hòa giải đã tiếp nhận, hòa giải thành 8 vụ; 6 vụ còn lại đang được tiếp tục giải quyết. Kết quả này góp phần hạn chế đơn thư khiếu nại vượt cấp, giữ gìn an ninh, trật tự, đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và cơ quan nhà nước.

Để có được kết quả đó, UBND xã Hương Sơn chú trọng triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến củng cố tổ chức và nâng cao năng lực cho đội ngũ hòa giải viên. Các văn bản chỉ đạo được ban hành kịp thời; công tác tuyên truyền Luật Hòa giải ở cơ sở được thực hiện bằng nhiều hình thức như tổ chức hội nghị, hội thảo, thông qua hệ thống truyền thanh, phương tiện thông tin đại chúng, tài liệu tuyên truyền, tủ sách pháp luật và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng.

Cùng với đó, mạng lưới tổ hòa giải được củng cố, thu hút sự tham gia của nhiều lực lượng tại địa phương như Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Người cao tuổi, Hội Cựu chiến binh. Đây là những lực lượng gần dân, am hiểu địa bàn, có điều kiện nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và kịp thời phát hiện những mâu thuẫn nảy sinh trong đời sống hằng ngày.

Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng cho hòa giải viên cũng được duy trì định kỳ hằng năm. Nội dung tập huấn tập trung vào các lĩnh vực pháp luật gắn với đời sống người dân như đất đai, hôn nhân và gia đình, hình sự, dân sự, khiếu nại, tố cáo, giao thông, bảo vệ môi trường, phòng, chống tham nhũng và chuẩn tiếp cận pháp luật.

Phó Chủ tịch UBND xã Hương Sơn Vương Trọng Đạo đánh giá, hoạt động hòa giải ở cơ sở đã thu hút được nhiều nguồn lực xã hội cùng tham gia, góp phần nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật. Qua quá trình hòa giải, người dân không chỉ được giải quyết những bất đồng mà còn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, từng bước hình thành nếp sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật.

Thời gian tới, xã Hương Sơn tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ hòa giải viên. Qua đó, giúp lực lượng này chủ động nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, an toàn.

Từ những việc làm tận tâm, trách nhiệm của ông Phạm Văn Quyền và đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở có thể thấy, hiệu quả của công tác hòa giải không chỉ nằm ở số vụ việc được giải quyết thành công mà còn ở những mối quan hệ được hàn gắn, tình làng nghĩa xóm được giữ gìn. Đó cũng là nền tảng để xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, ổn định và văn minh.

.