“Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” - Nền móng vững chắc phát triển Thủ đô

Trên nền tảng đó, thành phố đang cụ thể hóa các chủ trương, chính sách bằng những việc làm, công trình, dự án mang tính động lực nhằm phát huy giá trị văn hiến, bản sắc và sức sáng tạo để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, giàu đẹp trong kỷ nguyên mới.

Đột phá và động lực phát triển mới

Những ngày này, nhân dân các địa phương đang đóng góp ý kiến về Điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở) và phương án hướng tuyến trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500.

Phải khẳng định, đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nâng cao chất lượng quy hoạch, tạo sự thống nhất trong nhận thức, đồng thuận trong xã hội và bảo đảm quá trình triển khai dự án công khai, minh bạch, đúng quy định.

Bà Đinh Thị Loan (người dân thôn Cổ Điển, xã Vĩnh Thanh) tìm hiểu khá kỹ các thông tin về Điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án hướng tuyến trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng khi được chính quyền địa phương niêm yết công khai để lấy ý kiến nhân dân.

“Chúng tôi mong khi dự án hoàn thành, khu vực ven sông Hồng sẽ trở thành không gian xanh, hiện đại, văn minh, đáng sống hơn, con cháu sau này được hưởng môi trường sống tốt. Đặc biệt, dự án khi triển khai sẽ tạo thêm động lực để địa phương phát triển”, bà Loan bộc bạch.

Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đang được nhân dân Thủ đô quan tâm, được kỳ vọng sẽ tạo nên “Kỳ tích sông Hồng” trong thời đại mới. Bởi mục tiêu cao nhất của dự án khi hình thành là góp phần hướng tới một Thủ đô văn minh, hiện đại, bền vững.

Do đó, những kỳ vọng của nhân dân Thủ đô về “Kỳ tích sông Hồng” là rất chính đáng và việc sớm triển khai dự án sẽ mang lại những động lực phát triển vô cùng lớn không chỉ Hà Nội mà cho Vùng Thủ đô và cả nước. Bởi những giá trị cốt lõi của dự án đã được xác định để có thể hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, đó là: “An toàn phòng chống lũ - Sinh thái - Hạ tầng - Chuyển đổi chức năng - Phát triển kinh tế - Văn hóa văn minh”.

Ở tầm nhìn rộng hơn, Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển. Chi tiết rất đáng chú ý là trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong 9 động lực phát triển của Thủ đô.

Với tầm quan trọng như vậy, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng khi hình thành sẽ là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ dọc hai bên sông Hồng. Và trên hết, đây là không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, hướng tới trở thành biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.

Quan trọng hơn, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng khi thành hình sẽ góp phần mở ra hướng kết nối với các tỉnh dọc sông Hồng. Các khu vực sông thuộc hệ thống sông Hồng vì thế trở thành vùng cảnh quan kinh tế - sinh thái đặc trưng của khu vực phía Bắc. Phải khẳng định, Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là đột phá trong cụ thể hóa định hướng phát triển Thủ đô “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” trong giai đoạn mới.

Vị trí trung tâm, xuyên suốt trong mọi lĩnh vực phát triển

Nhìn từ Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, suy rộng ra có thể thấy, định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” đang được thành phố Hà Nội chủ động đặt ở vị trí trung tâm trong mọi lĩnh vực phát triển.

Tư duy đột phá mang tính xuyên suốt này chính là sự cụ thể hóa các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng; chính sách pháp luật của Nhà nước; đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với Đảng bộ, chính quyền thành phố, đó là: “Chúng ta cần đặt “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” ở vị trí trung tâm của mọi định hướng phát triển Thủ đô, coi đó là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, là căn cốt hình thành bản lĩnh, trí tuệ và sức vươn của Hà Nội, làm nền tảng để Thủ đô khẳng định vai trò đầu tàu, vị thế dẫn dắt và sức lan tỏa của quốc gia trong thời kỳ mới”.

Định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” vì thế trở thành mạch nguồn xuyên suốt trong các chủ trương, định hướng lớn về phát triển Thủ đô trong giai đoạn hiện nay, được cụ thể hóa trong các văn kiện quan trọng. Tiêu biểu là Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm; Luật Thủ đô năm 2026 và các chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện các nghị quyết chiến lược của Trung ương.

Từ định hướng đó, một tư duy mới về Thủ đô đang từng bước được cụ thể hóa, với trọng tâm là xây dựng Hà Nội theo mô hình đô thị “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng; phát triển đô thị xanh, thông minh, kết nối toàn cầu.

Thành phố thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế số, kinh tế tri thức; xây dựng hệ sinh thái “Make in Hanoi”; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thành phố đồng thời ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược theo tư duy “hạ tầng dẫn dắt quy hoạch”, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, hiện đại nhưng giàu bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội.

Nói cách khác, thành phố coi văn hiến là gốc rễ, kết tinh trí tuệ ngàn năm Thăng Long - Hà Nội, tạo sức hấp dẫn riêng mà không đô thị nào sao chép được. Bản sắc là điểm tựa, là lợi thế cạnh tranh cốt lõi, giúp Hà Nội không chỉ giữ được hồn cốt văn hóa, mà còn tạo ra sức hút để dẫn dắt sáng tạo, phát triển. Sáng tạo là động lực để Hà Nội chuyển hóa những giá trị truyền thống thành nguồn lực mới trên cơ sở vừa phát triển, vừa bảo tồn; kiến tạo những giá trị mới để mở rộng tầm vóc đô thị trong giai đoạn mới.

Trở lại với Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, trong định hướng phát triển không gian hai bên sông Hồng đã thể hiện rõ là “trục xương sống” về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường của Thủ đô. Đây là yếu tố được nhân dân và các chuyên gia đánh giá rất cao.

TS. Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, trong quy hoạch lần này, trục sinh thái, văn hóa, kinh tế, cảnh quan sông Hồng đã được nâng tầm lên một tầm cao mới và xác định đây là một trung tâm của thành phố và thậm chí còn đặt ra vấn đề là biểu tượng phát triển của Thủ đô Hà Nội. Mục tiêu đặt ra đối với trục cảnh quan sông Hồng là một trục đặc biệt, kết hợp được các yếu tố văn hiến, văn minh và sáng tạo.

Thực tế, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng kết nối liên thông không gian hai bên sông với đô thị trung tâm phía Bắc và Nam sông Hồng thành một cấu trúc hoàn chỉnh, thống nhất. Từ đó, tạo lập hình ảnh một đô thị mới, hiện đại, văn minh và sinh thái hai bên sông, đồng bộ về cơ sở hạ tầng đô thị, kết hợp bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống.

Có thể thấy, định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” của thành phố không chỉ được thể hiện trong các chủ trương, quy hoạch, mà đang từng bước được cụ thể hóa trong từng lĩnh vực phát triển, từng công trình, dự án của Thủ đô. Từ sự đột phá về tư duy đó, Hà Nội đang định hình bản sắc và mô hình phát triển trên tinh thần vừa giữ hồn cốt văn hóa Thăng Long, vừa vươn mình thành đại đô thị sáng tạo, xanh, thông minh, kết nối toàn cầu.

Quan trọng hơn, những giá trị ấy đang được chuyển hóa thành nguồn lực và động lực để Hà Nội vừa gìn giữ bản sắc, vừa kiến tạo diện mạo đô thị hiện đại, văn minh, phát triển bền vững, xứng đáng với vị thế Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Đúng như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định: “Khi Hà Nội đặt “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” ở vị trí trung tâm của mọi định hướng phát triển, Thủ đô không chỉ khẳng định vị thế đầu tàu, dẫn dắt và lan tỏa sức mạnh quốc gia, mà còn trở thành hình mẫu đô thị có bản lĩnh, trí tuệ, giàu sức sống và bền vững, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai hội tụ thành một sức mạnh toàn diện, làm nền tảng để đất nước phát triển trong thời kỳ mới”.