Giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng: Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 265ha đất tái định cư

Việc bố trí tái định cư được thực hiện theo hướng đa dạng hóa địa điểm, loại hình nhà, đất; ưu tiên tối đa việc duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng, bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Ưu tiên tái định cư ngay trên địa bàn

Theo báo cáo Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, thành phố xác định công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các trường hợp phải di dời giải phóng mặt bằng là một trong những nội dung quan trọng cần được triển khai đồng bộ.

Để đáp ứng nguyện vọng của đa số cộng đồng dân cư, thành phố định hướng giải quyết nhu cầu tái định cư theo phương án đa dạng hóa địa điểm và loại hình nhà, đất tái định cư. Trong đó, ưu tiên tối đa việc duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng của người dân. Các khu tái định cư phải bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Theo nguyên tắc được xác định, thứ tự ưu tiên bố trí tái định cư trước hết là ngay trên cùng địa bàn phường, xã. Người dân từ khu vực ngoài bãi sông sẽ được ưu tiên chuyển vào khu vực phía trong đê hoặc khu vực an toàn hơn trên chính địa bàn, nếu có quỹ đất, phù hợp quy hoạch và đáp ứng điều kiện triển khai dự án đầu tư.

Trường hợp quỹ đất trên địa bàn không đủ đáp ứng, thành phố nghiên cứu bố trí tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý. Yêu cầu đặt ra là địa điểm mới phải thuận lợi để người dân tiếp tục làm việc, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và duy trì các quan hệ cộng đồng hiện có.

Một hướng khác là bố trí tại các khu định cư tập trung đã hoặc có khả năng hoàn thành đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Các khu vực này phải bảo đảm đầy đủ giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng, khu thương mại - dịch vụ và các điều kiện tạo sinh kế.

Bên cạnh đó, các khu đô thị đa mục tiêu được xác định là quỹ bổ sung, nhằm đáp ứng nhu cầu tái định cư còn thiếu, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho người dân về đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư, nhà ở xã hội và các điều kiện dịch vụ đô thị đồng bộ.

Trên cơ sở rà soát của các sở, ngành thành phố và ý kiến của các xã, phường có liên quan, quỹ đất tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng dự kiến được bố trí tại khu vực cùng địa bàn xã, phường hoặc khu vực lân cận, với quy mô khoảng 265ha.

Cụ thể, tại xã Mê Linh dự kiến khoảng 72ha; xã Vĩnh Thanh và Đông Anh khoảng 30ha; xã Bát Tràng khoảng 35ha; xã Ô Diên khoảng 11ha; phường Thượng Cát và Đông Ngạc khoảng 12ha; phường Yên Sở khoảng 10ha; xã Nam Phù khoảng 72ha và xã Hồng Vân khoảng 23ha.

Quỹ đất này sẽ tiếp tục được rà soát, bổ sung, điều chỉnh về số lượng, quy mô nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu tái định cư phục vụ dự án.

Đối với các xã, phường: Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên, do không có quỹ đất tái định cư phía bên trong đê cho người dân, phương án dự kiến là bố trí vào các khu đô thị đa mục tiêu, khu định cư tập trung của thành phố.

Đây cũng được xác định là quỹ bổ sung chung của dự án, phục vụ các địa bàn khác khi quỹ tái định cư tại chỗ hoặc lân cận không đáp ứng đủ nhu cầu, đồng thời tạo thêm lựa chọn về loại hình tái định cư cho người dân.

Một trong những quỹ tái định cư được đề cập là Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh, với quy mô khoảng 736,84ha tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh. Khu đô thị này dự kiến phục vụ nhu cầu tái định cư bằng đất và chung cư, với khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và khoảng 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội.

Theo dự kiến, chậm nhất quý II-2027, khu đô thị này hoàn thành hạ tầng kỹ thuật đủ điều kiện bàn giao đất tái định cư thấp tầng; chậm nhất quý IV-2029 bàn giao các công trình nhà ở tái định cư và nhà ở xã hội cao tầng; hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2030.

Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh dự kiến bố trí tái định cư cho người dân thuộc các phường Hồng Hà, Long Biên, Bồ Đề, Thượng Cát, Phú Thượng, xã Đông Anh và các khu vực lân cận.

Tiếp đó là Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long (Urban City), với quy mô khoảng 474ha tại xã Phúc Thịnh và xã Thiên Lộc. Khu này dự kiến phục vụ nhu cầu tái định cư bằng đất và chung cư, khoảng 5.000 lô đất thấp tầng và khoảng 5.000-10.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội.

Dự kiến chậm nhất quý II-2028, khu đô thị hoàn thành hạ tầng kỹ thuật đủ điều kiện bàn giao đất tái định cư. Các công trình hạ tầng kỹ thuật, nhà ở tái định cư cao tầng dự kiến hoàn thành đầu tư vào năm 2030. Khu vực này sẽ bố trí tái định cư cho người dân thuộc các xã Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh và các khu vực lân cận.

Tại phường Lĩnh Nam, một khu đô thị đa mục tiêu có quy mô khoảng 169,5ha cũng được dự kiến bố trí khoảng 20.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Các công trình hạ tầng kỹ thuật, nhà ở tái định cư cao tầng dự kiến hoàn thành chậm nhất vào quý I-2030.

Khu đô thị này dự kiến phục vụ tái định cư cho người dân thuộc các phường Hồng Hà, Lĩnh Nam, Phú Thượng, xã Thanh Trì, Nam Phù và các khu vực lân cận.

Một khu đô thị đa mục tiêu khác tại phường Bồ Đề, phường Long Biên và xã Bát Tràng có quy mô khoảng 270,68ha, dự kiến bố trí khoảng 10.500 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội. Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2030, phục vụ nhu cầu tái định cư của người dân thuộc các phường Hồng Hà, Long Biên, Bồ Đề, Thượng Cát, Phú Thượng và các khu vực lân cận.

Cùng với các khu đô thị đa mục tiêu, thành phố dự kiến sử dụng Khu định cư Long Biên - Bồ Đề, quy mô khoảng 201ha, với khoảng 25.000 căn hộ chung cư. Các công trình hạ tầng kỹ thuật, nhà ở tái định cư cao tầng dự kiến hoàn thành đầu tư chậm nhất vào quý I-2030. Khu định cư này phục vụ tái định cư cho người dân thuộc các phường Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Phú Thượng và các khu vực lân cận.

Khu định cư Lĩnh Nam có quy mô khoảng 101ha, dự kiến khoảng 20.500 căn hộ chung cư. Các công trình hạ tầng kỹ thuật, nhà ở tái định cư cao tầng dự kiến hoàn thành đầu tư chậm nhất vào quý I-2030. Khu định cư này phục vụ người dân thuộc các phường Hồng Hà, Lĩnh Nam, Phú Thượng, xã Thanh Trì, Nam Phù và các khu vực lân cận.

Việc hình thành nhiều quỹ đất và khu tái định cư theo các quy mô khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu tại chỗ, nhu cầu ở khu vực lân cận cũng như nhu cầu còn thiếu trong quá trình triển khai giải phóng mặt bằng Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ đặc thù

Về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, thành phố áp dụng các chính sách bồi thường, hỗ trợ đặc thù phù hợp với Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 254/2025/QH15, Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội, Nghị định số 88/2024/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung của Chính phủ; Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố và Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố.

Đối với bồi thường về đất, mức bồi thường bằng tiền được áp dụng bằng 2 lần so với mức quy định đối với các trường hợp đất ở, đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp có đủ điều kiện về pháp lý theo quy định của Luật Đất đai và Nghị định số 88/2024/NĐ-CP của Chính phủ.

Đối với đất ở, các trường hợp đủ điều kiện gồm có quyết định giao đất, cho thuê đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định; đất sử dụng ổn định, có vi phạm pháp luật trước ngày 1-7-2014 theo quy định.

Đối với đất nông nghiệp, các trường hợp được xác định gồm có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận; đất nông nghiệp sử dụng ổn định trước ngày 1-7-2004 nhưng không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận. Đối với đất phi nông nghiệp, áp dụng đối với tổ chức được giao đất hoặc cho thuê đất trả tiền một lần.

Việc bồi thường công trình, tài sản, chi phí đầu tư còn lại vào đất, thiệt hại công trình, cây trồng, vật nuôi được thực hiện theo quy định của Luật Đất đai và Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố.

Về hỗ trợ, thành phố thực hiện theo quy định tại Điều 108 Luật Đất đai năm 2024, gồm hỗ trợ ổn định đời sống; hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ di dời vật nuôi; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng 5 lần giá đất nông nghiệp.

Đối với trường hợp được bồi thường về đất nhưng không đủ mua suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước hỗ trợ để đủ mua tái định cư. Người dân cũng được hỗ trợ tháo dỡ, phá dỡ, di dời theo quy định.

Ngoài ra, thực hiện 4 biện pháp hỗ trợ khác theo Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố và 2 biện pháp hỗ trợ theo Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND.

Đáng chú ý, việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất. Đất ở đủ điều kiện được bồi thường thì được tái định cư. Trường hợp gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng đủ điều kiện tách hộ thì được thêm suất tái định cư cho từng hộ.

Đối với trường hợp đất không được bồi thường, nếu người dân không còn nhà ở, nơi ở khác trên địa bàn thì được tái định cư. Trường hợp còn nhà ở, đất ở trên địa bàn nhưng diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu tách thửa thì được tái định cư theo quy định.

Đối với việc di chuyển mồ mả, tổng số cần di dời phục vụ dự án khoảng 109.000 ngôi mộ. UBND thành phố đã chỉ đạo các đơn vị liên quan khẩn trương tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật các dự án đầu tư nghĩa trang tập trung của thành phố như Yên Kỳ, Thanh Tước, Chuyên Mỹ và các khu vực khác.

Mục tiêu là sớm đưa các nghĩa trang vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu tiếp nhận mộ phục vụ công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm của thành phố.

Theo báo cáo, khả năng đáp ứng dự kiến khoảng 116.000 ngôi mộ đến năm 2027 và 330.000 ngôi mộ đến năm 2035.

Về quan điểm chỉ đạo đối với công tác giải phóng mặt bằng các hộ dân sau khi đã bố trí tái định cư, UBND thành phố sẽ chỉ đạo UBND các phường, xã xem xét thêm các chính sách nếu cần thiết, trên nguyên tắc phù hợp với quy định pháp luật và bảo đảm quyền lợi cho người dân bị thu hồi đất, di dời, tháo dỡ tài sản.

Cùng với đó, các quy định về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được công bố, công khai đầy đủ để nhân dân biết, đồng thuận.

UBND thành phố cũng sẽ đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, quỹ nhà tái định cư phục vụ dự án và chỉ thực hiện di dời, giải phóng mặt bằng các hộ dân khi đã bố trí nơi ở mới.

Đây là nguyên tắc được đặt ra cùng với yêu cầu bảo đảm quyền lợi của người dân trong quá trình thực hiện dự án. Việc ưu tiên tái định cư tại địa bàn sinh sống hoặc khu vực lân cận nhằm tạo điều kiện để người dân tiếp tục duy trì việc làm, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và các mối quan hệ cộng đồng.

Đồng thời, để bảo đảm tiến độ thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và các hạng mục thuộc dự án, thành phố tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng ngay đối với các khu vực là đất công, đất nông nghiệp và các khu vực đủ điều kiện thu hồi đất, giải phóng mặt bằng theo quy định, kể cả các trường hợp người dân tự nguyện di dời ngay.

Như vậy, cùng với việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư, quỹ nhà ở và các khu định cư tập trung, thành phố xác định việc công khai chính sách, bảo đảm quyền lợi và bố trí nơi ở mới trước khi di dời là những yêu cầu quan trọng trong quá trình triển khai giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.