“Thời khắc” - Dấu ấn mới trong công nghiệp văn hóa của sân khấu Thủ đô

Thực hiện Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và chỉ đạo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tối 8-10, Nhà hát Kịch Hà Nội ra mắt vở “Thời khắc” theo hướng kết nối lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu và công nghệ hiện đại.

Dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của NSND Nguyễn Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội, chương trình mang chủ đề “Lưu - Khắc - Vang”, gồm không gian triển lãm, trải nghiệm tương tác, phòng chiếu đặc biệt và các chương trình biểu diễn sân khấu. Sự kiện diễn ra tại Rạp Công Nhân, số 42 Tràng Tiền, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, đồng thời đánh dấu thời điểm rạp sáng đèn trở lại sau quá trình tu sửa, nâng cấp cơ sở vật chất.

Thông qua hình ảnh, tư liệu, hiện vật và các hoạt động tương tác, công chúng có cơ hội khám phá những câu chuyện về di tích, danh nhân và các dấu ấn lịch sử. Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng trong không gian phòng chiếu và sân khấu, hỗ trợ tái hiện tư liệu, hình ảnh, đồng thời mở rộng phương thức kể chuyện. Phòng chiếu đặc biệt giới thiệu lịch sử Nhà hát Kịch Hà Nội và những tác phẩm tiêu biểu, trong đó có vở “Cát bụi”.

Chia sẻ về định hướng nghệ thuật của chương trình, NSND Nguyễn Trung Hiếu cho biết, “Thời khắc” là bước thử nghiệm cụ thể trong quá trình xây dựng mô hình nhà hát đa năng, lấy kịch nói làm trung tâm, đồng thời không ngừng đổi mới phương thức tiếp cận công chúng. Nhà hát hướng tới kết hợp các giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật với công nghệ hiện đại, tạo thêm những trải nghiệm mới cho khán giả.

Theo NSND Nguyễn Trung Hiếu, với “Thời khắc”, Nhà hát Kịch Hà Nội xác định lấy văn hóa, lịch sử, nghệ thuật làm nền tảng, lấy công nghệ làm phương tiện và lấy công chúng làm trung tâm. Qua đó, nhà hát mong muốn tìm kiếm những cách thức phù hợp để các giá trị nghệ thuật tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, đặc biệt là tiếp cận các thế hệ khán giả trẻ.

Điểm nhấn của chương trình là hai tác phẩm sân khấu mang nội dung và thông điệp khác nhau, kết nối những câu chuyện lịch sử với các vấn đề của đời sống hôm nay.

Tối 8 và 9-10, vở “Huyền tích Hồ Gươm” đưa khán giả trở về thời vua Lê, với hình ảnh quan Hành khiển Ức Trai Nguyễn Trãi, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và sự tích vua Lê hoàn trả gươm báu cho Rùa thần. Không chỉ tái hiện truyền thuyết gắn liền với hồ Hoàn Kiếm, tác phẩm còn khắc họa khát vọng hòa bình, tinh thần độc lập và những giá trị trường tồn của dân tộc Việt Nam.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Nhà hát Kịch Hà Nội thử nghiệm kết hợp nghệ thuật sân khấu với công nghệ AI. Theo NSND Nguyễn Trung Hiếu, việc ứng dụng công nghệ nhằm mở rộng không gian biểu đạt, tìm kiếm phương thức mới trong kể chuyện lịch sử, qua đó đưa những câu chuyện của quá khứ đến gần hơn với công chúng hôm nay. Công nghệ được xác định là công cụ hỗ trợ sáng tạo nghệ thuật, góp phần làm phong phú trải nghiệm của người xem.

Nếu “Huyền tích Hồ Gươm” gợi mở những giá trị lịch sử và khát vọng hòa bình của dân tộc, thì tối 10-10, vở “Tôi và chúng ta” của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ đưa khán giả trở lại bối cảnh một xí nghiệp những năm 1980, nơi diễn ra cuộc đấu tranh giữa tư duy bảo thủ và khát vọng đổi mới.

Sau nhiều thập kỷ, những vấn đề đặt ra trong tác phẩm vẫn mang tính thời sự, gợi mở bài học về đổi mới tư duy, trách nhiệm cá nhân, tinh thần dám nghĩ, dám làm và mối quan hệ giữa cá nhân với tập thể. Thông qua câu chuyện sân khấu, tác phẩm tiếp tục khơi gợi suy ngẫm về việc phát huy năng lực con người, vượt qua những rào cản của tư duy cũ để tạo động lực phát triển.

Đêm diễn “Tôi và chúng ta” đồng thời mở đầu dự án “Nhà hát Việt” – chương trình hợp tác giữa Nhà hát Kịch Hà Nội và Đài Truyền hình Việt Nam nhằm số hóa, bảo tồn và lan tỏa các tác phẩm sân khấu kinh điển của Việt Nam trên các nền tảng số. Vở diễn được truyền hình trực tiếp trên nền tảng VTVgo, mở rộng khả năng tiếp cận tác phẩm tới công chúng.

NSND Nguyễn Trung Hiếu nhấn mạnh, bảo tồn không chỉ là gìn giữ những giá trị nghệ thuật của quá khứ, mà còn là tìm kiếm những cách thức để các giá trị ấy tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại và đến gần hơn với những thế hệ công chúng mới. Theo định hướng này, việc kết hợp sân khấu với các nền tảng số được kỳ vọng góp phần mở rộng không gian phổ biến tác phẩm, đồng thời tạo thêm cơ hội để khán giả tiếp cận những giá trị nghệ thuật kinh điển.

Thông qua chương trình, Nhà hát Kịch Hà Nội thể hiện định hướng đổi mới phương thức hoạt động, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng và tìm kiếm những cách thức sáng tạo phù hợp với nhịp sống đương đại.