Siết chặt quản lý thuốc bảo vệ thực vật, thúc đẩy sản xuất xanh

Kiểm soát thị trường, ngăn chặn vi phạm

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), hiện trên địa bàn thành phố có 139 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, 101 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón, 92 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh giống cây trồng, khoảng 1.500 cửa hàng kinh doanh vật tư nông nghiệp trong lĩnh vực trồng trọt (giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật). Với mạng lưới kinh doanh rộng, công tác quản lý thuốc bảo vệ thực vật được đặt ra thường xuyên, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở.

Việc phân cấp quản lý vật tư nông nghiệp, trong đó có thuốc bảo vệ thực vật, được quy định trong Luật Trồng trọt và Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật, tạo cơ sở pháp lý để triển khai giám sát từ cấp thành phố đến xã, phường. Trên cơ sở đó, ngành Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội thường xuyên tăng cường tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật; tập trung phát hiện, xử lý các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, sản phẩm ngoài danh mục được phép sử dụng và vi phạm điều kiện bảo quản.

Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội Lưu Thị Hằng cho biết, từ đầu năm đến nay, Chi cục kiểm tra 406 cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật, Ban hành 27 quyết định xử phạt hành chính trong kỳ đối với 27 trường hợp, tổng số tiền gần 77 triệu đồng. Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Hà Nội có mạng lưới cửa hàng kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật tương đối lớn, địa bàn rộng, tiếp giáp nhiều tỉnh, thành phố nên việc kiểm soát nguồn cung, nhất là thuốc nhập lậu, hàng cấm và sản phẩm không rõ nguồn gốc, còn nhiều trở ngại.

Đáng chú ý, phương thức kinh doanh ngày càng đa dạng, trong đó việc mua bán qua mạng xã hội, điện thoại có xu hướng gia tăng. Một số đối tượng không giao dịch trực tiếp tại cửa hàng mà vận chuyển hàng hóa đến địa điểm hẹn trước, gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong quá trình phát hiện, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Bên cạnh đó, số lượng hoạt chất và tên thương phẩm thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, giống cây trồng quá nhiều. Do vậy, nông dân rất khó nhớ được tên các loại vật tư nông nghiệp đặc biệt là thuốc bảo vệ thực vật. Ngoài ra, không ít hộ sản xuất chưa tuân thủ nguyên tắc "4 đúng", gồm: Đúng thuốc, đúng nồng độ - liều lượng, đúng lúc và đúng cách; thậm chí tự ý tăng nồng độ khi pha chế hoặc không bảo đảm thời gian cách ly trước thu hoạch.

Sử dụng thuốc sinh học, phát triển sản xuất an toàn

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường, Hà Nội xác định quản lý thuốc bảo vệ thực vật phải được thực hiện đồng bộ từ khâu sản xuất, kinh doanh đến sử dụng trên đồng ruộng. Trong đó, bên cạnh việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, cần chú trọng giải pháp phòng ngừa, nâng cao nhận thức và thay đổi tập quán sản xuất của người dân.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Sỹ Đạt, xã tăng cường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức các đợt tuyên truyền, tập huấn giúp nông dân hiểu và sử dụng đúng loại thuốc bảo vệ thực vật, hướng dẫn phương pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM), giảm thiểu tối đa thuốc hóa học trong sản xuất. Cùng với đó, thanh tra, kiểm tra định kỳ, đột xuất về sản xuất, kinh doanh và sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn; khuyến cáo nông dân hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, thay vào đó là sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học, thảo mộc…

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho biết, trong thời gian tới Sở tiếp tục tăng cường phối hợp với lực lượng quản lý thị trường, công an và chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật. Trọng tâm là phát hiện, ngăn chặn việc buôn bán thuốc cấm, thuốc ngoài danh mục, hàng giả, hàng kém chất lượng và sản phẩm không rõ nguồn gốc; đồng thời kiểm tra việc chấp hành quy định về điều kiện kinh doanh, bảo quản và ghi nhãn hàng hóa. Việc kết hợp kiểm tra trực tiếp với nắm bắt thông tin trên môi trường mạng sẽ góp phần khắc phục những kẽ hở trong quản lý, hạn chế tình trạng hàng hóa vi phạm lưu thông trên thị trường.

Để tạo chuyển biến rõ nét, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tiếp tục xây dựng các mô hình sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng kỹ thuật; từng bước nhân rộng vùng sản xuất hạn chế, tiến tới không sử dụng thuốc hóa học khi có giải pháp thay thế phù hợp. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học, chế phẩm vi sinh và các sản phẩm có nguồn gốc hữu cơ nhằm thay thế dần những loại hóa chất có nguy cơ gây tác động bất lợi đến môi trường và sức khỏe con người. Cùng với đó, tăng cường liên kết giữa sản xuất, sơ chế, chế biến và tiêu thụ nông sản an toàn. Kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà còn cần sự tham gia chủ động của doanh nghiệp, hợp tác xã và từng hộ sản xuất. Khi thị trường vật tư nông nghiệp được kiểm soát chặt chẽ, người nông dân được trang bị đầy đủ kiến thức và có điều kiện tiếp cận các giải pháp sinh học, việc giảm phụ thuộc vào hóa chất mới có thể trở thành xu hướng bền vững.

Từ kiểm soát hoạt động kinh doanh đến thay đổi phương thức canh tác, Hà Nội đang từng bước xây dựng nền sản xuất nông nghiệp an toàn, thân thiện với môi trường. Đây không chỉ là giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn góp phần nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh, đa giá trị đến năm 2030, tầm nhìn năm 2050.

Bài viết này có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.