Mở rộng không gian phát triển cho hợp tác xã

Đồng hành cùng HTX, củng cố nền tảng kinh tế nông thôn

Trong cơ cấu nền kinh tế, kinh tế tập thể với nòng cốt là hợp tác xã (HTX) giữ vai trò tổ chức sản xuất, tập hợp các hộ kinh tế cá thể và phát huy nguồn lực tại khu vực nông thôn. Thông qua liên kết, các hộ sản xuất có thêm điều kiện tiếp cận vốn, kỹ thuật, dịch vụ và thị trường; qua đó cải thiện thu nhập, ổn định đời sống.

Tuy nhiên, không ít HTX vẫn gặp khó khăn về vốn, nhân lực quản lý và đầu ra sản phẩm. Để khu vực này hoạt động hiệu quả hơn, bên cạnh nỗ lực tự đổi mới của từng đơn vị, cần có sự hỗ trợ thiết thực từ các tổ chức đại diện, trong đó có hệ thống Liên minh HTX Việt Nam.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống Liên minh HTX Việt Nam triển khai nhiều hoạt động tham mưu chính sách, tư vấn, hỗ trợ thành viên và phát triển HTX. Qua đó, những khó khăn trong quá trình hoạt động của HTX có thêm kênh phản ánh, kiến nghị để cơ quan chức năng xem xét, tháo gỡ.

Cùng với tư vấn chính sách, đào tạo và bồi dưỡng nhân lực được xác định là nhiệm vụ cần tiếp tục chú trọng. Các lớp tập huấn được tổ chức gắn với nhu cầu thực tế, tập trung nâng cao năng lực quản trị, điều hành và khả năng thích ứng với thị trường, chuyển đổi số cho cán bộ quản lý, thành viên HTX.

Hỗ trợ tài chính cũng tiếp tục là một trong những nội dung được Liên minh HTX Việt Nam và các địa phương quan tâm. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX Việt Nam ký 13 hợp đồng tín dụng với tổng giá trị khoảng 51 tỷ đồng, giải ngân 35 khoản vay với tổng số tiền trên 123 tỷ đồng cho các HTX, liên hiệp HTX hoạt động trong nhiều lĩnh vực.

Tại các địa phương, Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX đã cho vay đối với 300 lượt HTX và 18.614 lượt thành viên HTX, tổ hợp tác, với tổng doanh số cho vay đạt 1.261 tỷ đồng. Nguồn vốn này giúp các đơn vị có thêm điều kiện đầu tư sản xuất, đổi mới công nghệ, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho thành viên.

Kết nối thị trường, nâng sức cạnh tranh cho HTX

Có vốn và nhân lực là điều kiện để HTX duy trì sản xuất, nhưng muốn phát triển ổn định, sản phẩm phải tìm được thị trường và đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng. Vì vậy, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ tiếp tục là những nội dung được hệ thống Liên minh HTX Việt Nam triển khai.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các HTX được hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm, diễn đàn giao thương, chương trình kết nối cung cầu và quảng bá sản phẩm trên nền tảng số. Nhiều địa phương cũng hỗ trợ HTX xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, truy xuất nguồn gốc, kết nối với hệ thống siêu thị, sàn thương mại điện tử và doanh nghiệp tiêu thụ. Những hoạt động này giúp sản phẩm HTX có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng.

Cùng với kết nối thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang được đẩy mạnh trong khu vực kinh tế tập thể. Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Liên minh HTX Việt Nam đã thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; ban hành kế hoạch triển khai trong giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Một số nền tảng phục vụ hoạt động của HTX được duy trì, phát triển như sàn thương mại điện tử VCAMart, hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm và các nền tảng hỗ trợ xúc tiến thương mại, quảng bá hàng hóa. Tại các địa phương, HTX từng bước ứng dụng phần mềm quản trị, chữ ký số, hóa đơn điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ứng dụng công nghệ giúp HTX quản lý hoạt động thuận tiện hơn, giảm một phần chi phí và tăng khả năng kiểm soát chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, truy xuất nguồn gốc và thông tin sản phẩm minh bạch ngày càng cần thiết khi thị trường đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, tiêu chuẩn xanh và trách nhiệm môi trường.

Dù vậy, năng lực ứng dụng công nghệ giữa các HTX còn chênh lệch. Năng lực tư vấn chuyên sâu của hệ thống Liên minh HTX trong các lĩnh vực như quản trị rủi ro tài chính, pháp luật quốc tế và công nghệ số hiện đại còn hạn chế. Hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị tại một số địa phương chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Nhiều sản phẩm HTX có sức cạnh tranh chưa cao, chưa đáp ứng đồng đều các tiêu chuẩn chất lượng, tiêu chuẩn xanh và yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Thực tế này đặt ra yêu cầu hỗ trợ phải sát hơn với nhu cầu của HTX, thay vì chủ yếu tập trung vào số lượng hoặc các hoạt động ngắn hạn. Về định hướng nhiệm vụ thời gian tới, ông Đinh Hồng Thái, Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, cho biết, Liên minh HTX Việt Nam sẽ tiếp tục triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, tập trung vào việc củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX. Các nội dung trọng tâm gồm hỗ trợ tiếp cận vốn, đất đai, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP.

Liên minh cũng đặt mục tiêu tăng cường xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm và mở rộng thị trường; đẩy mạnh thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng lực cạnh tranh để HTX tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế. Cùng với đó là hỗ trợ các mô hình sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn, sử dụng công nghệ trong quản trị và tổ chức sản xuất.

Phát triển kinh tế tập thể không chỉ là nhiệm vụ của riêng các HTX mà còn gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân nông thôn. Khi HTX hoạt động hiệu quả, các hộ sản xuất có thêm điều kiện liên kết, giảm những bất lợi do sản xuất nhỏ lẻ và tiếp cận thị trường tốt hơn. Vì vậy, nâng cao nội lực HTX, khắc phục những hạn chế trong quản trị và mở rộng liên kết sản xuất, tiêu thụ vẫn là những yêu cầu cần được ưu tiên trong thời gian tới.