Lan toả tri thức pháp luật từ mô hình tủ sách cộng đồng tại xã Thanh Trì

Từ kết nối sức trẻ đến công trình vì cộng đồng

Tháng 3-2026, nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn, tuổi trẻ xã Thanh Trì và phường Đống Đa đã ký kết chương trình phối hợp, kết nối sức trẻ giữa hai đơn vị.

Công trình “Tủ sách cộng đồng” tại thôn Đồng Trì, xã Thanh Trì, Hà Nội là một trong những dấu ấn thiết thực của hành trình vì cộng đồng. Tủ sách không đơn thuần là nơi lưu giữ, trao đổi sách báo mà còn được định hướng trở thành địa chỉ tiếp cận tri thức, trong đó có tri thức pháp luật, dành cho cán bộ, đoàn viên, thanh niên, thiếu nhi và nhân dân trên địa bàn.

Thông qua việc bổ sung, giới thiệu các đầu sách và tài liệu về Hiến pháp, pháp luật, Luật Thanh niên, Luật Trẻ em, Luật Hôn nhân và gia đình, an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường, phòng cháy, chữa cháy cùng nhiều lĩnh vực thiết yếu khác, công trình góp phần hình thành thói quen chủ động tìm hiểu pháp luật ngay tại khu dân cư.

Đây cũng là hoạt động có ý nghĩa hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời thể hiện tinh thần xung kích, trách nhiệm xã hội của đoàn viên, thanh niên.

Tủ sách cộng đồng – một hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật gần gũi

Phó Chủ tịch Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Thanh Trì Hoàng Minh Hằng cho biết, việc đưa tài liệu pháp luật đến với người dân thông qua tủ sách cộng đồng là hình thức có cơ sở từ các quy định về phổ biến, giáo dục pháp luật. Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật hiện hành quy định, công dân có quyền được thông tin về pháp luật và có trách nhiệm chủ động tìm hiểu, học tập pháp luật. Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm, tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền này.

Việc phổ biến, giáo dục pháp luật có thể được lồng ghép trong hoạt động văn hóa, văn nghệ, sinh hoạt của các tổ chức chính trị, đoàn thể, câu lạc bộ, tủ sách pháp luật và các thiết chế văn hóa khác ở cơ sở.

“Việc xây dựng tủ sách có nội dung pháp luật tại nhà văn hóa thôn không chỉ mang ý nghĩa khuyến học, khuyến đọc mà còn là một phương thức hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật trong cộng đồng dân cư. Tủ sách chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể dễ dàng tiếp cận, tìm được tài liệu phù hợp và vận dụng kiến thức đã đọc vào những vấn đề phát sinh trong cuộc sống. Đây là những mục tiêu quan trọng mà hệ thống chính trị xã Thanh Trì đang hướng tới”, bà Hoàng Minh Hằng cho biết.

Đọc sách để hiểu luật, biết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

Trong đời sống hằng ngày, nhiều tranh chấp, vi phạm pháp luật có thể bắt nguồn từ việc người dân chưa hiểu đầy đủ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của mình. Những vấn đề như tranh chấp đất đai, thừa kế, hôn nhân và gia đình, hợp đồng dân sự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy hay bảo vệ trẻ em đều có liên hệ trực tiếp với đời sống của mỗi gia đình.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Thanh Trì, thay vì chỉ tuyên truyền pháp luật thông qua những buổi hội nghị hoặc các đợt phổ biến tập trung, việc xây dựng tủ sách tại khu dân cư tạo thêm một kênh tiếp cận thường xuyên, giúp người dân chủ động tìm hiểu khi có nhu cầu.

Đối với người cao tuổi, đây có thể là nơi tìm hiểu những quy định liên quan đến thừa kế, quyền sử dụng đất, chính sách người có công và an sinh xã hội. Với thanh niên, học sinh, sinh viên, các tài liệu về Luật Thanh niên, Luật Trẻ em, an toàn giao thông, phòng chống ma túy và phòng chống bạo lực học đường có thể góp phần hình thành nhận thức, hành vi ứng xử đúng pháp luật.

Đặc biệt, đối với thiếu nhi, việc tiếp cận sách pháp luật bằng những tài liệu có hình thức trình bày sinh động, ngôn ngữ dễ hiểu sẽ góp phần hình thành ý thức tôn trọng quy định chung, biết bảo vệ bản thân và ứng xử có trách nhiệm với cộng đồng. Một điểm đáng ghi nhận của công trình “Tủ sách cộng đồng” tại thôn Đồng Trì là sự kết hợp giữa tinh thần tình nguyện, phát triển văn hóa đọc và tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Bà Hoàng Minh Hằng cho biết, công trình cũng mở ra cơ hội để tuổi trẻ xã Thanh Trì và phường Đống Đa tiếp tục phối hợp tổ chức các hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội và xây dựng những mô hình thanh niên có giá trị lâu dài.

Có thể nói, hiệu quả của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ được đo bằng số lượng hội nghị hay tài liệu được phát hành mà còn thể hiện ở khả năng giúp người dân hiểu đúng, biết vận dụng và tự giác chấp hành pháp luật. Một tủ sách nhỏ tại nhà văn hóa thôn có thể chưa giải quyết được tất cả nhu cầu tìm hiểu pháp luật của người dân, nhưng nếu được duy trì, cập nhật và khai thác đúng cách, đây sẽ là một điểm tựa tri thức hữu ích ngay từ cơ sở.

“Trao một cuốn sách là mở thêm một cánh cửa tri thức; lan tỏa một quy định pháp luật đúng là góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Khi sức trẻ được kết nối, tri thức được sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng được chuyển hóa thành hành động, những công trình ý nghĩa như “Tủ sách cộng đồng” sẽ tiếp tục được nhân rộng, góp phần xây dựng nếp sống văn minh, củng cố tinh thần đoàn kết và lan tỏa văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật”, bà Hoàng Minh Hằng chia sẻ.