Nhiều thay đổi về điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực an ninh, trật tự từ ngày 15-11

Phân cấp thẩm quyền, đưa thủ tục về gần người dân

Ngày 20-10-2026, Chính phủ ban hành Nghị định 392/2026/NĐ-CP, có hiệu lực thi hành từ ngày 15-11-2026, về việc sửa đổi, bổ sung các Nghị định có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực an ninh, trật tự.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc điều chỉnh thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự, được quy định tại Điều 9, Nghị định 392/2026/NĐ-CP. Theo đó, Công an cấp xã được giao cấp giấy chứng nhận và quản lý các cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke, xoa bóp, cầm đồ, dịch vụ lưu trú có từ 29 phòng cho thuê trở xuống, dịch vụ in, kinh doanh các loại pháo trừ pháo nổ và một số đơn vị sự nghiệp có thu.

Trong khi đó, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an tiếp tục đảm nhiệm những cơ sở thuộc thẩm quyền cơ quan trung ương cấp phép, có yếu tố nước ngoài, hoạt động liên tỉnh và một số ngành nghề đặc thù như: Kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ, dịch vụ nổ mìn, công cụ hỗ trợ; cơ sở lưu trú từ 30 phòng trở lên và cơ sở lưu trú được xếp hạng 5 sao trở lên theo phạm vi quy định. Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an cấp tỉnh giải quyết các trường hợp còn lại thuộc thẩm quyền cấp tỉnh.

Thực tế tại Hà Nội, tình trạng cơ sở kinh doanh karaoke không phép, hoạt động khi chưa đủ điều kiện hoặc núp bóng nhà hàng, quán ăn để tổ chức karaoke vẫn là vấn đề đáng chú ý trong công tác quản lý văn hoá, an ninh, trật tự và phòng cháy, chữa cháy. Điển hình như tại phường Thanh Liệt, Hà Nội, thống kê đến tháng 1-2026, trên địa bàn phường có khoảng 14 cơ sở kinh doanh karaoke nhưng chỉ có 5 cơ sở có giấy phép hoạt động. Qua rà soát, Công an phường Thanh Liệt đã xử phạt 3 cơ sở karaoke không có giấy phép và không đủ điều kiện hoạt động theo quy định.

Nhờ thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, Công an xã Hoà Lạc, Hà Nội cũng đã xử lý dứt điểm nhiều cơ sở kinh doanh karaoke không phép biến tướng, trá hình, đồng thời hướng dẫn nhiều cơ sở hoàn thiện hồ sơ và được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự, giấy phép hoạt động theo quy định.

Đáng chú ý, Hà Nội đã ban hành Nghị quyết 13/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội (có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026) quy định về mức xử phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hoá, quảng cáo. Theo đó, Hà Nội áp dụng mức xử phạt tăng gấp đôi so với trước kia đối với một số hành vi vi phạm trong lĩnh vực văn hoá, quảng cáo. Trong đó, hành vi kinh doanh karaoke không có giấy phép bị phạt từ 60-80 triệu đồng.

Theo đánh giá của luật sư Đinh Thị Nguyên, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, quy định mới tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong việc xác định cơ quan giải quyết thủ tục, giảm việc phải đi lại đến cơ quan cấp trên. Tuy nhiên, việc phân cấp không đồng nghĩa với việc cơ sở kinh doanh được miễn điều kiện anh ninh, trật tự hoặc được tự động chuyển đổi giấy chứng nhận đã cấp.

Việc hoàn thiện thủ tục pháp lý trước khi hoạt động là yêu cầu mà chủ cơ sở không thể xem nhẹ. Khi quy định mới có hiệu lực, các cơ sở cần xác định đúng cơ quan tiếp nhận hồ sơ, tránh nhầm lẫn về thẩm quyền.

Điều chỉnh danh mục ngành nghề phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự

Nghị định 392/2026/NĐ-CP xác định 10 nhóm ngành, nghề phải xây dựng phương án bảo đảm an ninh, trật tự gồm: Kinh doanh công cụ hỗ trợ; kinh doanh các loại pháo trừ pháo nổ; kinh doanh trò chơi có thưởng (bao gồm trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, casino và đặt cược); kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp; tiền chất thuốc nổ; ngành nghề có sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ; dịch vụ nổ mìn; dịch vụ vũ trường; dịch vụ lưu trú đối với cơ sở kinh doanh là doanh nghiệp; kinh doanh súng cầm tay, súng vác vai và đạn sử dụng cho các loại vũ khí này để trang bị cho lực lượng vũ trang và các lực lượng khác theo quy định.

Chuyên gia pháp lý cho rằng, việc điều chỉnh danh mục này đòi hỏi doanh nghiệp rà soát lại nghĩa vụ của mình, không nên tiếp tục áp dụng máy móc danh mục trước đây. Đặc biệt, cần phân biệt giữa nghĩa vụ có giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự với nghĩa vụ xây dựng phương án bảo đảm an ninh, trật tự. Đây là hai yêu cầu pháp lý khác nhau, không phải cứ không thuộc nhóm phải xây dựng phương án là được miễn giấy chứng nhận.

Một nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp là quy định mới tại Điều 14, Nghị định 392/2026/NĐ-CP, sửa đổi Điều 50, Nghị định 96/2016/NĐ-CP về kiểm tra việc chấp hành điều kiện an ninh, trật tự. Theo đó, cơ quan Công an có thẩm quyền được kiểm tra toàn diện định kỳ không quá một lần trong một năm hoặc kiểm tra đột xuất. Việc kiểm tra đột xuất được thực hiện khi phát hiện cơ sở có vi phạm hoặc dấu hiệu vi phạm pháp luật liên quan đến an ninh, trật tự; có đơn khiếu nại, tố cáo về vi phạm tại cơ sở hoặc phục vụ yêu cầu tăng cường bảo đảm an ninh, trật tự theo văn bản chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền.

Công an cấp xã có trách nhiệm chủ động nắm tình hình, hướng dẫn hoạt động của các cơ sở trên địa bàn; khi phát hiện vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm thì xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo, đề xuất Công an cấp tỉnh kiểm tra, xác minh.

“Quy định này vừa tăng cường trách nhiệm quản lý của lực lượng Công an cơ sở, vừa đặt ra yêu cầu về căn cứ, thẩm quyền và trình tự kiểm tra. Doanh nghiệp cần chủ động lưu giữ hồ sơ pháp lý, giấy phép chuyên ngành, giấy chứng nhận an ninh, trật tự và tài liệu chứng minh việc đáp ứng các điều kiện kinh doanh”, luật sư Đinh Thị Nguyên cho biết.

Đổi mới phương thức quản lý nhà nước đối với các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Đối với cơ sở kinh doanh lưu trú, Nghị định mới cũng điều chỉnh trách nhiệm kiểm tra giấy tờ của khách. Theo quy định, cơ sở kinh doanh lưu trú có thể kiểm tra thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân, hộ chiếu, thẻ thường trú, thẻ tạm trú của người nước ngoài hoặc giấy tờ khác có giá trị chứng minh nhân thân có ảnh do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp. Trường hợp khách không có giấy tờ tùy thân, sau khi bố trí vào phòng nghỉ, cơ sở phải thông báo ngay cho Công an cấp xã.

Trước đó, tháng 11-2025, Công an phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội đã kiểm tra cơ sở lưu trú Royal Hostel, số 19 Hàng Cháo, phường Ô Chợ Dừa và lập biên bản vi phạm hành chính để xử lý các vi phạm như: Cơ sở lưu trú không thực hiện đúng các quy định về thông báo lưu trú; hoạt động kinh doanh ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự khi chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự; không bảo quản, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy thông dụng.

Ví dụ trên là lời cảnh báo đối với cơ sở lưu trú về việc kiểm tra giấy tờ, ghi nhận thông tin và thực hiện thông báo lưu trú không đơn thuần là thủ tục hành chính mà còn là trách nhiệm pháp lý gắn với hoạt động kinh doanh.

Nghị định 392/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi một số quy định về điều kiện kinh doanh, hồ sơ chứng minh điều kiện phòng cháy, chữa cháy, trách nhiệm của cơ sở kinh doanh trò chơi có thưởng, biểu mẫu thủ tục hành chính và hoạt động quản lý con dấu, công cụ hỗ trợ.

Đáng chú ý, cơ sở kinh doanh trò chơi có thưởng phải kiểm tra thông tin cá nhân của khách qua ứng dụng VNeID hoặc giấy tờ tùy thân, ghi đầy đủ thông tin vào sổ quản lý. Đây là bước bổ sung ứng dụng định danh điện tử vào công tác quản lý đối tượng tham gia hoạt động kinh doanh đặc thù.

Trung tá Nguyễn Đình Hùng, Phó Trưởng Công an xã Đại Thanh, Hà Nội đánh giá, Nghị định 392/2026/NĐ-CP cho thấy xu hướng đổi mới phương thức quản lý nhà nước đối với các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Việc quy định cụ thể phạm vi từng nhóm ngành nghề góp phần hạn chế cách hiểu không thống nhất giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, đồng thời giúp cơ sở kinh doanh xác định rõ mình có thuộc diện phải đáp ứng điều kiện về an ninh, trật tự hay không.

Việc phân cấp gắn với quy mô, tính chất và phạm vi hoạt động giúp hạn chế tình trạng tập trung quá nhiều công việc tại cơ quan cấp trên, đồng thời đưa hoạt động quản lý các cơ sở kinh doanh nhỏ và vừa về gần địa bàn dân cư hơn. Nghị định cũng xác định rõ căn cứ, thẩm quyền và trách nhiệm trong hoạt động kiểm tra, hạn chế tình trạng nhiều cơ quan cùng kiểm tra một cơ sở mà thiếu sự phối hợp, gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của doanh nghiệp.