Kiến tạo, đồng hành vì sự phát triển Thủ đô

Phát triển Thủ đô đi đôi với ổn định bền vững

Chính phủ xác định, việc ban hành Chương trình hành động nhằm thống nhất trong chỉ đạo các cấp, các ngành tổ chức quán triệt đầy đủ, nghiêm túc và triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trên tinh thần đó, Chính phủ phấn đấu thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể theo Nghị quyết số 02-NQ/TW. Cụ thể, giai đoạn từ nay đến năm 2035, phát triển Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; có năng lực cạnh tranh cao, là thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn. Thủ đô Hà Nội sẽ hình thành một số trung tâm giáo dục - đào tạo, y tế chất lượng cao thuộc nhóm dẫn đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương; trung tâm dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo quốc gia, khu vực và quốc tế; trung tâm nghiên cứu và phát triển; là hạt nhân trong chuỗi liên kết phát triển vùng, cả nước, khu vực và toàn cầu.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trọng tâm nêu trên, Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu xây dựng và phát triển Thủ đô lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; lấy chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo. Chính phủ xác định, lấy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn làm động lực trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Đặc biệt, nhiệm vụ phát triển Thủ đô phải đi đôi với ổn định bền vững - lấy ổn định chính trị - xã hội, giữ vững an ninh, trật tự làm bệ đỡ để xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Giải pháp thiết thực, khả thi, có tính đột phá cao

Điểm nổi bật trong Chương trình hành động là các nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết số 02-NQ/TW được Chính phủ cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ, giải pháp thiết thực, khả thi, có tính đột phá cao; đồng thời gắn với lộ trình thực hiện nhằm đạt mục tiêu đề ra. Theo đó, Chính phủ yêu cầu, các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND thành phố Hà Nội, các địa phương trong Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc và các địa phương trong cả nước cụ thể hóa và tổ chức triển khai 10 nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu.

Cụ thể là quán triệt, tuyên truyền, phổ biến thông tin và tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW; quy hoạch phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, ổn định; đẩy mạnh liên kết, phát triển vùng; xây dựng thể chế đột phá phát triển Thủ đô; phát triển toàn diện văn hóa, con người Thủ đô; xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô; phát triển các ngành kinh tế thế mạnh của Thủ đô; huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Cùng với đó, giữ vững quốc phòng, an ninh; bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và nâng tầm công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng bộ Thủ đô.

Một trong những yêu cầu quan trọng được Chính phủ xác định, là những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu làm căn cứ để các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc và cả nước xây dựng kế hoạch hành động của từng cơ quan, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ được giao và tổ chức triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, phấn đấu đạt được các mục tiêu cao nhất đã đề ra tại Nghị quyết số 02-NQ/TW. Trong đó, Chương trình hành động đã đề ra 21 nhiệm vụ, đề án cụ thể; đồng thời giao rõ cơ quan chủ trì thực hiện, cơ quan phối hợp, sản phẩm và thời gian hoàn thành.

Có thể thấy, các nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong Chương trình hành động đã thể hiện rõ vai trò kiến tạo, điều phối của Chính phủ theo tinh thần đồng hành cùng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô. Trên cơ sở này, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và UBND thành phố Hà Nội cùng UBND các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc tập trung chỉ đạo, xây dựng và thực hiện các chủ trương, chính sách đột phá, chung sức đồng lòng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Đầu tàu, động lực phát triển của vùng và cả nước

Một trong những giải pháp quan trọng được nêu trong Chương trình hành động là hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách đặc thù, đồng bộ để phát triển Thủ đô. Qua đó, để Thủ đô Hà Nội có đủ năng lực xử lý hiệu quả các vấn đề của Hà Nội, Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng nhằm phát huy vai trò là đầu tàu, động lực phát triển của vùng và cả nước.

Một trong những lợi thế lớn nhất của Thủ đô Hà Nội hiện nay là được trao cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026. Tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội (diễn ra ngày 11-6 vừa qua), Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho rằng, Hà Nội là địa phương hiếm hoi được trao quyền vừa thiết kế chính sách vừa tổ chức thực hiện chính sách. Đây là điều kiện rất thuận lợi để thành phố tạo ra các đột phá phát triển. Vì vậy, Hà Nội cần chủ động nghiên cứu, đề xuất và triển khai các cơ chế, chính sách đột phá đã được Luật Thủ đô năm 2026 cho phép nhằm tạo môi trường thể chế thông thoáng, thuận lợi cho phát triển. Đồng thời, thành phố cần tăng cường phối hợp với các bộ, ngành trung ương trong quá trình xây dựng và thực thi chính sách để bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và hiệu quả.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là đẩy mạnh liên kết phát triển vùng giữa Hà Nội với các địa phương trong Vùng Thủ đô và Vùng Đồng bằng sông Hồng, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng giao thông, bảo vệ môi trường, quản lý nguồn nước, xử lý ô nhiễm không khí và phát triển các chuỗi sản xuất, cung ứng hàng hóa, dịch vụ. Trong Chương trình hành động, Chính phủ nêu rõ nhiệm vụ phát huy vai trò hạt nhân, thành phố Hà Nội chủ động dẫn dắt trong việc thiết lập và vận hành không gian phát triển vùng mở với cơ chế phối hợp linh hoạt, hiệu quả nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng địa phương đưa Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc trở thành không gian kinh tế - sáng tạo, phát triển năng động, có sức cạnh tranh cao trong khu vực và quốc tế.

Hà Nội cũng sẽ hợp tác chặt chẽ, hiệu quả với các tỉnh, thành phố trong cả nước trên tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội”. Theo đó, thành phố thúc đẩy kết nối vùng, liên vùng, phát huy lợi thế cạnh tranh của Thủ đô trong tam giác phát triển kinh tế phía Bắc (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh) và các địa phương trong hành lang kinh tế ven biển Quảng Ninh - Hải Phòng - Hưng Yên - Ninh Bình để hình thành chuỗi vành đai công nghiệp, đô thị, dịch vụ liên kết... Trong huy động nguồn lực, thành phố Hà Nội được giao nghiên cứu và thành lập Quỹ phát triển Vùng Thủ đô trên cơ sở thống nhất của các địa phương trong vùng để đầu tư các dự án liên kết, phát triển Vùng Thủ đô, ưu tiên các dự án giao thông trọng điểm liên kết vùng, các dự án xử lý ô nhiễm môi trường, khai thác khoáng sản, xử lý sự cố, thiên tai, kiểm soát bệnh tật có tính chất vùng...

Để nhanh chóng triển khai các nhiệm vụ, giải pháp vào thực tiễn, Chính phủ yêu cầu, các bộ, cơ quan ngang bộ xây dựng và ban hành kế hoạch thực hiện với tiến độ cụ thể, bảo đảm thời gian hoàn thành và chất lượng các nhiệm vụ được giao theo đúng quy định của pháp luật; kịp thời xử lý vấn đề phát sinh, đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong việc giám sát, tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao. Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, nhất là các địa phương trong Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Trung du và miền núi phía Bắc chủ động mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ liên kết, hợp tác chiến lược với thành phố Hà Nội trên tất cả các lĩnh vực. Sự gắn kết này nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp, khai thác tối đa tiềm năng và lợi thế bổ trợ lẫn nhau, cùng kiến tạo không gian phát triển chung bền vững, đóng góp tích cực vào sự lớn mạnh của vùng và cả nước trong kỷ nguyên mới.

Với vị thế Thủ đô - trái tim của cả nước, Hà Nội sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt, đóng góp ngày càng lớn hơn vào tăng trưởng kinh tế quốc gia, tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển của Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.