Hoàn thiện “bộ lục nghị quyết”, Hà Nội tạo nền tảng mới cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Từ Luật Thủ đô 2026 đến “bộ lục nghị quyết” chiến lược

Là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đồng thời là đầu tàu phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phát triển mới với những mục tiêu rất cao. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, đưa GDP bình quân đầu người lên mức từ 12.000 đến 13.000 USD, trong khi hiện nay mới đạt khoảng 8.000 USD.

Để thực hiện mục tiêu này, Hà Nội xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Trên cơ sở đó, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành nhiều cơ chế đặc thù cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo hành lang pháp lý mới để Hà Nội chủ động xây dựng các chính sách đột phá phù hợp với yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt.

Thực tế cho thấy, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Hà Nội những năm qua đã từng bước hình thành nhưng vẫn còn không ít hạn chế. Đội ngũ chuyên gia đầu ngành còn mỏng; cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài chưa thực sự hấp dẫn; việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học còn gặp nhiều khó khăn; nguồn lực đầu tư cho khoa học và công nghệ chưa đủ mạnh và còn phân tán.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, thành phố đang hướng tới mô hình quản trị mới, chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển; từ cấp phát nguồn lực sang đặt hàng theo kết quả đầu ra; từ chi tiêu công sang đầu tư công có trọng tâm, trọng điểm.

Trong mô hình đó, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, vừa là nơi ứng dụng công nghệ, vừa là nhà đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đồng thời là đầu ra của các sản phẩm khoa học và công nghệ.

Để hiện thực hóa định hướng này, HĐND thành phố Hà Nội đã liên tiếp ban hành các nghị quyết chuyên đề nhằm triển khai các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.

Ngày 2-6-2026, HĐND thành phố thông qua 3 nghị quyết quan trọng gồm: Nghị quyết quy định về thử nghiệm có kiểm soát tại thành phố Hà Nội; Nghị quyết về một số chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết quy định một số chính sách thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển giao công nghệ.

Tiếp đó, ngày 15-6-2026, HĐND thành phố tiếp tục thông qua thêm 3 nghị quyết mới trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Nghị quyết quy định chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố Hà Nội; Nghị quyết về chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trên địa bàn thành phố Hà Nội; Nghị quyết quy định việc thành lập, cơ chế tổ chức, hoạt động, quản lý Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Như vậy, chỉ trong tháng 6-2026, Hà Nội đã hình thành hệ thống gồm 6 nghị quyết chuyên đề, tạo nên một “bộ lục nghị quyết” tương đối hoàn chỉnh nhằm triển khai Luật Thủ đô năm 2026 trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đây không chỉ là sự cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương và thành phố mà còn tạo nền tảng thể chế mới cho mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hoàn thiện các mắt xích của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Nếu 3 nghị quyết được thông qua ngày 2-6 tập trung vào việc mở đường về thể chế, tạo không gian thử nghiệm và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, thì 3 nghị quyết được thông qua ngày 15-6 được xem là những mảnh ghép quan trọng giúp hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Trong đó, nghị quyết về thành lập, cơ chế tổ chức, hoạt động và quản lý Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Hà Nội tạo ra công cụ tài chính chuyên biệt cho lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Quỹ được thành lập nhằm quản lý và sử dụng nguồn ngân sách thành phố dành cho các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được tài trợ, đặt hàng hoặc hỗ trợ. Đồng thời, đây cũng là công cụ để huy động, tiếp nhận và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội hợp pháp cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thông qua quỹ này, thành phố kỳ vọng tập trung nguồn lực giải quyết các vấn đề khoa học, công nghệ có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của Hà Nội; hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô.

Bên cạnh nguồn lực tài chính, Hà Nội cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho chuyển đổi số thông qua nghị quyết quy định chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số.

Nghị quyết tập trung hỗ trợ phát triển hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số; thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số mới; nâng cao năng lực số cho cán bộ, người dân và doanh nghiệp; đồng thời hỗ trợ phát triển doanh nghiệp công nghệ số, sản phẩm công nghệ số và kinh tế số trên địa bàn thành phố.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy quá trình hình thành chính quyền số, kinh tế số và xã hội số của Thủ đô trong giai đoạn tới.

Mảnh ghép thứ ba là nghị quyết về chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Nghị quyết tập trung hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo; phát triển các dự án đổi mới sáng tạo; xây dựng và bảo hộ tài sản trí tuệ; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học; phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ba nghị quyết vừa được thông qua đã hình thành mối liên kết chặt chẽ giữa nguồn lực tài chính, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đây là ba yếu tố nền tảng để thúc đẩy tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ và tri thức.

Xa hơn, hệ thống 6 nghị quyết của HĐND thành phố hướng tới mục tiêu phát triển đồng bộ các thành tố của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; hoàn thiện cơ chế đầu tư, hỗ trợ tài chính và phi tài chính; cải cách thủ tục hành chính trong nghiên cứu khoa học; tăng quyền tự chủ cho nhà khoa học, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp.

Quan trọng hơn, các nghị quyết sẽ góp phần đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Với việc hoàn thiện “bộ lục nghị quyết” về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Hà Nội đang từng bước xây dựng nền tảng thể chế mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, đây sẽ là những công cụ quan trọng giúp Thủ đô phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt cả nước trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời hiện thực hóa khát vọng xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của khu vực.