Khơi thông động lực để cán đích tăng trưởng hai con số

Nhận diện đúng thách thức để chủ động điều hành

6 tháng đầu năm 2026 khép lại với nhiều tín hiệu tích cực, tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong cả năm. GDP tăng 8,18% - mức cao nhất trong nhiều năm gần đây; kim ngạch xuất khẩu tăng hơn 21%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tiếp tục tăng khá; thu ngân sách nhà nước đạt trên 67% dự toán; vốn FDI duy trì xu hướng tích cực; lạm phát được kiểm soát và các cân đối lớn tiếp tục được giữ vững. Những kết quả này phản ánh hiệu quả của công tác điều hành trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

Tuy nhiên, nền tảng tích cực mới chỉ tạo lợi thế ban đầu. Những bất ổn từ bên ngoài chưa hạ nhiệt, trong khi nhiều điểm nghẽn nội tại vẫn hiện hữu. Mục tiêu tăng trưởng hai con số vì thế không thể dựa vào mở rộng đầu tư hay nới lỏng tín dụng như giai đoạn phục hồi sau đại dịch, mà phải được tạo ra từ cải cách thể chế, nâng cao năng suất lao động, đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Bối cảnh quốc tế tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro. Xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, biến động giá năng lượng và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn tạo sức ép lớn đối với hoạt động sản xuất, xuất khẩu và kiểm soát lạm phát. Với độ mở lớn của nền kinh tế, Việt Nam chịu tác động trực tiếp thông qua giá nguyên liệu, chi phí logistics, tỷ giá và thị trường xuất khẩu.

Theo TS Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài, nguy cơ lạm phát nhập khẩu sẽ gia tăng khi giá dầu, cước vận tải và chi phí logistics tiếp tục biến động. Điều này đòi hỏi công tác điều hành phải chủ động hơn trong dự báo, xây dựng các kịch bản ứng phó và bảo đảm ổn định các cân đối lớn của nền kinh tế.

Ở trong nước, giải ngân đầu tư công tại một số địa phương còn chậm; thị trường bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp phục hồi chưa đồng đều; nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó về đơn hàng, dòng tiền và khả năng tiếp cận vốn.

Chung quan điểm, TS Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) chỉ ra, áp lực lạm phát những tháng cuối năm vẫn hiện hữu khi giá năng lượng, tỷ giá và chi phí nhập khẩu còn biến động. Vì vậy, việc phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng điều hành linh hoạt giá các mặt hàng thiết yếu sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định để giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Nhiều chuyên gia cũng cho rằng công tác điều hành hiện nay cần chuyển mạnh từ xử lý tình huống sang chủ động dự báo, cập nhật kịch bản tăng trưởng và phản ứng chính sách từ sớm.

Thực tế sáu tháng đầu năm cho thấy, thành công lớn nhất của công tác điều hành không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà còn ở việc giữ vững niềm tin của doanh nghiệp và thị trường. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc trong nửa cuối năm.

Khơi thông nguồn lực, tạo dư địa tăng trưởng

Nền tảng tăng trưởng tích cực của 6 tháng đầu năm mới chỉ tạo ra lợi thế ban đầu. Khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên sẽ phụ thuộc vào mức độ quyết liệt trong tổ chức thực hiện, khả năng khơi thông các nguồn lực và tốc độ tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở doanh nghiệp và nền kinh tế. Trong bối cảnh dư địa chính sách không còn nhiều, điều quan trọng không phải là ban hành thêm nhiều chính sách mới mà là nâng cao hiệu quả thực thi.

Thực tiễn cho thấy khoảng cách giữa chủ trương và kết quả thường nằm ở khâu thực hiện. Vì vậy, cùng với hoàn thiện chính sách, yêu cầu cấp thiết là siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường kiểm tra, giám sát và tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở để chính sách đến nhanh với doanh nghiệp và người dân.

PGS.TS Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, cải cách thể chế phải được coi là “động lực của các động lực”. Khi những điểm nghẽn về đất đai, đầu tư, thị trường vốn và thủ tục hành chính được tháo gỡ, nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông, môi trường đầu tư được cải thiện và khu vực kinh tế tư nhân sẽ có thêm điều kiện phát triển.

Đồng quan điểm, TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia cho rằng, dư địa tăng trưởng vẫn còn nếu tiếp tục phát huy hiệu quả ba động lực là đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu. Quan trọng hơn, cần đẩy nhanh cải cách thể chế, phát triển kinh tế tư nhân, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo để tạo động lực tăng trưởng bền vững.

Bên cạnh đó, đầu tư công cần tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt đầu tư tư nhân thông qua phát triển kết cấu hạ tầng, giảm chi phí logistics và tăng khả năng kết nối vùng. Đồng thời, cần phát huy hiệu quả thị trường trong nước, tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn số để tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bức tranh chung, Hà Nội tiếp tục là một cực tăng trưởng quan trọng với GRDP sáu tháng đầu năm ước tăng 8,22%, thu ngân sách dẫn đầu cả nước và môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện.

Để duy trì vai trò cực tăng trưởng của miền Bắc, Hà Nội đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh. Thành phố cũng ưu tiên phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo, khai thác hiệu quả các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô và đẩy mạnh cải cách hành chính nhằm khơi thông nguồn lực xã hội. Với mục tiêu GRDP cả năm đạt từ 11% trở lên, tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu về thu ngân sách và thu hút đầu tư, Hà Nội được kỳ vọng sẽ tiếp tục là đầu tàu tăng trưởng, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tới Vùng Thủ đô, Đồng bằng sông Hồng và đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước.

Chặng đường phía trước chắc chắn sẽ còn nhiều sức ép khi các yếu tố bất định từ bên ngoài chưa có dấu hiệu suy giảm. Tuy nhiên, thực tiễn điều hành sáu tháng đầu năm cho thấy, mỗi khi chính sách được ban hành đúng thời điểm, triển khai quyết liệt và hướng trúng những điểm nghẽn của nền kinh tế, Việt Nam đều có thể tạo ra dư địa tăng trưởng mới.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là thước đo về quy mô GDP mà còn là phép thử đối với năng lực điều hành và hiệu quả thực thi. Trong một thế giới nhiều biến động, lợi thế của Việt Nam nằm ở khả năng dự báo sớm, phản ứng nhanh và khơi thông kịp thời các nguồn lực phát triển. Khi cải cách thể chế được đẩy mạnh, doanh nghiệp thực sự trở thành trung tâm của các chính sách và mọi nguồn lực được vận hành hiệu quả, những thách thức của nửa cuối năm hoàn toàn có thể chuyển hóa thành động lực để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, đồng thời tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển nhanh hơn, chất lượng hơn và bền vững hơn.