Đột phá thể chế, mở đường cho tăng trưởng và nâng cao chất lượng phục vụ

Thể chế, "đòn bẩy" mở đường cho phát triển

Trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia, thể chế luôn giữ vai trò kiến tạo và dẫn dắt. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, việc đổi mới và hoàn thiện thể chế được xác định là khâu đột phá để giải phóng nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực phát triển.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, Trung ương đã ban hành nhiều quyết sách mang tính chiến lược nhằm tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước. Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai các nghị quyết của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, bốn nghị quyết gồm Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân tạo thành "Bộ tứ trụ cột", tạo nền tảng chiến lược để đưa đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, điểm gặp nhau của cả bốn nghị quyết là khơi thông mọi nguồn lực phát triển, xây dựng nền quản trị hiện đại và tạo môi trường thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp.

Trong bốn nghị quyết này, Nghị quyết số 66-NQ/TW giữ vai trò then chốt trong hoàn thiện thể chế khi xác định thể chế phải đi trước một bước. Nghị quyết yêu cầu xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, minh bạch, ổn định, dễ thực thi; chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; đồng thời đổi mới toàn diện công tác tổ chức thi hành pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm người đứng đầu.

Nghị quyết số 57-NQ/TW lại xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu của tăng trưởng trong giai đoạn mới. Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là đổi mới phương thức quản trị, xây dựng nền hành chính dựa trên dữ liệu, minh bạch, hiệu quả và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp. Trong khi đó, Nghị quyết số 59-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW tiếp tục mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế sâu rộng và phát huy mạnh mẽ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân - một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Điểm hội tụ của bốn nghị quyết này là xây dựng nền tảng thể chế đồng bộ để khơi thông mọi nguồn lực phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm của mọi chính sách. Đây cũng là tiền đề để tạo dư địa mới cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển mới.

Tại Hà Nội - trung tâm chính trị, hành chính quốc gia và đầu tàu phát triển của cả nước - tinh thần đó được cụ thể hóa bằng Luật Thủ đô năm 2026. Không chỉ bổ sung các cơ chế, chính sách đặc thù, Luật còn mở ra bước chuyển căn bản về phân cấp, phân quyền, tạo khuôn khổ pháp lý để thành phố chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện các chính sách phát triển phù hợp với điều kiện đặc thù của Thủ đô.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, Luật Thủ đô đã tạo ra "bước chuyển căn bản về phân cấp, phân quyền", đưa chính quyền thành phố từ vai trò chủ yếu thực thi chính sách sang chủ động kiến tạo, tổ chức thực hiện và phát huy hiệu quả các cơ chế phát triển mới. Qua đó khơi thông nguồn lực, tạo dư địa mới cho tăng trưởng và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Khơi thông nguồn lực, nâng cao chất lượng phục vụ

Triển khai những Nghị quyết quan trọng của Trung ương và Luật Thủ đô năm 2026, Hà Nội đã nhanh chóng đưa các Nghị quyết vào cuộc sống với tinh thần chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo và phục vụ", lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả phát triển làm thước đo chất lượng điều hành.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng, Luật Thủ đô năm 2026 tạo ra "bước chuyển căn bản về phân cấp, phân quyền", đưa chính quyền thành phố từ vai trò chủ yếu thực thi chính sách sang chủ động kiến tạo và tổ chức thực hiện các cơ chế phát triển phù hợp với đặc thù của Thủ đô. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố đã khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, ban hành nhiều nghị quyết của HĐND thành phố nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, quy hoạch, quản lý đất đai và phát triển hạ tầng. Việc thể chế hóa kịp thời các chủ trương lớn không chỉ tạo hành lang pháp lý đồng bộ mà còn góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài trong đầu tư, xây dựng và sản xuất - kinh doanh.

Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội đã hoàn thành việc sắp xếp từ 526 xã, phường, thị trấn xuống còn 126 đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian và rút ngắn quy trình giải quyết công việc. Thành phố cũng đã phân cấp 926 nhiệm vụ quản lý nhà nước cho cấp xã, phường, đồng thời phân bổ nguồn lực tương ứng, bảo đảm nguyên tắc giao quyền đi đôi với giao nguồn lực, giao trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát. Đây là bước chuyển về tư duy quản trị, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc, phục vụ người dân và doanh nghiệp nhanh hơn, sát thực tiễn hơn.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Hà Nội xác định cải cách thủ tục hành chính là khâu đột phá nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Tính đến tháng 4-2026, thành phố đã thực hiện phân cấp, ủy quyền 668 thủ tục hành chính theo nhiều hình thức, giúp rút ngắn từ 3 đến 5 ngày giải quyết đối với nhiều thủ tục và tiết kiệm khoảng 32,5 tỷ đồng chi phí xã hội chỉ trong hơn ba tháng triển khai. Quan trọng hơn những con số thống kê, việc phân cấp, ủy quyền đã góp phần thay đổi phương thức phục vụ của bộ máy hành chính theo hướng công khai, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Thành phố cũng đưa Trung tâm Phục vụ hành chính công vào hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, kết hợp mô hình "một cửa", "một cửa liên thông" với cơ chế tiếp nhận hồ sơ phi địa giới hành chính. Người dân và doanh nghiệp có thể lựa chọn địa điểm thuận tiện nhất để thực hiện nhiều thủ tục hành chính hoặc thực hiện trực tuyến mà không còn phụ thuộc vào địa giới cư trú. Đây là bước chuyển rõ nét từ tư duy "thuận cho cơ quan quản lý" sang "thuận cho người dân và doanh nghiệp", phù hợp với mục tiêu xây dựng nền hành chính phục vụ.

Cùng với cải cách hành chính, Hà Nội đang triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Thành phố xác định phương châm "Hành động đột phá, lan tỏa kết quả", xây dựng nền quản trị số dựa trên dữ liệu dùng chung, đẩy mạnh kết nối các cơ sở dữ liệu về dân cư, đất đai, doanh nghiệp, quy hoạch và mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Tuy nhiên, theo tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW, hoàn thiện thể chế mới là điều kiện cần; điều quan trọng hơn là nâng cao chất lượng tổ chức thực thi. Điều đó đòi hỏi mỗi cấp, mỗi ngành của thành phố phải tiếp tục đổi mới tư duy, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và đánh giá hiệu quả công việc bằng kết quả đầu ra, lấy mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ.

Có thể khẳng định, những đột phá về thể chế đang mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô. Khi thể chế tiếp tục được hoàn thiện theo hướng thông thoáng, minh bạch, ổn định và dễ thực thi; phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm; chuyển đổi số đồng hành cùng cải cách hành chính và chất lượng thực thi không ngừng được nâng lên, Hà Nội sẽ có thêm dư địa để khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát huy vai trò đầu tàu phát triển của cả nước. Quan trọng hơn, đó cũng là quá trình xây dựng nền hành chính kiến tạo, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ - mục tiêu xuyên suốt của công cuộc đổi mới thể chế trong giai đoạn phát triển mới.