Thông qua các buổi tuyên truyền pháp luật, trang bị kỹ năng xã hội và đầu tư cho phòng đọc sách, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội (Sở Y tế Hà Nội) đã giúp các đối tượng người lang thang nắm bắt quy định của pháp luật, có thêm kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ bản thân khi hòa nhập cộng đồng.
Điểm tựa pháp lý và kỹ năng cho người lang thang
Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội đang quản lý, chăm sóc 128 đối tượng người lang thang. Tại đây, bên cạnh công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, Trung tâm còn thường xuyên tuyên truyền, giáo dục pháp luật, trang bị kỹ năng xã hội cho các đối tượng. Ông Nguyễn Tiến Trung, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết: “Đây là những người sống lang thang ngoài đường phố, luôn tiềm ẩn nguy cơ vừa có thể là nạn nhân của hành vi tiêu cực trong xã hội, vừa có thể bị lợi dụng để vi phạm pháp luật. Vì vậy, cán bộ Trung tâm chú trọng phổ biến quy định pháp luật của Nhà nước, thành phố Hà Nội, đồng thời trang bị kỹ năng cần thiết để mỗi người biết cách bảo vệ bản thân”.

Cụ thể hóa hoạt động này, ông Nguyễn Mạnh Hưng, Phó Trưởng phòng Tiếp nhận, quản lý và chăm sóc đối tượng của Trung tâm cho hay: Vào thứ Bảy hàng tuần, chúng tôi sẽ phổ biến cho đối tượng nội dung Quyết định 494/QĐ-UBND ngày 2-2-2026 của UBND thành phố Hà Nội quy định về việc thực hiện công tác tập trung người lang thang trên địa bàn thành phố Hà Nội; Công văn số 1494/SYT-BTXH ngày 16-2-2026 của Sở Y tế về việc thực hiện Quyết định số 494/QĐ-UBND. Đồng thời, thông tin về các chế độ, chính sách mà họ được hưởng trong thời gian ở tại Trung tâm, từ chế độ ăn uống, chăm sóc sức khỏe đến việc tham gia các hoạt động.
Song song với việc phổ biến chính sách, quy định, vào những ngày lễ lớn, kỷ niệm của đất nước, Trung tâm cũng tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống. Nhân ngày 19-5 sinh nhật Bác Hồ, các đối tượng được tìm hiểu về lý tưởng cách mạng và quá trình ra đi tìm đường cứu nước của Người. Dịp kỷ niệm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27-7), Trung tâm giới thiệu nguồn gốc ngày lễ và những anh hùng tiêu biểu trong các thời kỳ kháng chiến. Nhân Quốc khánh 2-9, buổi tuyên truyền tập trung vào truyền thống cách mạng, lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam...

Đáng chú ý, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam (9-11-2026), Trung tâm tổ chức buổi tuyên truyền chuyên đề dành cho các đối tượng với chủ đề “Hiểu pháp luật, sống an toàn và được bảo vệ”, tập trung vào những quyền cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp năm 2013, như: quyền được tôn trọng và bảo vệ; quyền được chăm sóc sức khỏe; quyền được tiếp cận thông tin và lắng nghe; quyền được bảo vệ tài sản hợp pháp; quyền được hỗ trợ.
Các đối tượng còn được trang bị kiến thức phòng tránh bạo lực xâm hại, lừa đảo và nguy hiểm trong sinh hoạt; giao lưu về hiểu biết pháp luật. Đối với trẻ em, cán bộ Trung tâm hướng dẫn cách nhận diện dấu hiệu nguy hiểm, phòng tránh xâm hại, gọi điện đến đường dây nóng Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em (111).
Phòng đọc sách mở cánh cửa tri thức cho người lang thang
Bên cạnh những buổi tuyên truyền, giáo dục, trang bị kỹ năng xã hội cho các đối tượng, Trung tâm còn đầu tư vào phòng đọc sách. Theo ông Nguyễn Tiến Trung, những giá sách có rất nhiều đầu sách liên quan đến chính sách, pháp luật của Nhà nước; sách trang bị kỹ năng xã hội cùng nhiều thể loại khác về sức khỏe, văn hóa, Phật pháp, truyện tranh, truyện cổ tích. Trong phòng đọc sách còn bố trí các máy vi tính có kết nối internet để các đối tượng tìm hiểu nội dung liên quan đến chính sách pháp luật.

Thông tin thêm về nguồn sách và hoạt động của phòng đọc sách, ông Nguyễn Mạnh Hưng cho biết: “Trong năm nay, cán bộ trong đơn vị ủng hộ nhiều đầu sách. Bên cạnh đó, Trung tâm vận động các nhà tài trợ, đặc biệt Nhà xuất bản Kim Đồng đã ủng hộ hơn 3.000 quyển sách. Phòng đọc sách mở buổi sáng thứ Tư, chiều thứ Bảy hàng tuần. Ngoài ra, vào các buổi tối, đối tượng đều có thể đến mượn, trả sách. Các đối tượng còn được sử dụng máy tính để đọc sách, báo trên mạng. Theo thống kê của Trung tâm, mỗi buổi thu hút hơn 20 lượt đối tượng đến mượn, trả sách và hơn 10 lượt truy cập internet”.

Để đáp ứng nhu cầu đọc sách và tránh sự nhàm chán, Trung tâm còn luân phiên thay đổi các loại sách sau khoảng 1 - 2 tháng. Những người cao tuổi thường đọc sách văn học, giáo dục nhân cách, hướng thiện và Phật pháp. Trong khi đó, trẻ em, thanh thiếu niên lại thích đọc truyện tranh, truyện cổ tích, khám phá thế giới. Còn với người từng có công việc, sách còn là phương tiện để ôn lại kiến thức, duy trì thói quen học hỏi và cập nhật thông tin. Ông Ng.D.H (sinh năm 1977, quê Thái Nguyên) là một trong những đối tượng đang được quản lý, chăm sóc tại Trung tâm thường xuyên đến phòng đọc sách chia sẻ: “Ở Trung tâm có nhiều loại sách, tôi hay tìm đọc sách về xây dựng, kinh tế để vừa ôn lại kiến thức nghề nghiệp, vừa nắm bắt thêm thông tin bên ngoài”.
Tương tự, bà V.Ng.L (sinh năm 1954, quê Hà Nội) cũng đặc biệt yêu thích những cuốn sách về giáo dục con người và Phật pháp. Bà cho biết, kể từ khi được đưa vào Trung tâm, mỗi ngày thường dành từ 2 đến 3 tiếng để đọc sách, có khi vào buổi sáng, tối muộn khi mọi người đã đi ngủ. “Qua việc tìm hiểu về phật pháp và giáo dục nhân cách, tôi chiêm nghiệm được nhiều điều về cách ứng xử, nhìn nhận rõ hơn về lòng tốt cũng như những mặt chưa tốt trong cuộc sống để tự răn mình”.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình này, theo ông Nguyễn Mạnh Hưng, việc duy trì phòng đọc sách không chỉ tạo thêm hoạt động giải trí lành mạnh mà còn góp phần thay đổi nhận thức, nâng cao kiến thức và cải thiện đời sống tinh thần cho các đối tượng. Quan trọng hơn, đây chính là hành trang kiến thức, kỹ năng và tinh thần để họ trở về gia đình, cộng đồng, tìm công việc phù hợp để ổn định cuộc sống.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.