Gỡ từng điểm nghẽn, tạo chuyển biến giao thông

Thêm không gian, khai thác tốt hạ tầng hiện hữu

Ngày 2-9, phần đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục được thông xe kỹ thuật sau 8 tháng thi công. Tuyến đường dài khoảng 2.274m, mặt cắt ngang 50m, gồm 8 làn xe, kết nối từ nút Cát Linh - La Thành - Yên Lãng đến nút Voi Phục. Việc đưa phần đường vào khai thác tạo thêm hướng lưu thông cho phương tiện qua Giảng Võ, La Thành, Ô Chợ Dừa.

Với người dân sống lâu năm tại khu vực, thay đổi có thể cảm nhận ngay qua việc đi lại thuận lợi hơn. Bà Nguyễn Thị Bích Vân, ở ngõ 678 đường La Thành, phường Giảng Võ cho biết, trước đây khi ùn tắc, dòng phương tiện có thể kéo dài từ khu vực triển lãm Giảng Võ qua Láng Hạ, La Thành, xuống gần Đài Truyền hình Việt Nam. Người dân trong các ngõ nhỏ cũng phải tìm lối đi khác để tránh tắc.

“Từ khi thông xe, nhất là từ hôm 2-9, tuyến đường được cải thiện rất nhiều, mọi người qua lại đều phấn khởi”, bà Vân chia sẻ.

Việc bổ sung một tuyến đường có năng lực khai thác lớn cần thêm thời gian để đánh giá đầy đủ hiệu quả. Song, đây là một trong những cách Hà Nội từng bước chia sẻ áp lực giao thông đang dồn lên các tuyến hiện hữu.

Cùng với đầu tư xây dựng, thành phố đang khai thác một hướng khác là tổ chức lại giao thông để sử dụng hiệu quả hơn hạ tầng đang có.

Tại trục Cầu Giấy - Xuân Thủy - Hồ Tùng Mậu, một số phương án điều chỉnh đã cho thấy hiệu quả bước đầu. Ở nút Cầu Giấy - Chùa Hà, việc đóng dải phân cách giữa và tổ chức lại hướng lưu thông giúp giảm xung đột giữa dòng xe rẽ và xe đi thẳng. Tại khu vực Xuân Thủy - Trần Thái Tông, việc đóng lối quay đầu gần ngã tư cũng giúp giao thông thông thoáng hơn.

Tại tuyến đường Khâm Thiên, thành phố thí điểm hạn chế taxi và xe hợp đồng dưới 8 chỗ theo từng chiều vào giờ cao điểm. Buổi sáng, các phương tiện này bị cấm lưu thông theo hướng Nguyễn Lương Bằng - Ô Chợ Dừa đến Lê Duẩn từ 6h đến 9h; buổi chiều áp dụng chiều ngược lại từ 16h đến 19h30. Khu vực Mai Anh Tuấn - Đặng Tiến Đông cũng được tổ chức giao thông một chiều đối với ô tô để giảm ùn tắc quanh hồ Đống Đa.

Theo Giám đốc Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội) Đàm Quang Bảo, thời gian qua, đơn vị đã thực hiện nhiều giải pháp như mở rộng điểm mở dải phân cách, xén vỉa hè, điều chỉnh đảo giao thông, sơn kẻ mặt đường, thay đổi tổ chức giao thông, hạn chế một số loại phương tiện vào giờ cao điểm.

Qua kiểm tra, theo dõi, giao thông tại các nút, trục đường được điều chỉnh đều có cải thiện, phương tiện lưu thoát tốt hơn, góp phần giảm ùn tắc trên địa bàn thành phố.

Những giải pháp này cho thấy, trong khi chờ các dự án hạ tầng lớn hoàn thành, việc xử lý những bất hợp lý ngay trên mặt đường, tại từng nút giao cũng đã tạo hiệu quả rõ rệt.

12 điểm ùn tắc vẫn là áp lực lớn

Tuy nhiên, những chuyển biến tích cực không đồng nghĩa bài toán ùn tắc đã được giải quyết.

Theo rà soát của liên ngành Sở Xây dựng - Công an thành phố, từ đầu năm đến nay, toàn thành phố có 51 điểm có nguy cơ ùn tắc. Các lực lượng chức năng đã xử lý được 39 điểm, còn 12 điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc. Trong đó, 5 điểm chịu ảnh hưởng trực tiếp từ rào chắn phục vụ thi công các công trình; 7 điểm còn lại do lưu lượng phương tiện vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng hiện hữu. Mỗi điểm có nguyên nhân, điều kiện giao thông khác nhau nên không thể áp dụng một phương án chung.

Tại tuyến đường Đào Tấn - Kim Mã - Núi Trúc, việc thi công các ga ngầm tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội khiến mặt đường bị thu hẹp trong thời gian dài. Phạm vi rào chắn đã được điều chỉnh, thu hẹp theo tiến độ thi công để giảm ảnh hưởng đến giao thông.

Tại các tuyến Trần Phú - Thanh Bình - Phùng Hưng, nhiều vị trí rào chắn phục vụ Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá đã được thu hồi, chủ đầu tư tiếp tục được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ để hoàn trả mặt đường.

Với những điểm ùn tắc do quá tải hạ tầng, cách xử lý đòi hỏi sự linh hoạt hơn. Tại các tuyến đường Lê Duẩn - Xã Đàn, dải phân cách đã được điều chỉnh để mở rộng làn rẽ trái từ Đại Cồ Việt vào Giải Phóng. Khu vực cầu Vĩnh Tuy - Nguyễn Khoái cũng đã thu ngắn dải phân cách giữa làn ô tô và xe máy nhằm tăng diện tích mặt đường. Tại tuyến đường Trần Duy Hưng - Nguyễn Khang, cơ quan chức năng cắt tỉa cây xanh để bảo đảm tầm quan sát camera giao thông và tiếp tục theo dõi phương án tổ chức giao thông trên các tuyến kết nối.

Theo thống kê của Sở Xây dựng, toàn thành phố hiện còn 9 dự án với 42 vị trí rào chắn phục vụ thi công các công trình trọng điểm, giảm đáng kể so với trước đây. Cùng với đẩy nhanh tiến độ, việc thu hẹp phạm vi thi công và tổ chức giao thông linh hoạt đang từng bước phát huy hiệu quả. Dù vậy, áp lực từ sự gia tăng phương tiện vẫn rất lớn.

Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội cho biết, trong 12 điểm ùn tắc còn lại, áp lực tập trung chủ yếu tại các tuyến vành đai, trục xuyên tâm, cửa ngõ Thủ đô và những khu vực tập trung nhiều khu đô thị, bệnh viện, trường học. Nhiều khu vực, tuyến đường quá tải nghiêm trọng. Điển hình là lưu lượng phương tiện qua cầu Thanh Trì theo hướng Vành đai 3, hiện có khoảng 120.000 lượt xe/ngày đêm, cao hơn khoảng 1,8 lần năng lực thiết kế. Tại nút Trần Duy Hưng - Hoàng Minh Giám, lưu lượng phương tiện vượt công suất thiết kế từ 1,3 đến 7,4 lần.

Theo Trung tá Đào Việt Long, nguyên nhân cốt lõi là sự mất cân đối giữa tốc độ gia tăng phương tiện và khả năng phát triển hạ tầng. Trong khi số lượng phương tiện tăng khoảng 4-10% mỗi năm, tốc độ phát triển hệ thống đường giao thông chỉ khoảng 0,3%/năm. Quỹ đất dành cho giao thông của Hà Nội hiện khoảng 12-13%, thấp hơn nhiều so với nhu cầu của một đô thị đặc biệt.

Bên cạnh đó, tình trạng dừng, đỗ sai quy định, đi ngược chiều, không chấp hành tín hiệu đèn và tác động từ các công trình đang thi công cũng làm dòng phương tiện bị gián đoạn.

Thực tế này cho thấy, nếu chỉ xử lý từng “điểm nóng” khi ùn tắc xảy ra thì khó giải quyết tận gốc. Cùng với điều chỉnh tổ chức giao thông, phân làn, thay đổi vạch sơn và điều tiết tại nút giao, Hà Nội cần chuyển sang tư duy quản trị giao thông chủ động hơn, bắt đầu từ quy hoạch, phát triển vận tải công cộng và hoàn thiện mạng lưới đường vành đai.

Đây cũng là hướng phù hợp với mục tiêu thành phố đặt ra đến năm 2030, mỗi năm giảm ít nhất 20% số điểm ùn tắc hiện hữu, không để xảy ra ùn tắc kéo dài trên 30 phút và cơ bản xử lý dứt điểm các điểm ùn tắc kéo dài, nghiêm trọng. Cùng với đó là nâng tỷ lệ đất dành cho giao thông, phát triển vận tải hành khách công cộng, hoàn thành các tuyến đường sắt đô thị và khép kín các tuyến vành đai.

Từ một tuyến đường mới được đưa vào khai thác, một dải phân cách được điều chỉnh, một dòng phương tiện được phân luồng hợp lý hơn đến việc thu hẹp những công trường còn rào chắn, những giải pháp đó chưa thể giải quyết ngay toàn bộ bài toán ùn tắc, nhưng là những bước đi cụ thể, cho thấy Hà Nội đang kiên trì gỡ từng “nút thắt”, nâng năng lực của cả mạng lưới giao thông, thay vì chỉ chạy theo xử lý những điểm ùn ứ phát sinh.