Giết mổ tập trung - bước chuyển để kiểm soát từ gốc

Phóng viên Báo và Phát thanh - Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường về kết quả bước đầu và những giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Từng bước chấm dứt giết mổ nhỏ lẻ

- Thưa ông, vì sao Hà Nội xác định tổ chức lại hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lý chăn nuôi, thú y và an toàn thực phẩm của Thủ đô?

- Hà Nội là địa bàn có nhu cầu tiêu thụ sản phẩm động vật lớn, nên quản lý hoạt động giết mổ có liên quan trực tiếp đến công tác phòng, chống dịch bệnh động vật, kiểm soát vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Trước đây, hoạt động giết mổ trên địa bàn còn phân tán với số lượng lớn cơ sở, điểm và hộ giết mổ nhỏ lẻ. Toàn thành phố có 701 cơ sở, điểm, hộ giết mổ, trong đó có 9 cơ sở giết mổ công nghiệp.

Việc giết mổ nhỏ lẻ, phân tán gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm soát và tiềm ẩn nguy cơ đối với dịch bệnh, vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm. Do đó, việc tổ chức lại hoạt động giết mổ theo hướng tập trung là yêu cầu cần thiết.

Mục tiêu không chỉ là giảm các điểm giết mổ nhỏ lẻ mà quan trọng hơn là đưa hoạt động giết mổ vào các cơ sở đủ điều kiện, để cơ quan chuyên môn có điều kiện kiểm soát tốt hơn trước khi sản phẩm động vật được đưa ra thị trường.

Kế hoạch số 283/KH-UBND đặt mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật; tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định; nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm đối với sản phẩm động vật.

Một yêu cầu quan trọng là từng bước đưa hoạt động giết mổ vào nền nếp, phân công, phân cấp rõ trách nhiệm giữa các cấp, các ngành, trong đó gắn trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý, giám sát và xử lý vi phạm.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu tỷ lệ động vật được giết mổ tập trung, công nghiệp chiếm 70% tổng lượng giết mổ trên địa bàn; 100% cơ sở giết mổ công nghiệp, bán công nghiệp được ứng dụng công nghệ tiên tiến, khép kín, bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm.

Các cơ sở giết mổ khi hoạt động phải được cấp phép theo quy định, đáp ứng điều kiện vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và được cơ quan chuyên ngành thú y kiểm soát trước khi sản phẩm lưu thông trên thị trường.

- Đến nay, kết quả tổ chức lại hoạt động giết mổ trên địa bàn thành phố được thể hiện như thế nào?

- Thực hiện Kế hoạch số 283/KH-UBND, thành phố đã chỉ đạo các địa phương rà soát, tổ chức lại hoạt động giết mổ, từng bước chấm dứt các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không được phép hoạt động.

Đến ngày 9-9-2026, theo báo cáo của ngành, toàn thành phố đã chấm dứt hoạt động của các hộ giết mổ nhỏ lẻ; hiện có 71 cơ sở giết mổ tập trung, tập trung tạm thời đang hoạt động. Bình quân mỗi ngày, các cơ sở này kiểm soát khoảng 6.500 con lợn, 85.000 con gia cầm và 300 con trâu, bò.

Đây là kết quả quan trọng, bởi từ tình trạng hoạt động giết mổ phân tán, thành phố đang từng bước chuyển sang phương thức tổ chức tập trung hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y.

- Việc chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ chắc chắn cần sự vào cuộc của chính quyền cơ sở. Vai trò của các xã, phường được thể hiện như thế nào, thưa ông?

- Quản lý giết mổ là nhiệm vụ cần sự phối hợp của nhiều đơn vị, trong đó chính quyền địa phương có vai trò rất quan trọng.

Đến nay, 100% UBND các xã, phường đã ban hành văn bản chỉ đạo chấm dứt hoạt động giết mổ nhỏ lẻ trên địa bàn, đồng thời tổ chức kiểm tra, giám sát và tuyên truyền, vận động để không phát sinh trở lại các điểm giết mổ không được phép.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với các địa phương rà soát, tổng hợp danh sách các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ trong khu dân cư, không được phép hoạt động để tham mưu, triển khai các giải pháp chấm dứt hoạt động.

Đây là nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên, bởi nếu không kiểm soát tốt ở cơ sở thì nguy cơ tái phát hoạt động giết mổ nhỏ lẻ vẫn có thể xảy ra.

Hoàn thiện mạng lưới, nâng chất lượng kiểm soát

- Một trong những vấn đề được quan tâm hiện nay là sau khi chấm dứt giết mổ nhỏ lẻ, Hà Nội sẽ bố trí và phát triển hệ thống cơ sở giết mổ tập trung như thế nào để đáp ứng nhu cầu thực tế?

- Đây là nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, do đó, ngày 16-8-2026, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số 4314/QĐ-UBND phê duyệt Mạng lưới cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung trên địa bàn thành phố.

Theo Quyết định, mạng lưới gồm 28 cơ sở, phân bố tại 25 xã. Việc phê duyệt mạng lưới tạo cơ sở để thành phố tổ chức lại hoạt động giết mổ theo hướng tập trung, phù hợp với yêu cầu quản lý và nhu cầu tiêu thụ sản phẩm động vật của Thủ đô.

Thành phố cũng yêu cầu việc đầu tư xây dựng, cải tạo, mở rộng và đưa các cơ sở giết mổ tập trung vào hoạt động phải tuân thủ các quy định về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và an toàn thực phẩm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì công bố, tổ chức triển khai, phối hợp với các sở, ngành và UBND các xã, phường hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện mạng lưới.

- Vậy đâu là những giải pháp để thu hút đầu tư và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống giết mổ tập trung, thưa ông?

- Để phát triển hệ thống giết mổ tập trung, cần đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có cơ chế, chính sách và việc tháo gỡ các khó khăn về đất đai, đầu tư, xây dựng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đang nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô để trình UBND thành phố ban hành, nhằm thu hút đầu tư, sử dụng nguồn lực đất đai, ngân sách hỗ trợ, hướng đến phát triển các cơ sở giết mổ tập trung, giết mổ khép kín, giết mổ công nghiệp; đồng thời thay đổi trang thiết bị bảo quản, vận chuyển theo hướng hợp vệ sinh, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, cần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở đã có, tránh tình trạng cơ sở được đầu tư nhưng hoạt động không tương xứng với công suất. Việc đầu tư phải gắn với nhu cầu thực tế, khả năng thu hút các hộ giết mổ và yêu cầu tổ chức lưu thông sản phẩm.

- Cùng với phát triển cơ sở giết mổ, công tác kiểm tra, kiểm soát sẽ được thực hiện như thế nào để bảo đảm các sản phẩm động vật đưa ra thị trường an toàn?

- Kiểm soát giết mổ phải được thực hiện đồng bộ với kiểm tra vệ sinh thú y, kiểm soát vận chuyển và kinh doanh động vật, sản phẩm động vật.

Quan điểm của Sở là chỉ cho phép hoạt động tại những cơ sở đủ điều kiện, được cấp phép và chịu sự kiểm soát theo quy định. Cơ quan chuyên ngành thú y tiếp tục thực hiện kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y, quản lý mã số kiểm soát giết mổ và phối hợp kiểm dịch động vật vận chuyển đến các cơ sở.

Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm phải được tăng cường. Việc này cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành và chính quyền địa phương, nhất là trong phát hiện, xử lý nghiêm các cơ sở giết mổ vi phạm.

- Một vấn đề khác là làm thế nào để hoạt động giết mổ nhỏ lẻ không tái phát sau khi thành phố đã tổ chức lại mạng lưới?

- Đây là yêu cầu rất quan trọng, để xóa bỏ hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, cần tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân và các hộ kinh doanh chuyển vào hoạt động tại các cơ sở tập trung đủ điều kiện.

Bên cạnh đó, cần có giải pháp thúc đẩy phát triển chăn nuôi tập trung, từng bước giảm chăn nuôi nhỏ lẻ, quy mô nông hộ trong khu dân cư. Khi kiểm soát tốt chăn nuôi nhỏ lẻ thì hoạt động giết mổ nhỏ lẻ cũng sẽ từng bước giảm.

Chính quyền các cấp cần tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, không để hoạt động giết mổ nhỏ lẻ, không kiểm soát phát sinh trở lại.

Sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương là yếu tố rất quan trọng để đưa công tác giết mổ vào nền nếp, góp phần giảm nguy cơ dịch bệnh và bảo đảm an toàn thực phẩm cung ứng cho thị trường.

Trân trọng cảm ơn ông!

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.