Giải mã tư liệu chiến tranh, thắp thêm hy vọng tìm liệt sĩ

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), hưởng ứng Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, ngày 22-7, Tổ chức cộng đồng “Trái tim người lính” phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) và Câu lạc bộ “Mãi mãi tuổi 20” tổ chức chương trình giới thiệu “Hồ sơ chứng tích chiến tranh 2026”.

Theo Đại tá, nhà văn Đặng Vương Hưng, dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) là một trong những mô hình hợp tác khoa học và nhân đạo tiêu biểu giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Thông qua việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và phương pháp đối chiếu dữ liệu, năm 2026, dự án đã xử lý hơn 200 hồ sơ, phát hiện thông tin liên quan đến hơn 1.500 quân nhân Việt Nam. Đặc biệt, ngày 16-4-2026, dự án đã bàn giao 515 bộ tài liệu cho Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 phục vụ xác minh, tìm kiếm liệt sĩ.

Trao đổi tại chương trình, PGS.TS Alex-Thái Đình Võ, đồng chủ nhiệm dự án cho biết, kết quả nghiên cứu bước đầu đã hỗ trợ việc tìm kiếm các khu chôn cất tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng và đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ phục vụ công tác tìm kiếm tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất cùng nhiều địa điểm khác.

Điểm nổi bật của dự án, qua các hoạt động truyền thông, nhiều thân nhân liệt sĩ đã gửi hồ sơ đề nghị hỗ trợ, trong khi nhiều cựu chiến binh chủ động cung cấp ký ức, bản đồ, tài liệu và lời kể để bổ sung cho các hồ sơ lưu trữ. Chính sự kết nối giữa khoa học và ký ức con người đang tạo nên một mạng lưới thông tin ngày càng đầy đủ hơn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.

Dịp này, bộ chân dung phục dựng 10 nữ Anh hùng liệt sĩ dân quân Lam Hạ do nhóm họa sĩ trẻ của “Trái tim người lính” thực hiện cũng được trao tặng cho Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, góp phần tái hiện sinh động hình ảnh những con người đã hy sinh vì độc lập dân tộc.

Việc kết hợp giải mã tư liệu, lan tỏa ký ức và ứng dụng công nghệ cho thấy cách tiếp cận mới trong công tác tri ân. Mỗi tư liệu được làm rõ, mỗi câu chuyện được kể lại không chỉ góp phần tìm kiếm liệt sĩ, mà còn bồi đắp, lan tỏa các giá trị lịch sử bằng nhiều hình thức hiện đại, giúp ký ức chiến tranh tiếp cận gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.