Để những sáng kiến cải cách không nằm trên giấy: Đưa ý tưởng thành mô hình hiệu quả

Trong bức tranh đổi mới đó, kinh nghiệm và thực tiễn triển khai tại một số địa phương đang cho thấy những bước đi bài bản, sát thực tế, hướng mạnh về người dân.

Khẩn trương triển khai, gắn sáng kiến với hiệu quả thực tiễn

Chỉ sau 3 ngày thành phố ban hành kế hoạch tổ chức Cuộc thi, UBND phường Hai Bà Trưng nhanh chóng ban hành Văn bản 974/UBND-VHXH ngày 24-4-2026 về việc gửi bài viết tham dự. Chủ tịch UBND phường đề nghị thủ trưởng 100% cơ quan, đơn vị thuộc phường tuyên truyền phổ biến kế hoạch tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; bảo đảm những ý tưởng, giải pháp tập trung nâng cao hiệu quả các nội dung CCHC nhà nước.

Đặc biệt, Phó Trưởng Phòng Nội vụ - Tư pháp phường Hai Bà Trưng Bùi Đình Trọng cho hay, UBND phường đã yêu cầu bài dự thi phải có tính mới, sáng tạo, mang lại lợi ích thiết thực; được thủ trưởng đơn vị tiếp nhận, sơ loại, xác nhận mức độ hiệu quả cùng tính khả thi khi áp dụng.

Dưới sự chỉ đạo sát sao, các cơ quan, đơn vị đã hoàn thành việc xây dựng sáng kiến và báo cáo đánh giá hiệu quả trước ngày 4-5-2026. Thực hiện yêu cầu của thành phố, ngày 11-9-2026, UBND phường tiếp tục đôn đốc các đơn vị hoàn thành cập nhật 100% bài viết hoàn chỉnh, chất lượng lên trang web CCHC của thành phố (hình thức bài viết hoặc video clip) trước 15-9-2026.

Từ quá trình triển khai nghiêm túc, phường đã có tổng cộng 8 bài dự thi hoàn chỉnh, chất lượng được cập nhật lên hệ thống của thành phố. Các sáng kiến đều thuộc lĩnh vực giáo dục, nơi giáo viên và học sinh là người trực tiếp thực hiện, đã sớm hình thành các cách làm hay, để địa phương từng bước hệ thống hóa thành mô hình quản lý hiện đại.

Đó là: Trường học không giấy tờ; Bệ phóng số: tuyển sinh trực tuyến thông minh và hồ sơ số liên thông dựa trên công nghệ AI và dữ liệu liên kết; mô hình “Trợ lý hồ sơ thông minh theo tình huống” - cá thể hóa dịch vụ công trong giáo dục tiểu học; Xây dựng hệ thống quản lý cơ sở vật chất trường học bằng mã QR kết hợp chuẩn hóa quy trình mua sắm - sửa chữa; Một kênh kết nối - Một quy trình phục vụ; Ứng dụng chuyển đổi số trong đơn giản hóa quy trình hành chính tại trường tiểu học; Cơ chế cam kết và giám sát thời gian xử lý thủ tục hành chính (TTHC) gắn với trách nhiệm cá nhân cán bộ, công chức; Mô hình “Phường số thông minh”: tích hợp trợ lý ảo AI và liên thông TTHC trong giải quyết TTHC.

“Điểm cốt lõi là các sáng kiến này đều gần gũi với đời sống, thể hiện rõ lợi ích mang lại đối với người dân và doanh nghiệp, chứ không chỉ dừng lại ở mục đích dự thi”, ông Bùi Đình Trọng khẳng định.

Cùng quan điểm này, Chuyên viên Nguyễn Thị Thanh Loan, phụ trách lĩnh vực CCHC, Phòng Nội vụ - Tư pháp phường Hai Bà Trưng, chia sẻ thêm, khối lượng hồ sơ hành chính tại phường hiện rất lớn do mật độ dân cư đông, nhất là thủ tục liên quan hộ khẩu thường trú, bảo trợ xã hội. Cán bộ chuyên môn phải theo dõi sát từng bước trên hệ thống điện tử để tránh trễ hạn. Do đó, “mang lại hiệu quả thực tế” là tiêu chí hàng đầu để chính quyền phường đánh giá mức độ tác động và khả năng lan tỏa của từng mô hình CCHC đối với nhân dân - đối tượng thụ hưởng trực tiếp.

“Phường số thông minh”: Lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Nổi bật trong danh mục sáng kiến CCHC của phường Hai Bà Trưng năm nay là “Mô hình ‘Phường số thông minh’: tích hợp trợ lý ảo AI và liên thông TTHC trong giải quyết TTHC” do cô giáo Hà Thị Trà Hương (trường Tiểu học Lê Ngọc Hân) làm chủ nhiệm. Được xây dựng với lộ trình triển khai trong năm 2026, mô hình hướng tới tối ưu hóa công tác chỉ đạo điều hành và nâng cao chất lượng giải quyết TTHC thông qua tích hợp trợ lý ảo AI, liên thông dữ liệu, khai thác tương tác số của người dân.

Theo cô giáo Hà Thị Trà Hương, nghiên cứu thực tế cho thấy người dân thường khó xác định đúng thủ tục, nắm rõ thành phần hồ sơ, mất nhiều thời gian tìm kiếm thông tin... Việc chuyển tiếp qua nhiều bộ phận đôi khi tạo ra bước lặp, làm tăng thời gian chờ đợi. Trong khi, bộ phận “Một cửa” phải chịu áp lực lớn với những câu hỏi hướng dẫn lặp đi lặp lại.

Giải quyết bài toán đó, mô hình “Phường số thông minh” được thiết kế dựa trên 4 trụ cột chính. Trong đó, trợ lý ảo AI phục vụ người dân 24/7: tích hợp trên Zalo OA của phường, cổng giao tiếp điện tử, các nền tảng số để hỗ trợ xác định nhu cầu, gợi ý thủ tục, hướng dẫn thành phần hồ sơ, giải đáp thắc mắc dựa trên kho tri thức đã được kiểm duyệt. Kho tri thức hành chính số: chuẩn hóa toàn bộ thông tin về thủ tục, đối tượng, thời hạn, kết quả, cơ quan tiếp nhận. Cơ chế liên thông và điều phối số: hạn chế việc yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có thể khai thác hợp pháp. Dữ liệu phục vụ chỉ đạo điều hành (Dashboard): tổng hợp dữ liệu tương tác giúp lãnh đạo nhận diện nhu cầu thực tế, điểm nghẽn để kịp thời điều chỉnh nguồn lực và quy trình.

“Sáng kiến này giúp giảm ít nhất 40-50% thời gian đi lại, chờ đợi của người dân do được hướng dẫn chính xác từ đầu; đồng thời giảm đáng kể khối lượng công việc lặp lại cho cán bộ “Một cửa”, tối ưu hóa nguồn nhân lực, thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình chuyển đổi số tại cơ sở”, tác giả sáng kiến khẳng định.

Lan tỏa rộng khắp phong trào đổi mới sáng tạo

Không riêng phường Hai Bà Trưng, phong trào thi đua tìm kiếm sáng kiến CCHC đang được triển khai sôi nổi tại nhiều địa bàn khác. Điển hình tại Vĩnh Tuy, từ giữa tháng 3-2026 UBND phường đã ban hành Kế hoạch tổ chức phong trào thi đua “CCHC đồng bộ - Chính quyền phục vụ nhân dân” giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu đến năm 2030 đạt tối thiểu 80% tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, 100% số hóa hồ sơ…

Tiêu biểu có thể kể đến những mô hình Ứng dụng bản đồ số quản lý di tích, “Trợ lý ảo Vĩnh Tuy” trên Zalo OA..., cùng 2 dự án mang lại hiệu quả xã hội sâu rộng là “Xây dựng hệ thống internet, wifi miễn phí tại tuyến phố Minh Khai” và “Hệ thống hội nghị trực tuyến kết nối 5 điểm nhà sinh hoạt cộng đồng (SHCĐ)”.

Là người trực tiếp xây dựng mô hình hệ thống hội nghị trực tuyến này, chuyên viên Nguyễn Hồng Lĩnh, Phòng Văn hóa - Xã hội phường Vĩnh Tuy chia sẻ, trước đây mỗi khi phường tổ chức hội nghị, tuyên truyền, phổ biến chính sách đến các tổ dân phố, người dân phải tập trung tại một địa điểm hoặc cán bộ phải tổ chức nhiều cuộc họp riêng. Khoảng 500 người di chuyển về địa điểm trung tâm, thời gian tổ chức và đi lại khoảng 1 giờ, tốn kém chi phí phục vụ cuộc họp...

Từ tháng 8-2026 đến nay, với hệ thống hội nghị trực tuyến kết nối đồng thời điểm trung tâm với 5 nhà SHCĐ được vận hành hiệu quả, người dân có thể tham dự tại địa điểm gần nơi cư trú, tương tác trực tiếp với điểm cầu trung tâm. Những con số thể hiện rõ kết quả khả quan: kết nối 1 điểm trung tâm và 5 điểm nhà SHCĐ cùng lúc; số người được phục vụ đạt tới 500 người/500 người có nhu cầu (100%); giảm số cuộc họp trực tiếp từ 10 cuộc chỉ còn 1 cuộc kết nối đồng thời; thời gian đi lại của người dân giảm khoảng 50 phút/cuộc; tiết kiệm chi phí đi lại và phục vụ khoảng 100.000 đồng/cuộc họp. Cùng đó, giúp người dân tăng khả năng tiếp cận thông tin, tham gia hội nghị, tiếp nhận thông tin chính thống ngay tại khu dân cư.

“Từ việc sẵn sàng phục vụ những hội nghị, tuyên truyền chính sách và hoạt động cộng đồng hiện nay, khi đủ điều kiện thiết bị và đường truyền, UBND phường sẽ nhân rộng mô hình ra các nhà SHCĐ trên toàn địa bàn”, ông Nguyễn Hồng Lĩnh cho hay.

Có thể thấy những sáng kiến CCHC sôi nổi khắp thành phố đang khẳng định chuyển biến tư duy từ “hành chính” sang “phục vụ”, nhờ các giải pháp công nghệ, trí tuệ nhân tạo, cải tiến quy trình được đưa từ trang giấy vào thực tiễn đời sống một cách bài bản và thực chất, giúp chính quyền cơ sở ngày càng gắn kết chặt chẽ với người dân, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy KT-XH Thủ đô trong kỷ nguyên số.