Chủ trương cho thuê tạm thời vỉa hè làm nơi bán bánh trung thu giúp kích cầu tiêu dùng, song việc quản lý thiếu đồng bộ tại một số tuyến phố đang đẩy người đi bộ xuống lòng đường, gây nguy cơ mất an toàn giao thông.

Nơi quy củ, chỗ “bức tử” không gian đi bộ
Cứ gần dịp Tết Trung thu, tại nhiều tuyến phố trên địa bàn Hà Nội, hàng loạt các nhãn hàng dựng ki ốt trên vỉa hè để bày bán bánh, phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân. Tại các trục đường huyết mạch như: Trần Phú, Nguyễn Khuyến (phường Hà Đông); Nguyễn Hữu Thọ, Linh Đường (phường Hoàng Liệt) hay phố Tôn Thất Tùng (phường Phương Liệt)... các gian hàng được dựng lên san sát. Việc tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tận dụng tạm thời một phần vỉa hè để giới thiệu, kinh doanh sản phẩm mùa vụ là giải pháp linh hoạt, vừa tạo nguồn thu, vừa kích thích thị trường tiêu dùng. Tuy nhiên, giữa lợi ích của việc khai thác kinh tế và yêu cầu bảo đảm quyền lợi của người tham gia giao thông lại chưa thực sự hài hòa bởi sự chênh lệch rõ rệt trong công tác tổ chức, giám sát tại một số địa bàn.
Khảo sát trên phố Tôn Thất Tùng có thể nhận thấy, chính quyền cơ sở đã giám sát tương đối chặt chẽ. Dù các gian hàng chiếm diện tích không nhỏ nhưng đơn vị kinh doanh vẫn tuân thủ nghiêm ngặt việc để lại khoảng trống tối thiểu 1,5m vỉa hè dành cho người đi bộ, tách biệt hoàn toàn với làn xe cơ giới dưới lòng đường. Cách làm này nhận được sự đồng thuận của cả doanh nghiệp lẫn người dân xung quanh, bởi vừa tạo thuận lợi cho người dân mua sắm sản phẩm truyền thống, vừa không ảnh hưởng đến công tác bảo đảm trật tự đô thị. Trên phố Nguyễn Khuyến (phường Hà Đông) về cơ bản việc sắp xếp các gian hàng cũng ngăn nắp, không ảnh hưởng nhiều đến người tham gia giao thông.
Tuy nhiên, ở một số điểm, các gian hàng chưa tuân thủ quy định để lại khoảng trống tối thiểu 1,5m vỉa hè. Tuyến đường Nguyễn Hữu Thọ (phường Hoàng Liệt) là ví dụ điển hình cho sự bất cập này. Vốn dĩ đây là trục xương sống gánh tải lượng phương tiện khổng lồ của bán đảo Linh Đàm, vậy mà vỉa hè khu vực đang bị các gian hàng bánh trung thu “nuốt chửng” gần như toàn bộ bề rộng.
Bất cập trong quản lý còn bộc lộ rõ tại đoạn phố Linh Đường (phường Hoàng Liệt), khu vực giáp với tòa nhà HUD3. Ngay trên khoảng vỉa hè đang trong quá trình cải tạo, sửa chữa ngổn ngang gạch đá, phế thải xây dựng và bụi bặm, một dãy ki ốt bề thế vẫn được dựng lên. Ngay trước dãy ki ốt này lại là một điểm trông giữ xe ô tô dưới lòng đường được cấp phép. Bà Nguyễn Thị Mai, cư dân sống tại chung cư HH Linh Đàm, hằng ngày đi bộ qua đoạn đường này, bức xúc: “Vỉa hè thì ngổn ngang vật liệu, giờ lại thêm các quầy hàng chiếm chỗ khiến người đi bộ không biết phải bước chân vào đâu. Trước mặt các quầy bánh là hàng dài ô tô đỗ kín lòng đường. Cứ đến giờ tan tầm, chỉ cần vài người dừng xe lại mua hộp bánh là cả đoạn đường tắc nghẽn. Chúng tôi ủng hộ việc buôn bán mùa vụ, nhưng chính quyền phải tính toán để lại lối đi an toàn cho người dân”.
Cam kết chấn chỉnh sai phạm
Trước những phản ánh thực tế về tình trạng lộn xộn, lấn chiếm không gian đi bộ và tiềm ẩn rủi ro tai nạn giao thông, đại diện chính quyền các địa phương liên quan đã ghi nhận thông tin, đồng thời khẳng định sẽ có biện pháp xử lý dứt điểm các tồn tại.
Trao đổi về một số ki ốt chưa phù hợp trên phố Nguyễn Khuyến, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Hà Đông Nguyễn Văn Long cho biết, phường sẽ khẩn trương tiến hành kiểm tra thực địa toàn tuyến đường cũng như các trục giao thông trọng điểm trên địa bàn. Quan điểm của địa phương là tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phục vụ nhu cầu mua sắm mùa vụ của nhân dân, nhưng bắt buộc phải tuân thủ nghiêm quy định về trật tự văn minh đô thị. “Nếu qua kiểm tra phát hiện các cơ sở dựng ki ốt sai vị trí được cấp phép, lấn chiếm vượt quá diện tích quy định hoặc không bảo đảm khoảng cách an toàn cho người đi bộ, lực lượng chức năng sẽ lập biên bản xử lý nghiêm, yêu cầu khắc phục ngay hiện trạng để trả lại hành lang an toàn giao thông thông thoáng cho người dân”, ông Nguyễn Văn Long khẳng định.
Liên quan đến phản ánh các gian hàng trên đường Nguyễn Hữu Thọ chiếm trọn vỉa hè, Phó Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Liệt Nguyễn Đức Chính cho biết, phường sẽ cử tổ công tác liên ngành xuống hiện trường rà soát lại từng hồ sơ cấp phép và kích thước thực tế của từng gian hàng. “Bất kỳ ki ốt nào không bảo đảm diện tích tối thiểu dành cho người đi bộ theo đúng phương án đã phê duyệt sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật”, ông Nguyễn Đức Chính nhấn mạnh.
Giải thích về phản ánh liên quan đến dãy ki ốt dựng trên đoạn vỉa hè ngổn ngang vật liệu xây dựng tại phố Linh Đường, ông Nguyễn Đức Chính cho hay, tại thời điểm phường xét duyệt và cấp phép tạm cho các cơ sở kinh doanh, đoạn vỉa hè tiếp giáp tòa nhà HUD3 chưa thi công cải tạo, sửa chữa. Đề cập đến mối lo ngại chính đáng của cư dân về nguy cơ mất an toàn giao thông tại khu vực này, ông Nguyễn Đức Chính cho biết, phường sẽ yêu cầu các chủ cơ sở kinh doanh khẩn trương xây dựng phương án sắp xếp phương tiện của khách hàng một cách chi tiết và khả thi nhất. Các đơn vị này phải bố trí nhân viên hướng dẫn khách dừng đỗ xe đúng nơi quy định, tuyệt đối không để xe tràn xuống lòng đường cản trở dòng phương tiện lưu thông, kiên quyết hạn chế phát sinh những điểm nghẽn giao thông không đáng có.
Khai thác vỉa hè phục vụ các hoạt động kinh doanh thời vụ đã được nhiều đô thị hiện đại vận dụng có hiệu quả. Tuy nhiên, bài toán chỉ thực sự tìm được lời giải bền vững khi lợi ích thương mại không bị đánh đổi bằng sự an toàn và quyền tiếp cận không gian công cộng của người dân. Sự vào cuộc quyết liệt, thường xuyên của các cơ quan quản lý đô thị trong những ngày tới sẽ là thước đo rõ ràng nhất cho cam kết bảo đảm kỷ cương trên từng vỉa hè Thủ đô.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.