Canh bạc AI mới của tỷ phú Mark Zuckerberg

Ông Mark Zuckerberg vừa công bố tầm nhìn mới về trí tuệ nhân tạo (AI), đặt cược vào việc phổ biến rộng rãi các mô hình mạnh thay vì để công nghệ này tập trung trong tay một số ít doanh nghiệp hoặc chính phủ.

Trong bài viết dài khoảng 6.500 từ, ông Zuckerberg đưa ra quan điểm khác biệt giữa lúc những cảnh báo về rủi ro từ AI ngày càng gia tăng.

Theo CEO Meta, một trong những nguy cơ đáng lo ngại nhất không phải là quá nhiều người được tiếp cận AI mạnh, mà là quyền kiểm soát công nghệ này tập trung vào một số ít tổ chức.

Ông cho rằng nếu những phòng thí nghiệm chủ yếu phát triển AI cho doanh nghiệp, chính phủ và các tổ chức lớn dẫn đầu cuộc đua, cán cân quyền lực có thể nghiêng về phía các tổ chức này thay vì cá nhân. Meta vì thế muốn hướng tới mô hình “siêu trí tuệ cá nhân”, trong đó người dùng có nhiều quyền hơn trong việc quyết định AI phục vụ nhu cầu và giá trị của mình như thế nào.

Một bước đi cụ thể là Meta sẽ nối lại việc phát hành các mô hình AI “trọng số mở” sau khi tạm dừng hoạt động này trong quá trình tái cơ cấu bộ phận AI năm ngoái. Cách tiếp cận này cho phép các nhà phát triển tải xuống, nghiên cứu và tùy chỉnh mô hình thay vì chỉ sử dụng thông qua dịch vụ do Meta kiểm soát.

Công ty đang ra mắt Muse Glimmer và dự kiến trong những tuần tới sẽ phát hành phiên bản trọng số mở của Muse Spark 1.2, mô hình tiên tiến nhất của Meta. Quyết định này đánh dấu bước đi đáng chú ý trong cuộc tranh luận về việc liệu những hệ thống AI ngày càng mạnh nên được phổ biến rộng rãi hay được kiểm soát chặt chẽ trong các phòng thí nghiệm vì những rủi ro an toàn.

Cùng với việc mở rộng khả năng tiếp cận AI, ông Zuckerberg đề xuất các công ty phối hợp với Chính phủ Mỹ để kiểm tra độ an toàn của mô hình ngay trong quá trình phát triển, thay vì chỉ đánh giá sau khi hoàn tất. Tuy nhiên, ông phản đối một quy trình đánh giá cứng nhắc có thể làm chậm tốc độ phát hành công nghệ.

Theo CEO Meta, trong cuộc cạnh tranh AI với Trung Quốc, việc trì hoãn các mô hình của Mỹ dù chỉ một tháng cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến lợi thế công nghệ. Quan điểm này cho thấy Meta muốn tăng cường giám sát an toàn nhưng không để quá trình kiểm soát làm chậm tốc độ đổi mới.

Meta cũng sẽ trao thêm quyền giám sát cho Hội đồng quản trị trong việc xác định các tiêu chí an toàn và đánh giá mô hình trước khi phát hành. Ông Zuckerberg cho rằng không nên để một cá nhân duy nhất quyết định cách thức triển khai các hệ thống siêu trí tuệ.

Quyền riêng tư là một phần khác trong tầm nhìn AI của Meta. Ông Zuckerberg cho rằng các trợ lý AI cá nhân trong tương lai cần có chế độ hoàn toàn riêng tư, trong đó ngay cả Meta hoặc nhà cung cấp dịch vụ cũng không thể xem hay cấp quyền truy cập thông tin của người dùng.

Những kế hoạch trên được đưa ra trong lúc Meta đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách với OpenAI và Anthropic trong cuộc đua phát triển các mô hình AI tiên tiến. Công ty dự kiến chi tới 145 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm nay, phần lớn để xây dựng trung tâm dữ liệu, và tổng mức đầu tư có thể lên tới 600 tỷ USD vào năm 2028.

Tuy nhiên, việc mở rộng hạ tầng AI đang vấp phải sự phản đối ngày càng tăng tại nhiều địa phương ở Mỹ, chủ yếu do những lo ngại về nhu cầu điện, nước và tác động đối với cộng đồng. New York gần đây đã cấm xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn mới trong thời gian lên tới một năm.

Trong bối cảnh đó, Meta sẽ thành lập quỹ “Future Is For Everyone Fund” (Tương lai dành cho tất cả mọi người) trị giá 1 tỷ USD để hỗ trợ các cộng đồng tại Mỹ, nơi hãng sở hữu và vận hành trung tâm dữ liệu. Nguồn tiền dự kiến dành cho giáo viên, lực lượng ứng phó khẩn cấp cùng hạ tầng năng lượng và nước.

Ông Zuckerberg dẫn trường hợp Richland Parish, bang Louisiana, nơi nguồn thu thuế gia tăng từ hoạt động kinh tế xung quanh khu trung tâm dữ liệu Hyperion của Meta đã góp phần tài trợ khoản thưởng 50.000 USD cho giáo viên địa phương.

Trong bối cảnh đầu tư cho AI tiếp tục tăng mạnh, các trung tâm dữ liệu và mối quan hệ với cộng đồng địa phương dường như đang trở thành một phần ngày càng đáng chú ý của cuộc đua này.