Xung lực mới cho thơ ca cùng đất nước vươn ra biển lớn

Từ vùng đất mỏ Quảng Ninh đến Thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố, thơ ca cất lên với một xung lực mới, tiếp sức đời sống tinh thần dân tộc trong hành trình hội nhập và khẳng định vị thế Việt Nam.

Lấy cảm hứng từ bài thơ “Nguyên tiêu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh viết năm 1948, Ngày Thơ Việt Nam do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lần đầu tiên tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám vào Rằm tháng Giêng năm 2003. Trải qua 24 mùa thi ca, Ngày Thơ đã trở thành ngày hội toàn quốc, hiện diện ở hầu khắp các tỉnh, thành, góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần xã hội.

Năm nay, chủ đề “Trước biển lớn” được lựa chọn trong bối cảnh đất nước vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn và khát vọng vươn mình mạnh mẽ. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết, chủ đề này mang ý nghĩa thời sự và chiều sâu biểu tượng. “Biển lớn” gợi liên tưởng về vị thế, bản lĩnh và khát vọng hội nhập của dân tộc trước cơ hội, thách thức toàn cầu; là hình ảnh của khoa học, công nghệ, những chuyển động mạnh mẽ về văn hóa, tư tưởng, lối sống. Trước không gian rộng mở ấy, “con tàu dân tộc” cần trí tuệ và chiều sâu văn hóa để tiến bước vững vàng. Thơ ca, với tư cách một hình thái ý thức thẩm mỹ đặc biệt, góp phần bồi đắp tinh thần, giữ gìn căn cốt văn hóa, nuôi dưỡng nhân cách con người Việt Nam, càng phát huy trách nhiệm để đồng hành cùng “con tàu” đất nước.

Sự kiện quy mô nhất là Ngày Thơ Việt Nam do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tại vùng đất mỏ Quảng Ninh. Không gian trưng bày 50 câu thơ hay về biển, in trên những “cánh buồm thơ”, tạo nên hình ảnh giàu tính biểu tượng. Trong đêm thơ Nguyên tiêu “Trước biển lớn”, công chúng được thưởng thức tác phẩm của các nhà thơ nổi tiếng và những nhà thơ có những bài thơ hay viết về biển. Bên cạnh đó là những chuyến đi thực tế, giao lưu, đọc thơ của các thi sĩ tại hầm mỏ, trường học, nhà máy, đơn vị bộ đội, đưa thi ca hòa vào nhịp sống lao động.

Tại Hà Nội, Ngày Thơ Hà Nội được tổ chức ngày 1-3 với chủ đề “Vươn mình ra biển lớn” tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ba phần “Áng thơ Nguyên tiêu”, “Tình yêu biển đảo”, “Cảm thức xuân Hà Nội” giới thiệu tác phẩm của các nhà thơ đương đại Thủ đô, kết hợp trình diễn thơ và trưng bày thư quán của các câu lạc bộ, thu hút đông đảo công chúng và du khách. Điều này cũng minh chứng, trong khát vọng vươn mình của thời đại, Hà Nội - trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và sáng tạo - đang chuyển động mạnh mẽ và giữ vai trò tiên phong.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, Ngày Thơ Việt Nam được tổ chức từ ngày 27-2 đến 1-3, với chủ đề “Tiếng gọi đô thị mới”, phản ánh vóc dáng một siêu đô thị cộng hưởng về không gian và nguồn lực, mở ra nhiều dự định và hy vọng. 36 trại thơ cùng các hoạt động giao lưu, biểu diễn, trao giải cho các phần trình diễn thơ ấn tượng, vẽ nên bức tranh sinh động của đời sống thi ca đô thị.

Ngày Thơ Việt Nam được tổ chức rộng khắp cả nước không chỉ dành cho người yêu thơ, mà còn cổ vũ tinh thần, khát vọng sáng tạo của văn nghệ sĩ, đặc biệt là các nhà thơ. Qua đây cũng thấy rõ thách thức của người cầm bút trong kỷ nguyên mới. Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Bình Phương cho rằng, người cầm bút luôn cần giữ bản lĩnh, nhân cách, bảo vệ và sáng tạo những giá trị đích thực của thơ ca. Công nghệ số mở ra cơ hội, đồng thời đặt ra thách thức về cách tiếp nhận và đánh giá giá trị thi ca.

Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội Trần Gia Thái nhìn nhận, Ngày Thơ Việt Nam năm nay diễn ra trong bối cảnh Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Điều này đã khơi mở mạch nguồn, củng cố niềm tin cho văn nghệ sĩ, tạo cơ sở để thơ ca tự tin đồng hành cùng dân tộc.