Du lịch Hà Nội đang tăng trưởng cả về lượng khách và doanh thu, song sức cạnh tranh của điểm đến không chỉ được quyết định bởi những con số tăng trưởng. Khả năng giữ chân du khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu phụ thuộc nhiều vào chất lượng hạ tầng, dịch vụ và khả năng khai thác các giá trị văn hóa thành sản phẩm du lịch đặc sắc.
Nhu cầu dịch vụ ngày càng cao
Trong 9 tháng năm 2026, Hà Nội ước đón 27,5 triệu lượt khách du lịch, tăng 6,2% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt 6,67 triệu lượt, tăng 22%; khách nội địa đạt 20,9 triệu lượt, tăng 2%. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 113.200 tỷ đồng, tăng 13,3%. Đáng chú ý, khách du lịch do các cơ sở lưu trú phục vụ đạt 6,874 triệu lượt, tăng 24,3%; trong đó, khách quốc tế đạt 4,763 triệu lượt, tăng 25,7%.

Những con số phản ánh nhu cầu sử dụng dịch vụ tại Hà Nội ngày càng lớn. Anh Adrian, du khách đến từ Anh cho biết, một trong những trải nghiệm yêu thích khi đến Hà Nội là cùng bạn đi bộ khám phá các tuyến phố, dừng chân thưởng thức những món ăn địa phương như bánh mì, kem bơ và các món ăn đường phố. Tuy nhiên, để hành trình khám phá thuận lợi, du khách cũng cần hệ thống giao thông, chỉ dẫn và các điểm cung cấp dịch vụ dễ tiếp cận.
Thực tế, sức hấp dẫn của Hà Nội được tạo nên từ nhiều trải nghiệm gắn với đời sống đô thị. Du khách có thể tham quan di tích, khám phá phố cổ, thưởng thức ẩm thực đường phố, đi bộ hoặc sử dụng xe điện để ngắm phố phường hoặc tìm đến những không gian văn hóa. Những trải nghiệm ấy đòi hỏi hệ thống dịch vụ đi kèm phải thuận tiện và đáng tin cậy. Một chuyến tham quan có thể bị gián đoạn nếu thiếu thông tin chỉ dẫn, khó tìm phương tiện di chuyển, giá dịch vụ không được công khai hoặc chất lượng phục vụ giữa các cơ sở thiếu đồng đều.

Bởi vậy, lượng khách tăng cũng tạo sức ép đối với năng lực cung ứng dịch vụ. Cần làm thế nào để khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại, các điều kiện phục vụ trong suốt hành trình được bảo đảm. Bài toán của Hà Nội vì thế không đơn thuần là mở rộng quy mô hạ tầng, mà còn là nâng cao chất lượng khai thác và vận hành những điều kiện đang có.
Hoàn thiện hạ tầng, nâng chất lượng phục vụ
Theo bà Nguyễn Thị Vân, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Hà Nội (Hanoitourist), lợi thế của Hà Nội nằm ở chiều sâu lịch sử, hệ thống di sản, văn hóa, ẩm thực, làng nghề và đời sống đô thị phong phú. Những giá trị vô giá ấy cần được chuyển hóa thành sản phẩm có bản sắc, trải nghiệm và có giá trị kinh tế cao. Theo bà, doanh nghiệp cần tổ chức lại hệ thống sản phẩm, kết nối các mắt xích trong chuỗi dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Với lượng khách quốc tế tăng nhanh, các cơ sở lưu trú cần đáp ứng tốt hơn yêu cầu về tiện nghi, vệ sinh, an toàn, khả năng giao tiếp và phục vụ theo nhu cầu đa dạng. Cùng với khách sạn, các cơ sở ăn uống, mua sắm, vui chơi giải trí cũng cần chú trọng chất lượng, niêm yết giá và tính chuyên nghiệp.

TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, cho rằng lợi thế tài nguyên du lịch chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi cùng chất lượng hạ tầng và dịch vụ. Theo ông, công tác quy hoạch, đầu tư cần được thực hiện bài bản; doanh nghiệp phải chú trọng đầu tư đồng bộ tiện ích, dịch vụ tại các khu du lịch để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách, nhất là khách quốc tế.
Hà Nội cũng đang nỗ lực ứng dụng công nghệ để cải thiện khả năng tiếp cận thông tin và tiện ích du lịch. Mô hình thí điểm “Tuyến phố thông minh” tại phường Hoàn Kiếm trên 5 tuyến Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Đồng Xuân và Hàng Giấy là ví dụ cụ thể. Mô hình tích hợp Wi-Fi miễn phí, mã QR tra cứu thông tin lịch sử, văn hóa, bản đồ định vị và các công cụ hỗ trợ thanh toán, kinh doanh số. Qua đó, du khách có thể thuận tiện hơn khi tìm hiểu thông tin, xác định điểm tham quan và khám phá khu phố cổ.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự hữu ích khi hệ thống được duy trì ổn định, dữ liệu được cập nhật và các tiện ích dễ sử dụng. Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới yêu cầu hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, đồng bộ, kết nối dữ liệu, nền tảng, dịch vụ và các chủ thể tham gia chuỗi giá trị du lịch; xây dựng cơ sở dữ liệu về hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, thị trường, sản phẩm và điểm đến. Nghị quyết cũng yêu cầu đổi mới quản trị điểm đến dựa trên các tiêu chí như mức chi tiêu, thời gian lưu trú, chất lượng điểm đến và mức độ hài lòng của du khách; đồng thời kiểm soát chất lượng dịch vụ, hàng hóa, an toàn thực phẩm, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và công khai giá dịch vụ trên nền tảng số. Những yêu cầu này cho thấy nâng cấp hạ tầng phải đi cùng chất lượng vận hành và hiệu quả phục vụ thực tế.

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam cũng yêu cầu nâng cao chất lượng du lịch văn hóa và phát huy giá trị văn hóa trong phát triển dịch vụ. Nghị quyết đặt ra nhiệm vụ cấu trúc lại, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam; phát triển sản phẩm du lịch mang bản sắc văn hóa, giàu trải nghiệm, thúc đẩy du lịch thông minh, xanh, sạch và kết nối liên vùng, liên ngành. Đồng thời, xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa, nền tảng số dùng chung, bản đồ số văn hóa và phát triển hạ tầng số. Những định hướng này bổ trợ cho yêu cầu hoàn thiện các tiện ích thông tin, dịch vụ số, giúp du khách tiếp cận thuận lợi hơn với các giá trị văn hóa của Hà Nội.
Lượng khách tăng là cơ hội để du lịch Thủ đô mở rộng thị trường, nhưng khả năng giữ chân du khách phụ thuộc nhiều vào chất lượng phục vụ trong suốt chuyến đi. Khi hạ tầng dịch vụ được cải thiện theo hướng thuận tiện, đồng bộ và chuyên nghiệp, sức hấp dẫn vốn có của Hà Nội sẽ có điều kiện phát huy hiệu quả rõ nét hơn. Qua đó, thành phố có thể kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và tạo thêm những trải nghiệm để du khách “nhớ” và muốn trở lại Hà Nội.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.