Xuất khẩu nông sản đối diện thách thức thiên tai

Nông sản mang về gần 31 tỷ USD

Theo ông Trần Gia Long, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), xuất khẩu nông sản từ đầu năm 2026 đến nay tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực nhờ việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và mở rộng thị trường.

Tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản đến tháng 6-2026 đạt 30,69 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, nhiều nhóm ngành hàng nông sản tăng trưởng tốt như: Thủy sản tăng 10,6%, lâm sản tăng 4,5%. Đặc biệt, các sản phẩm chăn nuôi tăng đến 43,2%.

Đáng chú ý, nhiều thị trường truyền thống đang gia tăng nhập khẩu nông sản từ Việt Nam. Từ đầu năm 2026 đến nay, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng đến 28,4%; thị trường Liên minh châu Âu (EU) tăng 4,2%; trong khi Nhật Bản cũng tăng 3,5% giá trị các mặt hàng nông sản.

“Những con số trên cho thấy bức tranh xuất khẩu vẫn duy trì tích cực, dù có sự phân hóa giữa các thị trường. Đây là nền tảng để toàn ngành phấn đấu hoàn thành mục tiêu xuất khẩu từ 73-74 tỷ USD các mặt hàng nông sản trong năm nay”, ông Trần Gia Long nói thêm.

Mặc dù vậy, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhận định, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, áp lực cạnh tranh gia tăng và yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, toàn ngành cần tiếp tục có những giải pháp đồng bộ để giữ vững đà tăng trưởng.

Chủ động ứng phó thách thức thiên tai

Không chỉ chịu tác động của biến động và áp lực thị trường cạnh tranh gia tăng từ bên ngoài, ngành nông nghiệp hiện đang đứng trước thách thức lớn từ nguy cơ thời tiết, thiên tai cực đoan những tháng cuối năm dưới tác động được nhận định là rất đáng lo ngại từ hiện tượng El Nino.

Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thuỷ văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Đặng Thanh Mai cho biết, do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, nền nhiệt độ tại các khu vực trên phạm vi cả nước trong những tháng cuối năm 2026 sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5°C; riêng giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12-2026, nhiệt độ có thể cao hơn từ 1,0-2,0°C.

Trong các tháng còn lại của mùa Hè năm 2026, khu vực Bắc Bộ (bao gồm cả thủ đô Hà Nội) có khả năng xuất hiện nhiều đợt nắng nóng hơn trung bình nhiều năm. Đáng chú ý, khu vực có thể ghi nhận các giá trị nhiệt độ vượt lịch sử.

Đại diện cơ quan khí tượng thuỷ văn cũng nhận định, El Nino thường gây thiếu hụt lượng mưa trên hầu hết các vùng của cả nước, phổ biến từ 25-50%, rõ rệt nhất tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Điều này dẫn đến nguy cơ rất cao xảy ra khô hạn cục bộ hoặc trên diện rộng, đặc biệt là tại những khu vực có nhu cầu sử dụng nước lớn cho sản xuất và sinh hoạt. Và trong bối cảnh đó, nông nghiệp sẽ là một trong những lĩnh vực chịu tác động lớn nhất.

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp, trước diễn biến phức tạp của thời tiết, thiên tai cực đoan do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, Bộ đã chỉ đạo các Cục, Vụ, Viện xây dựng phương án ứng phó với những tình huống bất lợi.

Trước mắt, Bộ đã chỉ đạo Cục Khí tượng Thuỷ văn tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, thiên tai để thông tin đến các địa phương có kế hoạch sản xuất nông nghiệp phù hợp. Trong đó, chú trọng cơ cấu lại mùa vụ, lựa chọn những giống cây trồng có khả năng chịu hạn, chịu mặn tốt để xuống giống, nhất là ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết đã chỉ đạo Cục Quản lý và xây dựng công trình thuỷ lợi phối hợp với các tỉnh, thành phố chủ động vận hành hệ thống hệ thống thuỷ lợi đa mục tiêu nhằm bảo đảm cấp nước phục vụ sản xuất cho các khu vực chịu ảnh hưởng.

Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành gắn với nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và an toàn thực phẩm. Đồng thời, tận dụng các hiệp định thương mại và phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc để mở rộng thị trường xuất khẩu nông sản, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng, xuất khẩu nông sản năm 2026.