Xã Phú Nghĩa làm kinh tế số

Đưa sản phẩm lên nền tảng số

Từ chỗ chủ yếu làm hàng theo đơn đặt hàng và bán qua những mối quen, nhiều cơ sở làng nghề ở xã Phú Nghĩa đang tìm cách đưa sản phẩm đến với những khách hàng mà trước đây họ khó tiếp cận. Livestream, mạng xã hội, video ngắn và AI đang mở ra những phương thức mới để người thợ giới thiệu sản phẩm, nắm bắt nhu cầu thị trường và tìm kiếm đầu ra.

Tham gia phiên livestream giới thiệu “Đèn Bão A80”, ông Trần Văn Thắng, chủ cơ sở sản xuất mây, tre ở thôn Đồi 2, có dịp chia sẻ sâu hơn về sản phẩm. Theo ông, trước đây, những câu chuyện về ý tưởng thiết kế, chất liệu và công đoạn làm nghề ít có cơ hội đến với người tiêu dùng. Qua buổi livestream, ông nhận ra một sản phẩm thủ công bên cạnh yêu cầu về mẫu mã, độ bền và giá cả còn cần được kể bằng câu chuyện riêng. Từ nguồn nguyên liệu, thời gian hoàn thiện đến sự phù hợp của sản phẩm với từng không gian, mỗi thông tin giúp khách hàng hiểu rõ hơn công sức của người thợ và giá trị của sản phẩm.

Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Văn Hạnh cho rằng, giá trị lớn hơn sau các phiên livestream là nhiều hộ làm nghề bắt đầu thay đổi cách nghĩ về việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Người thợ không chỉ tập trung hoàn thiện sản phẩm mà cần biết cách kể câu chuyện, tạo dấu ấn và chủ động kết nối với khách hàng. Các công cụ số, trong đó có AI, có thể hỗ trợ từ khâu tìm hiểu thị hiếu, tham khảo ý tưởng thiết kế đến xây dựng nội dung quảng bá. “Công nghệ không thay thế bàn tay người thợ, nhưng có thể giúp sản phẩm đi xa hơn” - ông Hoàn Văn Hạnh khẳng định.

Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phú Nghĩa Nguyễn Thị Phượng cho biết, toàn xã có 21 làng nghề thủ công mỹ nghệ, trong đó 19 làng nghề mây, tre, giang đan. Phát huy lợi thế này và mở rộng thị trường trên môi trường số, Trung tâm thường phối hợp với các cơ sở sản xuất tổ chức các phiên livestream giới thiệu sản phẩm đặc trưng.Tại thôn Phú Vinh, nội dung tập trung vào các sản phẩm mây, tre truyền thống. Ở thôn Đồi 2, điểm nhấn là chương trình “Đèn Bão A80 - từ bàn tay người thợ đến không gian số”. Qua màn hình điện thoại, người xem được giới thiệu từ nguyên liệu, công đoạn sản xuất đến người thợ và câu chuyện phía sau sản phẩm. Cách làm này giúp sản phẩm thủ công tạo dấu ấn riêng giữa hàng loạt mặt hàng được quảng bá trên mạng xã hội.

Từ ngày 28-7 đến 18-8, fanpage xã Phú Nghĩa ghi nhận 21,3 nghìn lượt tương tác và 156,3 nghìn lượt xem từ 3 giây trở lên. Đáng chú ý, 40,5% số người tiếp cận chưa theo dõi trang cho thấy thông tin về làng nghề đã bước đầu đến với những nhóm công chúng mới.

Tạo thói quen giao dịch số từ chợ dân sinh

Cùng với việc đưa sản phẩm làng nghề lên môi trường số, xã Phú Nghĩa đang thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại 4 chợ dân sinh: Trường Yên, Gốt, Phú Vinh và Đông Phương Yên. Phó Chủ tịch UBND xã Phú Nghĩa Trần Thị Thu Hằng cho biết, mô hình “Chợ thông minh 4.0 - không dùng tiền mặt” được triển khai trước tại chợ Trường Yên. Đến nay, gần 100% hộ kinh doanh cố định tại các chợ đã được tạo mã QR. Theo tổng hợp của địa phương, thanh toán không dùng tiền mặt chiếm khoảng 60% số giao dịch.

Thực tế, thói quen mua bán tại chợ không thể thay đổi chỉ sau một đợt vận động. Cán bộ cơ sở phải trực tiếp hướng dẫn tiểu thương tạo mã, kiểm tra giao dịch và xử lý những tình huống như mạng chậm hoặc chuyển nhầm tiền. Các hộ kinh doanh cũng được hướng dẫn nộp thuế điện tử và sử dụng những tiện ích số phục vụ hoạt động buôn bán.

Đến nay, xã Phú Nghĩa đã đưa 137 sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử và triển khai mô hình “Thôn số” tại 21/21 thôn. Tuy nhiên, quy mô triển khai mới là một phần của câu chuyện; mức độ sử dụng thực tế tại từng cơ sở, quầy hàng và hộ dân mới quyết định hiệu quả.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Phú Nghĩa Nguyễn Hợp Tiến cho rằng, chuyển đổi số ở cơ sở phải bắt đầu từ những việc cụ thể, có người chịu trách nhiệm và có kết quả để kiểm tra. Địa phương không đầu tư dàn trải mà lựa chọn những mô hình có thể đánh giá, hoàn thiện trước khi nhân rộng.

Từ xưởng nghề đến quầy hàng ở chợ, những phương thức số đang dần hiện diện trong hoạt động sản xuất, kinh doanh tại xã Phú Nghĩa. Những phiên livestream, mã QR, gian hàng trực tuyến hay ứng dụng AI đang mở ra những cách làm mới, giúp người dân tiếp cận khách hàng và thị trường thuận lợi hơn. Đó có thể chưa phải một nền kinh tế số hoàn chỉnh, nhưng là những bước đi đầu tiên để xã Phú Nghĩa chạm ngõ kinh tế số.