Xã Hát Môn (Hà Nội): Giải quyết dứt điểm công trình vi phạm đất đai

Từ những quyết định cưỡng chế đầu tiên, hàng trăm hộ dân đã tự giác tháo dỡ công trình vi phạm, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức, đồng thời mở ra cơ sở để địa phương từng bước giải quyết dứt điểm những tồn tại kéo dài nhiều năm.

Chuyển biến từ sự đồng thuận của người dân

Những ngày này, đi dọc các tuyến đường qua xã Hát Môn, dễ dàng bắt gặp hình ảnh những mái tôn được tháo dỡ, khung thép lần lượt hạ xuống, nhiều nhà xưởng và công trình tạm trên đất nông nghiệp chỉ còn lại những bức tường dang dở. Đó là minh chứng rõ nét cho quyết tâm lập lại trật tự trong quản lý đất đai của chính quyền địa phương sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tại thôn Táo Ngoại - nơi nghề may mặc phát triển, nhu cầu mặt bằng sản xuất từng khiến nhiều hộ tự ý xây dựng nhà xưởng trên đất nông nghiệp - các công trình vi phạm cũng đang lần lượt được tháo dỡ.

Chỉ vào khu nhà xưởng rộng hơn 1.000m² của một hộ dân vừa được tháo dỡ, ông Dương Văn Công, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Hát Môn cho biết, công trình được xây dựng trong giai đoạn 2020 - 2021. Sau khi địa phương thông báo kế hoạch cưỡng chế, chủ hộ đã chủ động tháo dỡ toàn bộ mái tôn, khung thép, đồng thời di chuyển máy móc, tài sản ra khỏi khu vực. Các hộ liền kề cũng lần lượt tự giác tháo dỡ công trình vi phạm.

Theo lãnh đạo xã Hát Môn, kết quả trên không chỉ đến từ sự quyết liệt của chính quyền mà còn nhờ công tác tuyên truyền, vận động được thực hiện kiên trì, giúp người dân hiểu rõ quy định của pháp luật và tự giác chấp hành.

Theo UBND xã Hát Môn, qua tổng rà soát, toàn xã có 740 trường hợp vi phạm đất đai với nhiều hình thức khác nhau. Trong đó, có 446 trường hợp tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích phi nông nghiệp; 124 trường hợp xây dựng nhà quản lý phục vụ sản xuất nông nghiệp vượt diện tích quy định; 165 trường hợp xây dựng công trình dưới 20m² không đúng quy định và 5 trường hợp lấn chiếm đất công do Nhà nước quản lý.

Kiên quyết xử lý để lập lại kỷ cương

Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hát Môn Nguyễn Đình Tráng cho biết, ngay sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã đã xác định tăng cường công tác quản lý đất đai là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Ban Chỉ đạo xử lý vi phạm được thành lập, tiến hành rà soát toàn bộ các trường hợp tồn tại trên địa bàn.

Theo ông Nguyễn Đình Tráng, thời gian đầu, công tác tuyên truyền, vận động gặp nhiều khó khăn do một số người dân còn tâm lý chờ đợi, theo dõi quá trình triển khai của địa phương. Sau khi xã thực hiện cưỡng chế đối với 5 trường hợp đầu tiên vào đầu năm 2026 theo đúng quy định, gần 200 hộ dân đã chủ động tháo dỡ công trình vi phạm nhằm giảm thiểu thiệt hại và sớm khắc phục sai phạm...

Theo Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hát Môn Nguyễn Đình Tráng, qua rà soát, địa phương nhận diện hai nhóm vi phạm chủ yếu: Tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích phi nông nghiệp và xây dựng công trình phục vụ sản xuất vượt diện tích được phép. Phần lớn vi phạm tồn tại nhiều năm. Có thời điểm công tác kiểm tra, phát hiện chưa kịp thời, trong khi một bộ phận người dân có tâm lý "làm trước, xin sau" dẫn đến công trình tồn tại kéo dài, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, xã Hát Môn ưu tiên xử lý các công trình quy mô lớn, ảnh hưởng đến trật tự quản lý đất đai; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức, thực hiện đúng quy định của pháp luật về đất đai. Đối với các trường hợp chưa chấp hành, địa phương tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để xử lý theo quy định, trong đó có áp dụng biện pháp cưỡng chế khi đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, nhiều địa bàn đã ghi nhận chuyển biến tích cực. Tại khu vực Tam Thuấn, 86/90 trường hợp đã chấp hành hoặc đang khắc phục; 4 trường hợp thuộc diện cưỡng chế đều chủ động tháo dỡ công trình vi phạm. Tại Ngọc Tảo, phần lớn các hộ đã ký cam kết, nhiều trường hợp đang tháo dỡ công trình; chỉ còn một số ít trường hợp đang được hoàn thiện hồ sơ xử lý theo quy định.

Đáng chú ý, Hiệp Thuận là địa bàn có nhiều vi phạm nhất với 335 trường hợp nhưng cũng ghi nhận kết quả tích cực khi phần lớn các hộ dân tự giác khắc phục; toàn bộ 5 trường hợp lấn chiếm đất công đều chủ động tháo dỡ công trình vi phạm.

Tuy nhiên, quá trình xử lý vẫn còn gặp một số khó khăn. Theo địa phương, một số hộ dân do điều kiện về đất ở còn hạn chế nên đã xây dựng công trình trên đất nông nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp vi phạm đã tồn tại qua nhiều năm, trải qua chuyển nhượng, cho thuê hoặc cho mượn nên việc xác định đối tượng vi phạm, hoàn thiện hồ sơ xử lý mất nhiều thời gian. Trong khi đó, toàn xã hiện có khoảng 740 trường hợp cần xử lý, khối lượng công việc lớn nhưng lực lượng cán bộ trực tiếp thực hiện còn mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.

Phó Chủ tịch UBND xã Hát Môn Nguyễn Văn Tập cho biết, địa phương tiếp tục tập trung nguồn lực, phân công rõ trách nhiệm cho từng tổ công tác và cán bộ phụ trách từng địa bàn, từng thôn nhằm rà soát, xử lý các trường hợp vi phạm theo đúng quy định. Đồng thời, xã tăng cường kiểm tra để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các vi phạm phát sinh ngay từ đầu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn.

Việc xử lý các trường hợp vi phạm về đất đai tại xã Hát Môn không chỉ nhằm khắc phục những tồn tại trong sử dụng đất mà còn góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm việc thực thi pháp luật được thực hiện nghiêm túc, công bằng, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành các quy định về đất đai của người dân. Đây cũng là nền tảng để địa phương từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất, tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.