Washington tìm lời giải cho bài toán quản lý AI

“Luật chơi chung” cho trí tuệ nhân tạo

Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một mặt trận cạnh tranh chiến lược mới của nước Mỹ. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển chưa từng có là những tranh luận ngày càng gay gắt về cách quản lý công nghệ này.

Trong vòng 24 giờ, Washington chứng kiến hai diễn biến đáng chú ý khi các nhà lập pháp Hạ viện công bố dự luật hạn chế quyền điều chỉnh AI của các bang, còn Anthropic (công ty nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo của Mỹ) cảnh báo thế giới cần chuẩn bị kịch bản tạm dừng phát triển AI nếu rủi ro tăng quá nhanh.

Dự thảo luật do nghị sĩ đảng Dân chủ Lori Trahan và nghị sĩ đảng Cộng hòa Jay Obernolte đề xuất sẽ cấm các bang ban hành những quy định trực tiếp nhắm vào việc phát triển mô hình AI.

Điều đó đồng nghĩa với việc các bang sẽ không thể yêu cầu doanh nghiệp phải thử nghiệm hoặc xin phê duyệt mô hình trước khi phát hành ra công chúng. Tuy nhiên, dự luật vẫn cho phép các bang quản lý việc ứng dụng AI trong đời sống và hoạt động kinh doanh.

Trong tuyên bố chung, hai nghị sĩ cho biết mục tiêu là xây dựng một khuôn khổ quản lý thống nhất trên toàn nước Mỹ nhằm bảo vệ người dân, thúc đẩy đổi mới và duy trì vị thế dẫn đầu toàn cầu về AI. Theo họ, việc mỗi bang theo đuổi một hệ thống quy định riêng có thể tạo ra sự phân mảnh pháp lý và làm chậm tốc độ phát triển công nghệ.

“Bản dự thảo hiện mới được công bố để lấy ý kiến từ các chuyên gia, doanh nghiệp và công chúng trước khi trình Quốc hội,” ông Jay Obernolte nhấn mạnh. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington đã nhiều năm loay hoay tìm kiếm một bộ luật AI toàn diện nhưng chưa đạt được đồng thuận chính trị cần thiết.

Dự luật nhận được sự ủng hộ từ Hội đồng Công nghiệp Công nghệ Thông tin, tổ chức đại diện cho nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Nhóm này cho rằng Quốc hội cần thiết lập một tiêu chuẩn quốc gia nhằm bảo đảm AI được phát triển và triển khai có trách nhiệm trên toàn nền kinh tế Mỹ.

Tuy nhiên, tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Public Citizen lại cho rằng đề xuất này có thể làm suy yếu các nỗ lực giám sát trong khi chính phủ liên bang vẫn chưa xây dựng được những hàng rào bảo vệ đủ mạnh.

Theo tổ chức này, dự luật chưa đề cập đầy đủ đến các vấn đề như phân biệt đối xử bằng thuật toán, gian lận người tiêu dùng, tác động đến sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên hay việc lạm dụng công nghệ deepfake.

Bài toán kiểm soát rủi ro

Trong khi giới chính trị Mỹ vẫn tranh luận về cách quản lý trí tuệ nhân tạo (AI), công ty AI Anthropic lại tập trung vào một câu hỏi khác: điều gì sẽ xảy ra nếu AI phát triển nhanh đến mức con người không còn theo kịp?

Trong báo cáo công bố ngày 4-6, Anthropic cho rằng các phòng thí nghiệm AI hàng đầu cần xây dựng cơ chế phối hợp có thể kiểm chứng để làm chậm hoặc tạm dừng quá trình phát triển khi các hệ thống AI bắt đầu tự cải thiện nhanh hơn khả năng đánh giá và kiểm soát rủi ro của xã hội.

Theo Anthropic, một trong những kịch bản đáng chú ý nhất là AI có thể tham gia thiết kế, huấn luyện hoặc tối ưu hóa các thế hệ AI tiếp theo với mức độ can thiệp ngày càng ít của con người. Công ty cảnh báo đây có thể trở thành một bước ngoặt lớn trong lịch sử công nghệ.

Anthropic cho rằng khi AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các hệ thống AI mới, nguy cơ con người mất dần khả năng giám sát và kiểm soát công nghệ cũng sẽ gia tăng. Trong bối cảnh đó, các vấn đề liên quan đến an toàn, bảo mật và định hướng hành vi của AI sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Công ty cũng đưa ra một số liệu đáng chú ý để minh họa cho tốc độ phát triển hiện nay. Theo Anthropic, tính đến tháng 5-2026, hơn 80% mã nguồn được tích hợp vào cơ sở mã của công ty đã được hệ thống Claude tạo ra. Điều này cho thấy AI không còn chỉ là công cụ hỗ trợ lập trình mà đang tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng các hệ thống công nghệ mới.

Tuy nhiên, Anthropic cho rằng việc tạm dừng phát triển AI chỉ có ý nghĩa nếu được nhiều phòng thí nghiệm AI hàng đầu cùng tham gia.

Theo công ty, một doanh nghiệp đơn lẻ giảm tốc sẽ không giúp nâng cao mức độ an toàn chung mà chỉ làm thay đổi vị trí dẫn đầu trên thị trường.

Theo Reuters