Vỡ hụi ở xã Ô Diên: Hồi chuông cảnh báo từ những dây hụi tự phát

Những hệ lụy từ các dây hụi tự phát

Đã nhiều tháng trôi qua kể từ khi các dây hụi trên địa bàn xã Ô Diên đổ vỡ, nhưng những hệ lụy vẫn còn hiện hữu trong cuộc sống của nhiều gia đình.

Anh P.Q.T (trú ở thôn Bá Dương Nội) cho biết, gia đình anh bị ảnh hưởng gần 50 triệu đồng. Là lao động chính, một mình nuôi con mắc bệnh u não từ năm 2018, anh tham gia hụi với mong muốn vừa tích góp, vừa có thể chủ động lấy một khoản tiền khi con cần điều trị hoặc gia đình có việc đột xuất.

"Tôi nghĩ chơi hụi khi cần thì có thể lấy tiền nhanh, hơn nữa, mọi người đều là người cùng xóm làng, sống gần nhau nên mình tin tưởng. Không ngờ đến lúc cần tiền thì lại không thể lấy lại được. Với gia đình tôi, gần 50 triệu đồng là khoản tiền rất lớn, nhất là khi còn phải lo chữa bệnh cho con", anh T. chia sẻ.

Cùng chung nỗi đau ấy, mỗi lần nhắc đến số tiền dành dụm suốt nhiều năm qua, bà P.T.H vẫn không giấu được sự nghẹn ngào. Đó là khoản tiền bà chắt chiu từng đồng, thậm chí, phải vay mượn thêm người thân với ước mong giản dị là dựng được một căn nhà nhỏ để an hưởng tuổi già. Dự định tháng 8 này sẽ khởi công xây dựng, nhưng biến cố bất ngờ đã khiến mọi kế hoạch dang dở. Trong khi những khoản nợ vẫn ngày ngày đè nặng lên vai người phụ nữ đã dần bước sang bên kia dốc cuộc đời.

Không chỉ dừng ở thiệt hại về kinh tế, vụ việc còn đặt ra những nguy cơ tác động đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Khi nhiều người cùng bị ảnh hưởng, các tranh chấp dân sự, đơn thư kiến nghị, khiếu nại và bức xúc trong cộng đồng dễ phát sinh nếu không được giải quyết kịp thời, đúng quy định của pháp luật.

Những lỗ hổng từ giao dịch dựa trên sự quen biết

Ở nhiều vùng nông thôn, hụi, họ, biêu, phường từ lâu được xem là hình thức giao dịch dân sự nhằm tương trợ giữa những người có quan hệ thân quen. Mỗi người góp một khoản tiền theo định kỳ, đến lượt sẽ nhận toàn bộ số tiền để giải quyết nhu cầu tài chính của gia đình.

Mô hình này tồn tại nhiều năm bởi sự thuận tiện và dựa chủ yếu trên uy tín của người đứng ra tổ chức. Chính vì vậy, không ít người tham gia mà không quan tâm đến hợp đồng, chứng từ hay các biện pháp bảo đảm. Nhiều giao dịch chỉ được ghi chép trong cuốn sổ cá nhân hoặc trao đổi qua điện thoại.

Khi các dây hụi có quy mô nhỏ, số tiền góp không lớn, những rủi ro thường ít được người dân chú ý. Tuy nhiên, khi số lượng người tham gia ngày càng nhiều, giá trị giao dịch lên tới hàng chục tỷ đồng, nếu thiếu sự minh bạch và kiểm soát chặt chẽ thì nguy cơ phát sinh tranh chấp, mất khả năng thanh toán hoặc vi phạm pháp luật sẽ tăng lên.

Đây cũng là bài học để mỗi người dân nâng cao nhận thức pháp luật, thận trọng hơn trước khi tham gia các giao dịch dân sự có giá trị lớn, đặc biệt là những giao dịch liên quan đến huy động tiền của nhiều người.

Chủ động phòng ngừa từ cơ sở

Theo Công an xã Ô Diên, từ đầu tháng 6-2026, đơn vị đã tiếp nhận nhiều đơn trình báo của công dân liên quan đến việc tham gia các dây hụi do một cá nhân trên địa bàn đứng ra tổ chức, với tổng số tiền giao dịch lên tới hàng chục tỷ đồng.

Ông Đỗ Văn Mười, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Ô Diên cho biết, UBND xã đã chỉ đạo Công an xã tập trung xác minh vụ việc; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo người dân thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và các cuộc họp thôn, tổ dân phố. Đồng thời vận động chủ hụi và những người liên quan phối hợp khắc phục hậu quả cho người dân.

Theo quy định của pháp luật, hụi, họ, biêu, phường là giao dịch dân sự được Nhà nước thừa nhận khi được tổ chức đúng mục đích tương trợ giữa các thành viên. Tuy nhiên, nếu lợi dụng hình thức này để huy động vốn, chiếm đoạt tài sản hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật thì sẽ bị xử lý theo quy định.

Vụ việc tại xã Ô Diên là lời cảnh báo không chỉ đối với người trong cuộc, mà còn đối với nhiều địa phương khác. Chủ động phòng ngừa từ sớm, tăng cường tuyên truyền pháp luật, kịp thời phát hiện và xử lý các dấu hiệu bất thường sẽ góp phần hạn chế rủi ro, bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở và xây dựng môi trường sống an toàn, ổn định cho người dân.