Là Bí thư Chi bộ, hòa giải viên thôn Phù Lưu Tế Thượng (xã Mỹ Đức, Hà Nội), ông Trịnh Thế Khoa (60 tuổi) 10 năm qua đã góp phần hóa giải nhiều mâu thuẫn, góp phần giữ vững an ninh trật tự tại địa phương. Câu chuyện dưới đây là một trong những vụ việc điển hình.
Hòa giải viên là cầu nối giữa người dân và chính quyền
Hiện, Tổ hòa giải thôn Phù Lưu Tế Thượng có 10 hòa giải viên. Thời gian qua, cùng với việc tham gia cùng cấp ủy tuyên truyền, phổ biến pháp luật, các hòa giải viên còn chú trọng nắm bắt tình hình tại các khu dân cư để kịp thời xử lý mâu thuẫn khi mới phát sinh.
Là Thượng tá quân đội nghỉ hưu, ông Trịnh Thế Khoa, Bí thư Chi bộ, thành viên tổ hòa giải thôn Phù Lưu Tế Thượng, với 10 năm tham gia công tác hòa giải cơ sở, cùng quá trình tham gia công tác chi bộ, giúp ông tích lũy kinh nghiệm trong việc nắm bắt tình hình và giải quyết những vấn đề phát sinh tại cộng đồng.

Ông Trịnh Thế Khoa cho biết, tại địa phương, từ một lối đi chung đến những bất đồng trong gia đình hay những vấn đề liên quan môi trường sống, công việc của hòa giải viên đều bắt đầu từ sự lắng nghe và niềm tin. Bằng kiến thức pháp luật, uy tín cá nhân và sự kiên trì trong vận động, các hòa giải viên góp phần đưa tiếng nói của người dân đến gần hơn với chính quyền, tạo đồng thuận và giữ gìn sự bình yên từ cơ sở.
Theo ông Khoa, người làm hòa giải phải nắm chắc pháp luật, hiểu tâm lý mọi người và biết kết hợp giữa tình với lý và cần thường xuyên gần dân để nhận diện những bất ổn từ sớm, thay vì chỉ chờ người dân phản ánh hoặc vụ việc phát sinh hậu quả mới xử lý.
Ông Trịnh Ngọc Sơn, Chi hội trưởng Cựu chiến binh, thành viên Tổ hòa giải thôn Phù Lưu Tế Thượng, có hơn 19 năm tham gia công tác hòa giải, chia sẻ: "Muốn hòa giải hiệu quả, người thực hiện phải nắm vững pháp luật, hiểu tâm lý và hoàn cảnh của các bên, từ đó lựa chọn cách phân tích, vận động phù hợp. Quan trọng hơn, cần phát hiện mâu thuẫn ngay khi mới manh nha, không chờ đến lúc sự việc trở nên căng thẳng mới tìm cách giải quyết".
Theo ông Trịnh Ngọc Sơn, tại thôn Phù Lưu Tế Thượng, cùng với gặp gỡ trực tiếp, các nhóm Zalo cộng đồng tại thôn đang trở thành kênh trao đổi thông tin nhanh chóng. Thông tin về chủ trương, chính sách được chuyển đến người dân kịp thời; những vấn đề phát sinh trong khu dân cư có thể được phản ánh sớm để thôn và các lực lượng liên quan nắm bắt.
Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức Phạm Trọng Của cho biết, nhiều mâu thuẫn được các hòa giải viên phát hiện và giải quyết ngay từ đầu nên không phát sinh thành đơn thư kéo dài. Đây là lực lượng gần dân, hiểu dân và có vai trò quan trọng trong việc giữ ổn định ở cơ sở.
Không chỉ tháo gỡ mâu thuẫn trong đời sống thường ngày, hòa giải viên ở cơ sở còn là lực lượng gần dân, sát dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và chuyển tải những kiến nghị chính đáng đến cấp ủy, chính quyền. Từ những việc nhỏ trong khu dân cư, họ góp phần tạo đồng thuận, giữ bình yên và thúc đẩy sự gắn kết giữa người dân với địa phương.
Hòa giải viên hàn gắn tình cảm gia đình
Gia đình ông Tình gồm 5 thành viên (vợ chồng ông Tĩnh, vợ chồng người con trai và cháu nội ông Tĩnh). Mặc dù, gia đình đông người nhưng chỉ có vợ ông Tĩnh và con trai ông đi làm. Ông Tĩnh do sức khỏe yếu nên không còn khả năng lao động, người con dâu thì ở nhà chăm cháu nội bị khuyết tật.
Do cùng làm công nhân môi trường nên hàng ngày vợ và con trai ông Tĩnh phải đi làm từ rất sớm, công việc vất vả, độc hại nhưng thu nhập cũng không cao. Vì chỉ có 2 người đi làm kiếm tiền, lo cho cả nhà nên kinh tế gia đình ông Tĩnh ngày càng khó khăn.
Nghĩ mình bất tài, ăn bám nên bị vợ con khinh rẻ nên ông Tĩnh sinh ra chán nản, tìm đến rượu để giải sầu. Do tuổi cao, sức khỏe tâm thần kém nên cứ mỗi lần uống rượu là ông không làm chủ được hành vi. Mỗi lần say, ông Tĩnh lại đay nghiến, mắng chửi vợ con... khiến cho tình cảm gia đình rạn nứt, tình hình an ninh trật tự tại khu dân cư bị ảnh hưởng.
Tiếp nhận vụ việc và sau khi tìm hiểu kỹ nguồn cơn mâu thuẫn, ông Trịnh Thế Khoa đã báo cáo tổ hòa giải và tiến hành buổi hòa giải tại Nhà Văn hóa thôn, với sự tham gia của các thành viên tổ hòa giải, các thành viên trong gia đình ông Tĩnh cùng một số thành viên có uy tín trong dòng họ nhà ông Tĩnh.
Tại buổi hòa giải, ông Khoa phân tích cho vợ chồng ông Tĩnh rõ, hai người đã cao tuổi, đã lên chức ông bà nhưng chỉ vì kinh tế eo hẹp, cuộc sống khó khăn mà chửi mắng qua lại lẫn nhau là vi phạm pháp luật về hôn nhân gia đình và Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022.
Ông Khoa khuyên vợ chồng ông Tĩnh dừng ngay việc cãi vã, "cơm không lành, canh chẳng ngọt". Vợ chồng ông nên hòa thuận, cùng con trai con dâu tạo sinh kế phát triển kinh tế gia đình giàu mạnh.
Sau khi nghe những phân tích hợp tình, hợp lý của ông Khoa, ông Tĩnh nhận ra lỗi lầm và xin lỗi vợ. Cảm nhận được thái độ chân thành của chồng, vợ ông Tĩnh đồng ý tha thứ cho chồng. Các bên ký biên bản hòa giải thành trong niềm vui của các hòa giải viên và các bên tham gia.
Tên nhân vật đã được thay đổi
Chia sẻ về công tác hòa giải ở thôn Phù Lưu Tế Thượng và cá nhân hòa giải viên Trịnh Thế Khoa, Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức Nguyễn Quang Đường cho biết, Tổ hòa giải thôn phù Lưu Tế Thượng gồm 10 thành viên. Các hòa giải viên đầu là những người nhiệt tình, tận tụy, có uy tín và được nhân dân trong thôn tín nhiệm. Đây là một trong những tổ hòa giải hoạt động hiệu quả của xã. Từ ngày 1-7 đến nay, tổ đã tiếp nhận 4 vụ việc và hòa giải thành cả 4 vụ.
Ông Trịnh Thế Khoa là hòa giải viên có uy tín trong cộng đồng dân cư. Hiện, với vai trò Bí thư Chi bộ, hòa giải viên của thôn, bằng kinh nghiệm sống, sự từng trải và cách ứng xử khéo léo, ông Khoa đã hòa giải thành nhiều vụ mâu thuẫn, góp phần giữ bình yên thôn, xóm; đưa pháp luật vào cuộc sống, xây dựng khu dân cư đoàn kết, văn minh.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.