Vì một trường học không khói thuốc

Thách thức trong môi trường học đường

PGS.TS Đào Thanh Trường, Phó Giám đốc ĐHQGHN cho rằng, một trường đại học hiện đại không chỉ là nơi truyền đạt tri thức mà còn phải là môi trường nuôi dưỡng lối sống tích cực, trách nhiệm và lành mạnh cho người học.

Theo ông, sự xuất hiện ngày càng phổ biến của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đang đặt ra nhiều thách thức đối với môi trường giáo dục. Không ít sản phẩm được quảng bá bằng những hình thức hấp dẫn, đánh trúng tâm lý tò mò của giới trẻ, khiến nhiều sinh viên dễ tiếp cận nhưng chưa nhận thức đầy đủ những hệ lụy đối với sức khỏe.

“Xây dựng môi trường học đường không khói thuốc không chỉ là thực hiện các quy định của pháp luật mà còn là trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong việc bảo vệ sức khỏe người học và đồng hành cùng sinh viên trên hành trình phát triển toàn diện”, PGS.TS Đào Thanh Trường nhấn mạnh.

ThS.BS Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, cũng cho biết thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động đến sự phát triển toàn diện của người trẻ. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, thanh thiếu niên đang trở thành nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi các hoạt động quảng bá, tiếp thị ngụy trang của ngành công nghiệp thuốc lá.

Sinh viên là trung tâm của sự thay đổi

Từ thực tiễn đó, ĐHQGHN triển khai Dự án “Xây dựng môi trường sống lành mạnh và không khói thuốc” với mục tiêu xây dựng cộng đồng học tập, nghiên cứu và làm việc khỏe mạnh hơn; nơi mỗi sinh viên không chỉ là người thụ hưởng mà còn góp phần tạo nên những thay đổi tích cực cho cộng đồng.

Theo Ban Điều hành dự án, nhiều trường đại học trên cả nước đã có những mô hình, cách làm hiệu quả trong xây dựng môi trường học đường không khói thuốc. Tuy nhiên, các kinh nghiệm này vẫn thiếu một không gian chung để kết nối, chia sẻ và lan tỏa rộng rãi.

Xuất phát từ nhu cầu đó, Đoàn Thanh niên ĐHQGHN đã khởi xướng mạng lưới như một diễn đàn mở để các cơ sở giáo dục chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực, sản phẩm truyền thông và phối hợp triển khai các sáng kiến vì sức khỏe sinh viên.

Mạng lưới hoạt động trên tinh thần tự nguyện, bình đẳng và cùng phát triển. Mỗi đơn vị thành viên có thể chủ động đề xuất sáng kiến, chia sẻ kinh nghiệm và tham gia các hoạt động phù hợp với điều kiện thực tiễn của mình.

Trong giai đoạn 2026-2027, mạng lưới tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm: tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm giữa các thành viên; phối hợp triển khai các hoạt động truyền thông, giáo dục về phòng, chống tác hại thuốc lá; đồng thời phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của thanh niên, sinh viên trong xây dựng môi trường học đường không khói thuốc.

Đáng chú ý, sinh viên được xác định là chủ thể trung tâm của mạng lưới. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin, các bạn trẻ sẽ được khuyến khích tham gia xây dựng sáng kiến cộng đồng, tổ chức các chiến dịch truyền thông và lan tỏa lối sống lành mạnh trong nhà trường.

Trong thời gian tới, nhiều hoạt động quy mô toàn quốc sẽ được triển khai như cuộc thi “Sáng tạo vì một thế hệ không khói thuốc”, hội thảo khoa học về vai trò của thanh niên trong thực hiện mô hình đại học không khói thuốc, các diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm và chiến dịch hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá.

Sự ra đời của mạng lưới không chỉ thể hiện cam kết của các cơ sở giáo dục trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá mà còn gửi gắm thông điệp tới sinh viên: một môi trường học tập trong lành không được tạo nên bởi riêng ai, mà bắt đầu từ những lựa chọn tích cực của mỗi người trẻ hôm nay.