Ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong giám sát an ninh tại trại tạm giam

Thông tư số 60/2026/TT-BCA được ban hành ngày 15-5-2026 dựa trên các căn cứ pháp lý quan trọng bao gồm Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú số 128/2025/QH15; Luật Thi hành án hình sự số 127/2025/QH15; Nghị định số 02/2025/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 11/2025/NĐ-CP và theo đề nghị của Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng.

Văn bản mới này quy định chi tiết danh mục và cơ chế quản lý các hạng mục công trình xây dựng trại tạm giam, phân trại tạm giam, buồng tạm giữ của Công an đặc khu (gọi chung là cơ sở giam giữ) thuộc hệ thống Công an nhân dân.

Nhằm đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa và đảm bảo an ninh nghiêm ngặt, Thông tư quy định cụ thể hệ thống hạ tầng kỹ thuật áp dụng chung đối với toàn bộ các cơ sở giam giữ. Hệ thống này bao gồm các hạng mục nền tảng như cấp điện, chiếu sáng, cấp thoát nước ngoài nhà, xử lý nước sạch, sân đường nội bộ, khuôn viên cây xanh, chống sét trực tiếp và lan truyền, cùng hệ thống phòng cháy, chữa cháy và thông tin liên lạc.

Đáng chú ý, các công nghệ hiện đại phục vụ hoạt động tố tụng và quản lý cũng được đồng bộ hóa, bao gồm hệ thống giám sát kiểm soát an ninh, hệ thống ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh phục vụ hoạt động tố tụng hình sự, hệ thống kỹ thuật phục vụ xét xử trực tuyến (không áp dụng tại buồng tạm giữ của Công an đặc khu), hệ thống truyền thanh, cáp quang nội bộ, cùng hệ thống dữ liệu, trung tâm lưu trữ số, an ninh mạng và quản lý truy cập điện tử.

Đồng thời, các cơ sở phải đảm bảo hệ thống kết nối, chia sẻ thông tin với cơ quan quản lý căn cước phục vụ thu thập sinh trắc học, hệ thống thông gió, điều hòa không khí và hệ thống xử lý các loại chất thải, ô nhiễm môi trường. Về y tế, trại tạm giam sẽ được bố trí bệnh viện hoặc bệnh xá, còn phân trại tạm giam được bố trí nhà y tế, chia rõ khu vực cho cán bộ chiến sĩ và khu vực cho người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân.

Đối với mô hình trại tạm giam, hệ thống công trình được phân chia chặt chẽ thành các khu vực chức năng riêng biệt. Khu vực làm việc và sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ gồm có nhà làm việc của ban giám thị và các đội chuyên môn, nhà thường trực tiếp dân, nhà ở doanh trại, nhà khách, nhà truyền thống, nhà ăn bếp, hội trường, các kho tổng hợp, kho vũ khí, công trình rèn luyện thể chất, nhà để xe, chuồng nuôi động vật nghiệp vụ và nhà chờ thăm gặp.

Đặc biệt, khu vực này bố trí Trung tâm chỉ huy điều hành áp dụng công nghệ cao như Camera AI tích hợp trí tuệ nhân tạo và phòng BMS quản lý tòa nhà thông minh. Trong khi đó, khu vực giam giữ được tổ chức kiên cố thành phân trại quản lý phạm nhân, khu giam người bị tạm giữ, tạm giam, khu giam người chờ chấp hành án phạt tù, khu giam người bị kết án tử hình, buồng giam phạm nhân trích xuất, buồng kỷ luật, hệ thống chòi gác, vọng gác và đường tuần tra bảo vệ.

Tại các trại tạm giam được chỉ định, nhà thi hành án tử hình phải được bố trí thuận tiện, trang bị đầy đủ phòng theo dõi của Hội đồng, phòng kỹ thuật tiêm thuốc tự động, phòng lạnh bảo quản tử thi và các phòng phụ trợ. Ngoài ra, trại tạm giam còn có các công trình phụ trợ như nhà cổng trại, nhà hỏi cung đối chất nhận dạng, phòng xét xử trực tuyến, nhà thăm gặp (có phòng dành riêng cho phạm nhân gặp vợ hoặc chồng và phòng thăm gặp trực tuyến), nhà bếp, nhà ăn phạm nhân, hội trường học tập, khu vực lao động dạy nghề và các kho lưu ký.

Đối với mô hình phân trại tạm giam thuộc trại tạm giam và buồng tạm giữ của Công an đặc khu, danh mục công trình được điều chỉnh linh hoạt theo quy mô. Phân trại tạm giam được trang bị đầy đủ các hạng mục làm việc, sinh hoạt, phụ trợ và giam giữ tương tự như trại tạm giam nhưng điểm khác biệt cốt lõi là không bố trí khu giam người bị kết án tử hình. Thay vào đó, tại đây được bố trí thêm hệ thống kho vật chứng và tài liệu, đồ vật khu vực.

Riêng đối với Công an đặc khu, hạng mục buồng tạm giữ được xây dựng để quản lý người bị tạm giữ bảo đảm an ninh, an toàn theo quy định; trường hợp đặc khu đã bố trí phân trại tạm giam thì Công an đặc khu sẽ không bố trí hạng mục buồng tạm giữ.