Chế độ quản lý giam giữ người bị kết án tử hình từ ngày 1-7-2026

Từ ngày 1-7-2026, Thông tư số 57/2026/TT-BCA chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế các quy định cũ về quản lý giam giữ, công tác quản giáo và vũ trang bảo vệ. Trong số các nội dung đổi mới, chế độ quản lý giam giữ đối với người bị kết án tử hình được đặc biệt siết chặt bằng hệ thống kỹ thuật hiện đại kết hợp quy trình nghiệp vụ nghiêm ngặt, nhằm bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn tại các cơ sở giam giữ.

Theo Điều 9 Thông tư số 57/2026/TT-BCA, ngay sau khi Tòa án xét xử tuyên phạt bị cáo mức án tử hình, Thủ trưởng cơ sở giam giữ phải lập tức ra quyết định bố trí đối tượng vào buồng giam người bị kết án tử hình.

Nhằm ngăn chặn mọi nguy cơ phát sinh từ nhóm đối tượng đặc biệt này, buồng giam người bị kết án tử hình bắt buộc phải được trang bị hệ thống kiểm soát an ninh cùng các thiết bị kỹ thuật để bảo đảm việc quản lý và giám sát chặt chẽ, nghiêm ngặt liên tục. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và lực lượng quản lý tại chỗ sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng ngừa các hành vi tiêu cực từ sớm, từ xa.

Đối với người bị kết án tử hình có biểu hiện bỏ trốn, tự thương, tự sát hoặc có hành vi nguy hiểm khác, Thủ trưởng cơ sở giam giữ có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp cùm một chân. Thời gian và số lần mở cùm chân trong ngày để đối tượng thực hiện vệ sinh cá nhân hoặc vận động tối thiểu cũng phải được quy định rõ ràng trong quyết định.

Để phòng ngừa tuyệt đối các tình huống mất an ninh, Thông tư quy định quy trình vận hành buồng giam tử hình phải được kiểm soát theo cơ chế khép kín. Hằng ngày, cán bộ được phân công có trách nhiệm trực tiếp kiểm tra tình trạng buồng giam và hệ thống cùm chân của đối tượng. Việc mở, đóng cửa buồng giam giữ cũng như thao tác cùm chân phải do cán bộ quản giáo trực tiếp thực hiện.

Đáng chú ý, khi tiến hành các thao tác này, yêu cầu bắt buộc phải có ít nhất từ 2 cán bộ trở lên cùng thực hiện nhiệm vụ quản lý, giám sát để hỗ trợ lẫn nhau, bảo đảm an toàn tuyệt đối và thông tin này phải được ghi chép đầy đủ vào sổ theo dõi chuyên dụng. Khi đưa người bị kết án tử hình ra khỏi buồng giam, cơ sở giam giữ phải sử dụng công cụ hỗ trợ để quản lý chặt chẽ.

Bên cạnh yêu cầu an ninh nghiêm ngặt, Thông tư số 57/2026/TT-BCA vẫn bảo đảm đầy đủ tính nhân đạo tư pháp thông qua chế độ thăm gặp được thiết kế riêng biệt. Thủ trưởng cơ sở giam giữ có trách nhiệm bố trí phòng thăm gặp riêng cho người bị kết án tử hình, đồng thời cắt cử cán bộ, phương tiện và thiết bị chuyên dụng để quản lý, giám sát chặt chẽ quá trình này nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Trong các trường hợp phát sinh yêu cầu điều chuyển, chuyển giao hoặc trích xuất người bị kết án tử hình ra khỏi khuôn viên cơ sở giam giữ, Giám thị trại tạm giam có trách nhiệm báo cáo trực tiếp lên Thủ trưởng cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú trực tiếp hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Trên cơ sở đó, các cơ quan này sẽ chỉ đạo và tổ chức lực lượng vũ trang chuyên biệt áp giải, quản lý nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối trên đường di chuyển. Riêng đối với việc điều chuyển theo đề nghị của các cơ quan tiến hành tố tụng, quy trình thực hiện phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Điều 19 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú cùng các nội dung tại Điều 6 của Thông tư này.

Một điểm mới quan trọng khác nhằm thống nhất đầu mối quản lý là trường hợp người bị kết án tử hình phải chấp hành nhiều bản án khác nhau tại nhiều địa phương. Thông tư quy định rõ đối tượng sẽ được bố trí quản lý giam giữ tập trung tại trại tạm giam nơi Tòa án nhân dân có thẩm quyền ra quyết định thi hành án tử hình. Quy định này nhằm bảo đảm tính chủ động, sẵn sàng cho công tác tổ chức thi hành án tử hình khi có quyết định chính thức.

Việc ban hành Thông tư số 57/2026/TT-BCA với những quy định chặt chẽ đối với người bị kết án tử hình từ ngày 1-7-2026 không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác hành chính tư pháp, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lực lượng làm nhiệm vụ, mà còn thể hiện tính nghiêm minh, thượng tôn pháp luật của nhà nước ta.