Từ nhiệm vụ tiếp dân đến chính quyền phục vụ nhân dân

Ghi nhận ở một số địa phương tại thành phố Hà Nội cho thấy, việc duy trì nền nếp tiếp dân, tăng cường đối thoại và giải quyết kịp thời các vụ việc ngay từ cơ sở không chỉ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân mà còn góp phần giữ vững ổn định xã hội, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Lắng nghe dân để giải quyết ngay từ gốc

Xác định công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thời gian qua, xã Dương Hòa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trên lĩnh vực này. Từ việc ban hành các văn bản chỉ đạo, kiện toàn đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp dân, đến tăng cường tuyên truyền pháp luật và phát huy vai trò của MTTQ, các đoàn thể trong hòa giải ở cơ sở đều được thực hiện bài bản, đồng bộ.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, UBND xã Dương Hòa đã ban hành 12 văn bản chỉ đạo liên quan đến công tác tiếp công dân và giải quyết đơn thư, thực hiện 321 lượt tiếp công dân với 396 người. Trong đó có 166 lượt tiếp thường xuyên và 155 lượt tiếp định kỳ của Bí thư Đảng ủy, Thường trực HĐND và Chủ tịch UBND xã.

Không dừng ở việc tiếp nhận ý kiến, lãnh đạo xã còn trực tiếp đối thoại với người dân đối với những vụ việc còn có ý kiến khác nhau, giao các phòng chuyên môn giải thích, làm rõ quy định pháp luật và đề xuất hướng giải quyết phù hợp. Nhờ đó, nhiều vụ việc đã được tháo gỡ ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài hoặc vượt cấp.

Về công tác giải quyết đơn thư, xã Dương Hòa tiếp nhận 61 đơn kiến nghị, đề nghị; sau khi phân loại còn 55 vụ việc, cùng với 27 vụ việc chuyển từ kỳ trước, tổng số phải giải quyết là 82 vụ. Nội dung chủ yếu liên quan đến tranh chấp đất đai, lấn chiếm ngõ đi chung, giao đất nông nghiệp theo tiêu chuẩn và bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đến nay, địa phương đã giải quyết xong 62/82 vụ việc, đạt tỷ lệ hơn 75%, trong điều kiện khối lượng công việc tăng lên đáng kể sau sáp nhập đơn vị hành chính.

Đánh giá về kết quả này, Chủ tịch UBND xã Dương Hòa Lê Đức Phóng cho biết, chính quyền xã luôn xác định tiếp công dân và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo không chỉ là trách nhiệm theo quy định của pháp luật mà còn là giải pháp quan trọng để củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền. Vì vậy, địa phương kiên trì phương châm "lắng nghe để thấu hiểu, đối thoại để đồng thuận, giải quyết dứt điểm ngay từ cơ sở", không để các vụ việc nhỏ tích tụ thành điểm nóng, góp phần giữ vững ổn định chính trị và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển địa phương.

Là một trong những người đã trực tiếp đối thoại với lãnh đạo xã Dương Hòa trong một buổi tiếp dân, ông Nguyễn Văn Hùng (thôn Yên Sở 1) cho biết, điều ông ghi nhận không chỉ là việc các kiến nghị được tiếp nhận đầy đủ mà còn là thái độ cầu thị của cán bộ và lãnh đạo xã.

"Khi người dân đến phản ánh, lãnh đạo xã trực tiếp lắng nghe, giải thích rõ quy định của pháp luật, đồng thời giao cán bộ chuyên môn kiểm tra thực tế và thông báo tiến độ giải quyết. Có những nội dung chưa thể xử lý ngay nhưng đều được hẹn thời gian trả lời cụ thể nên người dân rất yên tâm. Điều quan trọng là chúng tôi cảm nhận được sự tôn trọng và trách nhiệm của chính quyền đối với ý kiến của người dân", ông Hùng chia sẻ.

Theo ông Hùng, việc tăng cường đối thoại trực tiếp đã giúp nhiều khúc mắc được tháo gỡ ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh mâu thuẫn kéo dài. Người dân mong muốn nhất là được lắng nghe, được giải thích rõ và biết vụ việc của mình đang được xử lý đến đâu. Khi chính quyền công khai, minh bạch và giải quyết đúng quy định thì bà con đều đồng thuận, tin tưởng và sẵn sàng phối hợp cùng địa phương.

Minh bạch để tạo dựng niềm tin

Tương tự, tại xã Hoài Đức, cùng với quá trình đô thị hóa nhanh và triển khai nhiều dự án đầu tư, công tác tiếp công dân và giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo luôn được lãnh đạo xã quan tâm chỉ đạo quyết liệt.

Theo đó, địa phương đã đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất phục vụ công tác tiếp dân với 1 phòng tiếp công dân, 1 phòng chờ và 2 phòng làm việc của cán bộ chuyên trách, được trang bị đầy đủ thiết bị làm việc và lắp đặt hệ thống camera giám sát. Nội quy, quy chế, lịch tiếp công dân của lãnh đạo xã được niêm yết công khai; hòm thư góp ý được bố trí để tiếp nhận phản ánh về thái độ phục vụ của cán bộ.

Bên cạnh đó, UBND xã phân công 2 chuyên viên thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân thường xuyên; Chủ tịch và các Phó Chủ tịch UBND xã thực hiện nghiêm lịch tiếp công dân định kỳ, cùng với sự tham gia của lãnh đạo các phòng chuyên môn nhằm xử lý ngay các vụ việc thuộc thẩm quyền. Công an xã cũng bố trí lực lượng bảo đảm an ninh trật tự tại địa điểm tiếp công dân.

Sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, lãnh đạo UBND xã Hoài Đức đã tổ chức 42 ngày tiếp công dân định kỳ, tiếp 406 lượt với 530 người; đồng thời tiếp thường xuyên 297 lượt công dân.

Khối lượng đơn thư tiếp nhận tại Hoài Đức khá lớn, phản ánh đặc thù của địa bàn đang phát triển mạnh về đô thị. Trong một năm vận hành, UBND xã đã tiếp nhận 819 đơn từ nhiều nguồn khác nhau. Qua phân loại có 475 vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết, gồm 16 vụ tố cáo, 22 vụ khiếu nại và 437 vụ kiến nghị, phản ánh.

Đến nay, UBND xã đã giải quyết 326 vụ việc, trong đó có 11 vụ khiếu nại, 12 vụ tố cáo và 305 vụ kiến nghị, phản ánh. Đối với công tác thi hành kết luận, xã có 2 kết luận phải thực hiện, đã thi hành xong 1 kết luận.

Theo lãnh đạo UBND xã Hoài Đức, xây dựng chính quyền minh bạch phải bắt đầu từ việc tôn trọng và lắng nghe ý kiến của người dân. Vì vậy, địa phương luôn đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tiếp công dân, coi mỗi vụ việc được giải quyết thấu tình, đạt lý là thêm một bước củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chính quyền.

Thời gian tới, xã Hoài Đức sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số trong quản lý đơn thư, tăng cường hòa giải ở cơ sở, phát huy vai trò giám sát của MTTQ và các đoàn thể để hạn chế phát sinh khiếu kiện vượt cấp.

Thực tế ghi nhận của phóng viên tại một số buổi tiếp công dân định kỳ ở xã Dương Hòa và Hoài Đức cho thấy, không khí đối thoại diễn ra thẳng thắn nhưng cởi mở. Những kiến nghị của người dân, từ tranh chấp đất đai, vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đến các phản ánh về hạ tầng, môi trường đều được lãnh đạo xã trực tiếp lắng nghe, trao đổi và giải thích trên cơ sở các quy định của pháp luật.

Đối với những nội dung thuộc thẩm quyền, lãnh đạo các xã yêu cầu các phòng, ban chuyên môn trả lời ngay tại buổi tiếp hoặc cam kết thời hạn giải quyết cụ thể; những vụ việc phức tạp được chỉ đạo kiểm tra thực địa, tổ chức đối thoại nhiều bên để làm rõ căn cứ pháp lý trước khi ban hành kết luận. Cách làm công khai, cầu thị và đề cao đối thoại đã giúp nhiều vụ việc được tháo gỡ ngay từ cơ sở, tạo sự đồng thuận của người dân, hạn chế phát sinh đơn thư kéo dài hoặc khiếu kiện vượt cấp.