Trường Quốc học Huế - vẻ đẹp trăm năm trong lòng cố đô

Trường Quốc học rộng hơn 10.000m² nằm bên bờ sông Hương được thành lập theo sắc dụ ngày 17 tháng 9 năm Thành Thái thứ 8 (23/10/1896) và nghị định ngày 18/11/1896 của phủ Toàn quyền Đông Dương. Đây là trường Pháp - Việt chính yếu của toàn xứ Đông Dương.

Lúc mới thành lập, trường chỉ là những dãy nhà tranh vốn là trại lính thủy quân được cải tạo lại. Tường rào phía trước mặt trường được xây bằng gạch đỏ sậm.

Năm 1915, Trường Quốc học được xây dựng lại, những dãy nhà tranh được phá bỏ thay thế vào đó là hai dãy nhà lầu xây gạch, lợp ngói kiên cố theo kiểu Tây Âu, về cơ bản kiến trúc đó được duy trì đến ngày nay.

Hơn 120 năm thành lập, Trường Quốc học là ngôi trường nổi tiếng nhất của Huế khi nhiều nhà lãnh đạo từng theo học như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Trần Phú, Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Cổng trường với lối kiến trúc cổ kính có hai tầng, tầng trên bằng gỗ, mái lợp ngói hoàng lưu ly. Phía tay phải có bình phong long mã, được xây dựng vào năm Thành Thái thứ tám, dấu tích ấy còn được lưu giữ đến ngày nay.

Giữa sân trường là bức tượng người thanh niên Nguyễn Tất Thành, một cựu học sinh ưu tú của trường.

Năm 1990, kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, để tưởng nhớ đến người học trò xuất sắc của trường, Bảo tàng Hồ Chí Minh Thừa Thiên - Huế cùng với Trường Quốc học đã xây dựng tượng đài Nguyễn Tất Thành ngay ở vị trí trung tâm của trường.

Ban đầu, tượng được xây dựng bằng thạch cao và xi măng trắng, năm 2006 tượng được đúc lại bằng đồng. Tượng cao 3m; bệ rộng 0,98m, dài 1,13m và cao 0,18m; bục rộng 1,1m và dài 1,6m. Toàn bộ bức tượng được đặt trên nền đá Rubi tự nhiên màu nâu đỏ.

Các dãy phòng học của trường nằm lọt thỏm giữa những hàng cây xanh cổ thụ. Điểm nổi bật của Trường Quốc học là các dãy nhà được sơn màu hồng.

Mỗi năm, Trường Quốc học đào tạo 1.200 học sinh từ lớp 10 - 12, nhiều lớp chuyên. Các học sinh muốn vào Trường Quốc học phải trải qua kỳ thi sát hạch đầu năm. Trường có bể bơi, sân chơi cầu lông, sân bóng đá, sân bóng rổ.

Trăm năm qua, những cây muối được trồng trong khuôn viên trường được các thế hệ học sinh, cán bộ nơi đây chăm sóc cẩn thận. Cây xanh dày đặc nên lúc nào khuôn viên trường cũng được phủ bóng mát.

Những ngày hè, Trường Quốc học trở thành điểm đến tham quan du lịch của nhiều du khách trong và ngoài nước. Nhiều du khách đến đây để cảm nhận vẻ đẹp cổ kính của ngôi trường hơn 120 năm tuổi, nơi đào tạo các bậc hiền tài cho đất nước.

Nét độc đáo của Trường Quốc học là các dãy nhà đều mang kiến trúc Pháp đặc trưng được xây dựng hơn 100 năm trước. Trường có 4 dãy nhà chính dành cho việc giảng dạy, nhà thi đấu, nhà lưu niệm.

Trường Quốc học mang trong mình di sản kiến trúc hiếm có, gắn liền với dấu ấn của Pháp trong đầu thế kỷ XX. Đây chính là một trong những ngôi trường đẹp nhất tại Việt Nam và cũng là tượng đài kiến trúc độc đáo tại Huế.

Từ khung cửa sổ, mái ngói đến các dãy hành lang, bậc thang cổ kính... tất cả hội tụ đầy chất thơ như đang ngược dòng thời gian trở về thế kỷ trước.

Kiến trúc tại Trường Quốc học Huế kết hợp tinh tế giữa phong cách cổ điển Pháp và chi tiết trang trí Á đông thú vị. Tòa nhà đều có hiên rộng, mái ngói truyền thống, tường dày và cửa sổ kính lấp lánh. Ở trung tâm, nhà hội trường với bố cục đẹp mắt tỏa sáng.

Với ý nghĩa lịch sử và bề dày truyền thống, ngày 26/3/1990, Trường Quốc học được Bộ Văn hóa Thông tin nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là di tích cấp Quốc gia đặc biệt ngày 31/12/2020.