An toàn giao thông của học sinh phải bắt đầu từ trách nhiệm của cha mẹ

Những vụ khởi tố khiến nhiều phụ huynh giật mình

Ngày 6-6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình đã khởi tố bà P.T.B. (SN 1990) về hành vi giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông đường bộ. Trước đó, người phụ nữ này giao xe máy cho con trai là V.H.N. (SN 2009), khi chưa đủ tuổi và chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện.

Trong quá trình lưu thông, N. gây tai nạn khiến một người bị thương với tỷ lệ tổn hại sức khỏe 74%. Cùng vụ án, N. cũng bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Trước đó, ngày 28-4-2025, Công an tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình) cũng đã khởi tố một người cha vì giao xe máy cho con trai dưới 16 tuổi điều khiển. Người con sau đó gây tai nạn giao thông làm một người tử vong. Vụ việc từng gây nhiều tranh luận nhưng cơ quan điều tra khẳng định người giao xe phải chịu trách nhiệm hình sự khi biết rõ người được giao xe không đủ điều kiện điều khiển phương tiện.

Tại Hải Dương (nay là thành phố Hải Phòng), tháng 3-2025, cơ quan chức năng đã tuyên phạt tù đối với một phụ huynh giao xe máy điện cho con 14 tuổi điều khiển gây tai nạn làm nhiều người bị thương nặng. Đây được xem là một trong những vụ việc đầu tiên tạo hiệu ứng cảnh báo mạnh mẽ về trách nhiệm pháp lý của cha mẹ đối với hành vi giao phương tiện cho trẻ vị thành niên.

Theo Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, thực tế cho thấy nhiều phụ huynh vẫn mang tâm lý chủ quan, cho rằng quãng đường ngắn hoặc con đã biết đi xe nên không xảy ra vấn đề gì.

Pháp luật quy định rất rõ. Nếu biết người được giao xe không đủ tuổi, không có giấy phép lái xe mà vẫn giao phương tiện và hậu quả nghiêm trọng xảy ra thì người giao xe hoàn toàn có thể bị xử lý hình sự. Đây không còn là trách nhiệm đạo đức hay trách nhiệm gia đình mà là trách nhiệm trước pháp luật", luật sư Đặng Văn Cường nhận định.

Hà Nội siết chặt từ cổng trường đến từng gia đình

Những năm gần đây, Hà Nội được đánh giá là một trong những địa phương triển khai quyết liệt công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông cho học sinh.

Hằng năm, ngay sau lễ khai giảng, Công an thành phố Hà Nội đều triển khai cao điểm tuyên truyền, kiểm tra và xử lý học sinh, phụ huynh vi phạm pháp luật giao thông. Đợt cao điểm năm học 2025 - 2026 được triển khai từ ngày 12-9 đến 14-10-2025 với sự tham gia của lực lượng Cảnh sát giao thông toàn thành phố.

Trong cao điểm tháng 11-2025, Công an thành phố Hà Nội đã phát hiện, xử lý 3.130 trường hợp học sinh vi phạm pháp luật giao thông; lập danh sách gửi Sở Giáo dục và Đào tạo để phối hợp chấn chỉnh. Riêng tháng 1-2026, lực lượng chức năng tiếp tục xử lý 1.679 trường hợp học sinh vi phạm. Nhiều trường hợp phụ huynh giao xe cho con chưa đủ điều kiện điều khiển cũng bị xác minh, xử lý theo quy định.

Không chỉ dừng ở xử phạt, Công an thành phố Hà Nội còn duy trì các chuyên đề tuyên truyền tại trường học, tổ chức ký cam kết giữa nhà trường - học sinh - phụ huynh, đồng thời công khai danh sách vi phạm để tăng tính răn đe và giáo dục.

Chị Nguyễn Thị Hiền, cư dân một khu chung cư trên đường Giải Phóng, cho biết thời gian gần đây tình trạng học sinh tụ tập điều khiển xe máy lạng lách, phóng nhanh vào buổi tối đã giảm đáng kể.

"Tôi thấy lực lượng công an làm rất quyết liệt, đặc biệt quanh khu vực trường học. So với vài năm trước thì tình trạng các cháu đi xe máy không đội mũ bảo hiểm hay dàn hàng ngang, nhất là ban đêm ở khu vực đường Giải Phóng đã giảm nhiều. Tuy nhiên, đọc báo vẫn thấy nhiều vụ tai nạn do người chưa thành niên điều khiển phương tiện nên thực sự rất lo. Chỉ cần một phút bốc đồng của các cháu là có thể để lại hậu quả rất lớn", chị Hiền chia sẻ.

Ở góc độ tâm lý học đường, nhiều chuyên gia cho rằng lứa tuổi thanh thiếu niên có xu hướng muốn khẳng định bản thân, thích thể hiện trước bạn bè nhưng khả năng đánh giá rủi ro còn hạn chế. Trong khi đó, không ít phụ huynh lại rơi vào trạng thái "thụ động chấp nhận", biết con sử dụng xe máy nhưng không ngăn cản quyết liệt hoặc cố tình giao xe vì bận rộn đưa đón, chiều theo yêu cầu của con.

Sự chủ quan của người lớn kết hợp với tâm lý thích thể hiện của tuổi mới lớn đang tạo nên một nguy cơ tiềm ẩn trên đường phố. Những vụ khởi tố liên tiếp thời gian qua cho thấy pháp luật không chỉ xử lý người trực tiếp gây tai nạn mà còn xem xét trách nhiệm của người giao phương tiện.

Tai nạn giao thông luôn bắt đầu từ những hành vi tưởng như rất nhỏ. Và trong nhiều trường hợp, chìa khóa xe trao vào tay con khi chưa đủ điều kiện điều khiển cũng có thể trở thành khởi đầu của một bi kịch mà cả gia đình phải trả giá.