Trung Quốc tăng tốc xây hệ thống thanh toán số xuyên biên giới

Trung Quốc đang tiến gần tới việc thương mại hóa mBridge, hệ thống thanh toán số xuyên biên giới được kỳ vọng giúp giao dịch quốc tế nhanh hơn, rẻ hơn và giảm bớt vai trò trung gian của USD trong một số dòng thanh toán khu vực.

Nền tảng này do Bắc Kinh dẫn dắt, với sự tham gia của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, Cơ quan Tiền tệ Hồng Kông (trung Quốc) cùng ngân hàng trung ương Thái Lan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Saudi. Một đơn vị điều phối đặt tại Hồng Kông (Trung Quốc) dự kiến được thành lập để giám sát hoạt động của mBridge. Thời điểm ra mắt thương mại chưa được công bố, song công tác chuẩn bị đã được xúc tiến.

mBridge hấp dẫn nhờ tốc độ xử lý nhanh và chi phí thấp. Phí giao dịch có thể chỉ bằng khoảng một nửa so với các hệ thống thanh toán quốc tế truyền thống, giúp doanh nghiệp nhỏ giảm áp lực chi phí và rút ngắn thời gian chuyển tiền xuyên biên giới.

Hệ thống sử dụng công nghệ sổ cái phân tán, cho phép các ngân hàng trung ương giao dịch trực tiếp bằng tiền kỹ thuật số của mình. Nhờ đó, thời gian thanh toán ngoại hối có thể rút xuống còn vài giây, thay vì phải qua nhiều lớp xử lý như mô hình ngân hàng đại lý truyền thống. Với Bắc Kinh, đây cũng là mảnh ghép bổ sung cho CIPS, hệ thống thanh toán xuyên biên giới bằng nhân dân tệ được xây dựng như một lựa chọn song song với Swift.

Không chỉ là một dự án công nghệ tài chính, mBridge còn cho thấy xu hướng đổi mới trong hạ tầng thanh toán toàn cầu. Khi thương mại quốc tế ngày càng đòi hỏi tốc độ, chi phí thấp và khả năng kết nối linh hoạt hơn, các hệ thống thanh toán số xuyên biên giới đang thu hút sự quan tâm của nhiều nền kinh tế.

“Các nước đang âm thầm phát triển những hệ thống tài chính mới để thích ứng với môi trường thanh toán thay đổi nhanh,” Tom Keatinge, Giám đốc sáng lập Trung tâm Tài chính và An ninh thuộc Viện RUSI của Anh, nhận định. Theo ông, Trung Quốc muốn củng cố vai trò của đồng nhân dân tệ kỹ thuật số trong tài chính toàn cầu, trong đó mBridge có thể được xem như một hướng mở rộng kết nối tài chính với các đối tác thương mại.

Cách nhìn này phù hợp với chiến lược dài hạn của Bắc Kinh là từng bước tăng mức độ sử dụng đồng nhân dân tệ trong giao dịch quốc tế, trước hết trong thương mại khu vực và với các đối tác có quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc. Trong bối cảnh nhu cầu thanh toán nhanh, an toàn và tiết kiệm chi phí gia tăng, những nền tảng như mBridge có thêm dư địa để phát triển.

Gene Ma, Trưởng bộ phận nghiên cứu Trung Quốc tại Viện Tài chính Quốc tế, cho rằng bức tranh thanh toán toàn cầu đang chuyển sang nhiều mạng lưới cùng tồn tại, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào một hệ thống. Trong xu hướng đó, mBridge được xem là một nền tảng đáng chú ý.

Dự án vẫn cần vượt qua một số câu hỏi về quản trị, tuân thủ và mức độ tin cậy. mBridge từng được phát triển dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế, trước khi BIS rời dự án vào năm 2024 sau khi nền tảng đạt giai đoạn sản phẩm khả dụng tối thiểu. Các bên tham gia khẳng định hệ thống tuân thủ chuẩn mực chống rửa tiền và chống tài trợ bất hợp pháp.

Rào cản lớn khác là niềm tin của thị trường. Để được sử dụng rộng rãi, mBridge phải chứng minh tính ổn định, minh bạch, an toàn và thuận tiện. Quá trình tăng sử dụng nhân dân tệ trong thanh toán quốc tế cũng còn phụ thuộc vào mức độ mở của thị trường tài chính Trung Quốc, khả năng chuyển đổi của đồng tiền và niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Ở chiều ngược lại, lợi ích kinh tế của mBridge khá rõ nếu nền tảng vận hành hiệu quả. “Đối với các nhà xuất khẩu, điều này giúp đẩy nhanh vòng quay tiền mặt và giảm rủi ro thiếu hụt thanh khoản,” Wang Jian, chuyên gia phân tích tài chính tại công ty chứng khoán Guosen Securities, nói.

Tổng hợp