Triển khai Luật Thủ đô năm 2026: Lấy kết quả thực tiễn làm thước đo chất lượng tổ chức thực hiện

Không để khoảng trống pháp lý khi Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực

Sau khi Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ Nhất vào ngày 23-4-2026, một hành lang pháp lý mới với nhiều cơ chế đột phá đã chính thức mở ra cho Thủ đô Hà Nội. Nhận thức rõ sứ mệnh lịch sử được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, chính quyền thành phố Hà Nội đã khẩn trương cụ thể hóa các quy định, không chờ đợi đến khi Luật có hiệu lực mà chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết, quyết tâm đưa các chính sách mới nhanh chóng đi vào thực tiễn.

Luật Thủ đô năm 2026 trao cho Hà Nội nhiều cơ chế mới về tổ chức bộ máy, tài chính - ngân sách, đầu tư, quy hoạch, phát triển đô thị, khoa học - công nghệ, văn hóa, môi trường, thu hút nhân tài... Để các cơ chế này có thể vận hành ngay khi Luật có hiệu lực, thành phố đồng thời hoàn thiện hàng chục nghị quyết và quyết định quy định chi tiết.

Để triển khai hiệu quả Luật Thủ đô năm 2026, phát biểu tại phiên bế mạc kỳ họp thứ tư HĐND thành phố Hà Nội XVII, ngày 15-6, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Trần Đức Thắng nhấn mạnh, cần phân công rõ trách nhiệm cho các sở, ngành, cơ quan và UBND các cấp trong tổ chức thi hành theo phương châm “6 rõ”; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nguồn lực; tổ chức quán triệt, tập huấn, hướng dẫn để đội ngũ cán bộ, công chức hiểu đúng, thực hiện đúng các nghị quyết; đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp và các đối tượng liên quan hiểu rõ các chính sách mới. Tuyệt đối không để nghị quyết nằm trên giấy, không để chính sách chậm đi vào cuộc sống, không để người dân và doanh nghiệp phải chờ đợi những cơ chế, chính sách mà thành phố đã dành nhiều tâm huyết xây dựng, HĐND thành phố đã thông qua.

Đến trước thời điểm 1-7, HĐND thành phố đã thông qua 61 nghị quyết để triển khai Luật. Đây là những quyết sách chiến lược, bao quát, toàn diện các lĩnh vực trọng yếu, then chốt của Thủ đô như: Kiện toàn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, quản lý đô thị, tài chính ngân sách, đầu tư phát triển, tạo đột phá về khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa, bảo vệ môi trường và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân Thủ đô…

Cùng với đó, UBND thành phố ban hành các quyết định thuộc thẩm quyền nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý cho quá trình triển khai. Kết quả quan trọng này không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị mà còn tạo lập bệ phóng pháp lý vững chắc để thành phố sớm đưa các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội của Luật Thủ đô năm 2026 đi vào cuộc sống.

Các nghị quyết được thông qua sẽ góp phần quan trọng để khơi thông nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn, mở ra không gian phát triển mới, phương thức quản trị mới, tạo động lực mạnh mẽ để thành phố phát triển nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại, tiếp tục khẳng định vị thế Thủ đô ngàn năm văn hiến, trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, xứng đáng với niềm tin, kỳ vọng và trọng trách đặc biệt mà Đảng, Nhà nước và nhân dân Thủ đô giao phó.

Hà Nội xác định, tuyệt đối không để chậm, không để xảy ra khoảng trống pháp lý, không để lúng túng và bị động khi Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực.

Nền tảng thể chế quan trọng khai thác hiệu quả các cơ chế đặc thù

Tại Hội nghị phổ biến, quán triệt các nghị quyết của HĐND thành phố và quyết định của UBND thành phố triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026, ngày 27-6, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, nếu Luật Thủ đô mở ra không gian phát triển mới và trao cho Hà Nội những cơ chế, chính sách đặc thù để bứt phá, thì hệ thống các nghị quyết của HĐND thành phố và các quyết định của UBND thành phố được ban hành lần này chính là bước cụ thể hóa kịp thời và đầy đủ ý chí của Luật thành những công cụ quản trị và điều hành trong thực tiễn.

Đây không chỉ là hệ thống văn bản để tổ chức thi hành luật, mà còn là nền tảng thể chế quan trọng giúp thành phố khai thác hiệu quả các cơ chế đặc thù, khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, văn hiến, văn minh, hiện đại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

"Việc ban hành các nghị quyết, quyết định của thành phố không phải là đích đến mà mới chỉ là điểm khởi đầu. Hiệu quả của Luật Thủ đô sẽ không được đo bằng số lượng văn bản đã ban hành, mà bằng những chuyển biến cụ thể trong quản trị, điều hành; bằng chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; bằng tốc độ giải quyết công việc; bằng khả năng thu hút nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao chất lượng phát triển của Thủ đô" - đồng chí Vũ Đại Thắng khẳng định.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cũng yêu cầu tập trung cao nhất cho công tác tổ chức thực hiện, nhanh chóng đưa các cơ chế, chính sách mới vào cuộc sống. Tinh thần chỉ đạo của thành phố là việc gì Luật đã quy định, nghị quyết của HĐND thành phố, quyết định của UBND thành phố và Chủ tịch UBND thành phố đã quy định rõ thì phải chủ động tổ chức thực hiện ngay; không chờ đợi, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm, không để văn bản có hiệu lực nhưng chậm đi vào cuộc sống; không để sở, ngành chờ nhau, không để cấp cơ sở lúng túng trong thực hiện.

Thành phố cũng thiết lập cơ chế phối hợp, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn kịp thời trong quá trình tổ chức thực hiện. Việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 sẽ phát sinh nhiều vấn đề mới, nhiều nội dung chưa có tiền lệ. Do đó, phải xây dựng cơ chế tiếp nhận, hướng dẫn, giải đáp và xử lý nhanh các khó khăn, vướng mắc ngay từ cơ sở, không để ách tắc kéo dài ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi chính sách.

Sở Tư pháp được UBND thành phố giao là cơ quan thường trực, đầu mối tham mưu, theo dõi, tổng hợp tình hình triển khai thi hành Luật Thủ đô và các nghị quyết, quyết định có liên quan; chủ trì xây dựng tài liệu, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng pháp luật; tổng hợp các khó khăn, vướng mắc để tham mưu UBND thành phố chỉ đạo, xử lý.

Hà Nội cũng sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc và đánh giá thực chất kết quả triển khai. Việc tổ chức thực hiện Luật Thủ đô năm 2026 và các nghị quyết của HĐND thành phố sẽ được theo dõi thường xuyên, đánh giá khách quan, gắn chặt với trách nhiệm của người đứng đầu. Kết quả thực hiện phải được đo bằng tiến độ, sản phẩm cụ thể, hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị; lấy kết quả thực tiễn làm thước đo chất lượng tổ chức thực hiện.

Hà Nội xác định, hiệu quả của Luật Thủ đô sẽ không được đo bằng số lượng văn bản đã ban hành, mà bằng những chuyển biến cụ thể trong quản trị, điều hành; bằng chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; bằng tốc độ giải quyết công việc; bằng khả năng thu hút nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao chất lượng phát triển của Thủ đô.

Hôm nay, ngày 1-7, Luật Thủ đô năm 2026 chính thức có hiệu lực; đồng bộ với các nền tảng quan trọng khác như Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Đây được kỳ vọng là cơ sở pháp lý toàn diện để Hà Nội tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển theo định hướng “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân.

“

PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng: Trong 5 - 10 năm tới, khi các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 được triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, Hà Nội sẽ có một diện mạo mới hiện đại hơn, xanh hơn, thông minh hơn và đáng sống hơn; thực sự trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, giáo dục, văn hóa và hội nhập quốc tế của cả nước, đủ sức cạnh tranh với các đô thị tiên tiến trong khu vực. Tôi cũng kỳ vọng Hà Nội sẽ hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, nơi các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, chính quyền và các tổ chức xã hội cùng kết nối để tạo ra tri thức, công nghệ và giá trị mới. Khi đó, đội ngũ trí thức, trong đó có nữ trí thức, sẽ có nhiều cơ hội hơn để nghiên cứu, sáng tạo, khởi nghiệp và cống hiến cho sự phát triển của Thủ đô.

“

Theo Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Hà Nội Nguyễn Công Anh, đến nay, HĐND thành phố đã thông qua 59/64 nghị quyết quy phạm pháp luật để triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026, đạt trên 92% tổng số nghị quyết phải ban hành. Trong đó, 1 nghị quyết được thông qua ngay tại kỳ họp thứ hai, HĐND thành phố và có hiệu lực từ ngày 11-5-2026, tạo tiền đề triển khai các nhiệm vụ tiếp theo.

Cùng với đó, 13 nghị quyết được thông qua tại kỳ họp thứ ba, HĐND thành phố và đồng loạt có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. Còn 45 nghị quyết được thông qua tại kỳ họp thứ tư, HĐND thành phố, hoàn thiện gần như toàn bộ hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô để có hiệu lực đồng thời với Luật. Cùng với việc xây dựng các nghị quyết của HĐND thành phố, UBND thành phố cũng tập trung chỉ đạo xây dựng các quyết định quy định chi tiết thuộc thẩm quyền.