Tri thức Việt góp sức gìn giữ di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Dự án xây dựng sơ đồ và tờ gấp tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một ví dụ về sự đóng góp của tri thức Việt vào gìn giữ, giới thiệu di sản Thủ đô.

Ngày 3-11, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026). Dự án có sự tham gia của đội ngũ giảng viên, kiến trúc sư, tiến sĩ Việt Nam cùng các nhà nghiên cứu trong nước và Pháp.

PGS.TS.KTS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, nhìn nhận đóng góp của đội ngũ được đào tạo tại Pháp nằm ở khả năng tiếp cận vấn đề bằng phương pháp khoa học, tư duy liên ngành và tinh thần đối thoại.

“Khi kết hợp với hiểu biết về lịch sử, văn hóa và thực tiễn Việt Nam, các chuyên gia có thể nghiên cứu di sản một cách có hệ thống, xây dựng nội dung giới thiệu mạch lạc và có căn cứ”, ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.

Bản thân từng học tập và nghiên cứu tiến sĩ tại Pháp, ông Nguyễn Anh Tuấn hiểu rõ ý nghĩa của việc tiếp xúc với những môi trường học thuật khác nhau. Ông chia sẻ, mỗi địa điểm cần được nhìn nhận trong mối liên hệ với lịch sử và bối cảnh riêng, giúp công chúng hiểu hơn về giá trị của di sản.

PGS.TS.KTS Nguyễn Anh Tuấn đánh giá sơ đồ và tờ gấp giúp khách tham quan định hướng, tìm hiểu di tích, đồng thời đưa kết quả nghiên cứu vào những sản phẩm gần gũi, dễ sử dụng.

Theo ông, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội có thể đóng góp vào việc gìn giữ bản sắc đô thị và bảo tồn di sản. Nhà trường mong muốn tiếp tục phối hợp với các cơ quan, tổ chức của Hà Nội trong nghiên cứu, tư vấn về kiến trúc, quy hoạch, cảnh quan và bảo tồn; đồng thời phát huy năng lực của giảng viên, sinh viên và vai trò kết nối giữa cơ quan quản lý, giới chuyên môn, cơ sở đào tạo và cộng đồng.

Ở góc độ hợp tác Pháp - Việt, ông Eric Soulier, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam, cho biết: “Các chuyên gia Việt Nam từng học tập tại Pháp có lợi thế tiếp cận trực tiếp tài liệu, công trình nghiên cứu và phương pháp chuyên môn nhờ sử dụng tiếng Pháp. Quá trình học tập trong môi trường văn hóa Pháp cũng giúp họ hiểu tư duy, cách tiếp cận của Pháp về kiến trúc và di sản”. Nền tảng đó được vận dụng vào thực tiễn trong nước qua việc trực tiếp nghiên cứu, xây dựng sơ đồ và tờ gấp giới thiệu Văn Miếu - Quốc Tử Giám khi các chuyên gia chủ động chọn lọc, xử lý tư liệu để chuyển tải giá trị lịch sử, văn hóa của di tích.

Ông Eric Soulier tin tưởng đội ngũ chuyên gia Việt Nam từng học tập tại Pháp có thể tiếp tục đóng vai trò cầu nối trong hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và giới thiệu di sản tại nhiều nơi trên cả nước. Ông chia sẻ: “Phía Pháp mong muốn hỗ trợ các chuyên gia, cơ quan và địa phương Việt Nam thông qua kết nối chuyên môn, chia sẻ kiến thức, triển khai chương trình phù hợp với nhu cầu thực tế”.

Ý tưởng và thiết kế sơ đồ do TS.KTS Nguyễn Thái Huyền, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo Quốc tế, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, chủ trì thực hiện.

Theo TS.KTS Nguyễn Thái Huyền, việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan là bước khởi đầu trong định hướng hợp tác lâu dài. Thời gian tới, các hoạt động nghiên cứu, sưu tầm và số hóa tư liệu sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, hướng tới xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ về Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

"Nền tảng này dự kiến kết hợp tư liệu khoa học với bản đồ tương tác, mã QR và các công cụ thuyết minh số, hỗ trợ du khách tìm hiểu sâu hơn về lịch sử và giá trị của di tích", TS.KTS Nguyễn Thái Huyền cho biết.

Trước đây, hệ thống biển chỉ dẫn tại di tích chưa đồng bộ, thiếu sơ đồ tổng thể khiến khách tham quan khó hình dung không gian và thường bỏ qua khu Vườn Giám, khu Thái Học phía sau."