Tinh hoa làng nghề “thăng hoa” trên không gian số

Sức sống của sản phẩm truyền thống trên không gian số

Gần 2 giờ phát sóng, phiên livestream giới thiệu, bán sản phẩm OCOP xã Hồng Vân ghi nhận hơn 400 sản phẩm được khách hàng chốt mua. Chương trình diễn ra trong tháng 8-2026, hưởng ứng đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số.

Trên “gian hàng số” của Hồng Vân có sơn mài Hạ Thái, mây tre đan Ninh Sở, hoa - cây cảnh Hồng Vân cùng các sản phẩm thực phẩm đạt chuẩn OCOP. Người xem được giới thiệu trực tiếp về sản phẩm, trao đổi với người bán và đặt hàng ngay trong thời gian phát sóng.

Các nghệ nhân, người thợ, chủ cơ sở sản xuất cũng tham gia giới thiệu sản phẩm. Nguồn gốc, chất liệu, quy trình làm nghề được đưa vào nội dung livestream, giúp người xem hiểu thêm về sản phẩm trước khi quyết định mua.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hồng Vân Lê Tuấn Dũng cho biết, địa phương đang gắn chuyển đổi số với hoạt động sản xuất, kinh doanh; chú trọng hỗ trợ người dân, hộ sản xuất và doanh nghiệp tiếp cận thương mại điện tử, kinh tế số và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Tại xã Thượng Phúc, livestream được sử dụng để quảng bá sâu hơn câu chuyện của sản phẩm làng nghề.

Trưa 19-8-2026, xã Thượng Phúc tổ chức phiên livestream “Tinh hoa làng nghề”, giới thiệu các sản phẩm thêu, áo dài của làng Cổ Chất. Sau khoảng 3 giờ phát sóng, chương trình chốt gần 600 đơn hàng, doanh thu khoảng 400 triệu đồng, thu hút hàng nghìn lượt người xem.

Thông tin về sản phẩm được giới thiệu trực tiếp cùng nguồn gốc, chất liệu, mẫu mã và câu chuyện về nghề. Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Phúc Trần Ngọc Tuân tham gia phiên livestream, cho rằng ứng dụng công nghệ, thương mại điện tử và mạng xã hội là hướng đi cần thiết để quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm làng nghề. Theo ông Tuân, địa phương dự kiến tổ chức các phiên “Tinh hoa làng nghề” liên tiếp trong 12 tuần.

Cách làm tương tự đã xuất hiện ở nhiều xã, phường. Tại Phượng Dực, địa phương tổ chức 8 lớp tập huấn kỹ năng bán hàng trên nền tảng số cho khoảng 400 người, thực hiện 27 phiên livestream, quảng bá hơn 100 sản phẩm của 40 cơ sở sản xuất, kinh doanh. Ở Ô Diên, ngày 22-8, Chủ tịch UBND xã Đỗ Chí Hưng trực tiếp tham gia livestream giới thiệu cháo se Hạ Mỗ, bánh tẻ Bá Dương Nội, bánh gio Thượng Trì.

Tại Hồng Sơn, một phiên livestream đưa người xem tới tận xưởng sản xuất để tìm hiểu quá trình tạo ra các sản phẩm từ cây dược liệu. Thường Tín, Vân Đình, Đa Phúc, Tùng Thiện... cũng tổ chức các phiên phát trực tiếp, đưa sản phẩm đặc trưng của địa phương đến người tiêu dùng.

Các con số cho thấy livestream đang trở thành một phương thức xúc tiến thương mại có hiệu quả nhất định ở cơ sở. Để duy trì hiệu quả, các chủ thể sản xuất phải chuẩn hóa thông tin, hình ảnh, chất lượng sản phẩm, nguồn cung và khâu giao nhận. Với sản phẩm thủ công, câu chuyện về làng nghề và người thợ cũng cần được chuyển tải hấp dẫn trên nền tảng số.

Những kết quả ở cơ sở vì thế đặt ra yêu cầu lớn hơn: hoạt động quảng bá sản phẩm trên môi trường số cần được tổ chức thường xuyên, có mục tiêu và có khả năng đo đếm hiệu quả.

Tăng tốc để chuyển đổi số tạo giá trị thực

Đây cũng là yêu cầu Hà Nội đặt ra trong Chiến dịch tăng tốc chuyển đổi số 100 ngày. Thành phố hướng tới những kết quả cụ thể, trong đó hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa và các làng nghề được xác định là nhóm cần được hỗ trợ tiếp cận các nền tảng số.

Ngày 3-7-2026, tại hội nghị triển khai các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số của Hà Nội, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang nhấn mạnh yêu cầu chuyển trọng tâm từ xây dựng cơ chế sang tạo ra những kết quả cụ thể, có thể đo đếm được.

Trong chiến dịch 100 ngày, Hà Nội đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 10.000 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng 100 làng nghề ứng dụng các nền tảng số. Livestream, gian hàng số và thương mại điện tử được xem là những công cụ giúp sản phẩm tiếp cận người mua ngoài địa bàn.

Tại hội nghị triển khai các nhiệm vụ trọng tâm về phát triển kinh tế số, xã hội số trên địa bàn thành phố ngày 27-6-2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng yêu cầu các xã, phường lựa chọn nhiệm vụ phù hợp với thế mạnh địa phương để triển khai.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, nơi có làng nghề, sản phẩm OCOP thì làm truy xuất nguồn gốc và bán hàng số; nơi có thế mạnh thương mại thì phát triển thanh toán số, gian hàng số; nơi có di sản, du lịch thì kể chuyện bằng ngôn ngữ số. Các giải pháp phải được cụ thể hóa bằng kết quả, tiến độ và sản phẩm đầu ra.

Đây là cách Hà Nội đưa chuyển đổi số gắn với đặc điểm kinh tế của từng địa bàn. Với xã có làng nghề, sản phẩm OCOP, việc đưa hàng hóa lên nền tảng số tạo ra một kênh tiếp cận thị trường rõ ràng. Hồng Vân, Thượng Phúc hay Phượng Dực là những ví dụ cụ thể.

Theo kế hoạch của Hà Nội, 126 xã, phường sẽ tổ chức các buổi livestream định kỳ để quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề, đặc sản, nông sản, điểm đến và các sự kiện văn hóa, du lịch; phấn đấu giới thiệu tối thiểu 2.000 sản phẩm, dịch vụ qua hoạt động này.

Báo cáo của Sở khoa học và công nghệ Hà Nội, đến đầu tháng 9, hoạt động quảng bá qua livestream đã giới thiệu 2.101 sản phẩm, vượt mục tiêu đề ra. Thành phố đã đưa 568 sản phẩm OCOP và làng nghề lên sàn thương mại điện tử; 64 xã, phường tổ chức livestream. Khoảng 88.000 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các làng nghề được hỗ trợ chuyển đổi số.

Những con số này cho thấy quy mô của hoạt động đã vượt khỏi phạm vi một vài phiên bán hàng. Điều đáng chú ý là chuyển đổi số đang được đo bằng những sản phẩm cụ thể, số lượng địa phương tham gia và kết quả kinh doanh.

Với làng nghề, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Sản phẩm cần được chuẩn hóa, thương hiệu được đầu tư, thông tin nguồn gốc rõ ràng, khả năng cung ứng và giao hàng ổn định. Người bán cũng cần làm chủ kỹ năng giới thiệu, tương tác và chăm sóc khách hàng trên nền tảng số.

Livestream có thể là điểm bắt đầu, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở việc hình thành một phương thức tiếp cận thị trường mới. Khi người thợ có thể trực tiếp kể câu chuyện nghề, khi sản phẩm được giới thiệu đến khách hàng ở xa và đơn hàng được hoàn tất trên nền tảng số, khoảng cách giữa làng nghề và thị trường được thu hẹp.

Với Hà Nội, những phiên livestream đang tạo thêm sức sống cho sản phẩm địa phương. Trong không gian số, các sản phẩm thủ công, đặc sản và OCOP có thêm cơ hội được biết đến, được lựa chọn và đi xa hơn.