Chiều 12-11, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã báo cáo giải trình về một số vấn đề cử tri, nhân dân và đại biểu Quốc hội quan tâm trước kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô
Theo đó, thời gian qua Chính phủ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giảm chi phí đầu vào, hạn chế tác động tiêu cực đến người dân và doanh nghiệp như: Duy trì giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhóm hàng hóa, dịch vụ đến hết năm 2026; giãn thời hạn nộp thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất' giảm giá điện 2%; thuế đối với xăng dầu được duy trì ở mức 0%; hướng dẫn giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong năm 2026 và 2027... Tổng số giảm thu ngân sách nhà nước từ các chính sách miễn, giảm thuế dự kiến khoảng 256,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2026.

Trong điều hành tiền tệ, Chính phủ phối hợp linh hoạt các công cụ chính sách, qua đó ổn định tỷ giá, góp phần giữ giá trị đồng tiền và sức mua. Bình quân tỷ giá liên ngân hàng 10 tháng đầu năm 2026 chỉ tăng 0,63% so với bình quân năm 2025; lãi suất cho vay đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên giảm 1,5-2%.
Chính phủ đồng thời điều hành chặt chẽ giá các mặt hàng do nhà nước quản lý, không tăng giá dịch vụ y tế trong năm 2026; quyết liệt xử lý sai phạm, cải cách các lĩnh vực thiết yếu như xăng dầu, điện, y tế, nông nghiệp nhằm giảm chi phí đầu vào của nền kinh tế.
Nhờ triển khai chủ động, kịp thời và đồng bộ các chính sách, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 10 tháng được kiểm soát ở mức 4,57%, trong bối cảnh giá năng lượng và nguyên vật liệu thế giới tăng mạnh.
Khơi thông nguồn lực, thúc đẩy các động lực tăng trưởng
Cùng với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, Chính phủ tập trung hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển.
Phương thức chỉ đạo, điều hành được đổi mới theo hướng sâu sát cơ sở, giải quyết vấn đề thực chất. Lãnh đạo Chính phủ trực tiếp làm việc với các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp để chỉ đạo xử lý những nhiệm vụ quan trọng trên từng lĩnh vực. Các giải pháp thúc đẩy đầu tư công, huy động nguồn lực đầu tư tư nhân, tín dụng ngân hàng và thu hút vốn đầu tư nước ngoài được triển khai quyết liệt.

Chính phủ cũng đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành gắn với Khung kiến trúc số đồng bộ, thống nhất; tăng cường đầu tư cho công nghệ, sản phẩm chiến lược và ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản trị, điều hành, sản xuất, kinh doanh. Qua đó từng bước nâng cao chất lượng điều hành của các cấp chính quyền, giảm chi phí và thời gian tuân thủ, cải thiện năng suất nền kinh tế.
Theo Thủ tướng Chính phủ, những giải pháp này góp phần tạo chuyển biến tích cực trong huy động nguồn lực. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Thu ngân sách nhà nước 10 tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng. Vốn đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn FDI thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Đặc biệt, kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt 1.000 tỷ USD.
Gắn tăng trưởng với bảo đảm an sinh
Song song với các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ xác định phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.
Trong 10 tháng năm 2026, ngân sách nhà nước đã chi khoảng 578 nghìn tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên cho y tế, giáo dục và bảo đảm an sinh xã hội (đạt 72% dự toán năm). Thu nhập người lao động tiếp tục được cải thiện. Từ ngày 1-7-2026, lương cơ sở tăng 8%; phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%.

Chính sách đối với các lĩnh vực thiết yếu cũng được quan tâm. Phạm vi áp dụng và mức phụ cấp đối với nhân viên y tế được mở rộng, quy định cụ thể ở mức 30-80%; chính sách khám sức khỏe được thúc đẩy triển khai.
Đối với giáo dục, Chính phủ mở rộng đối tượng hưởng và nâng phụ cấp cho giáo viên; một số địa phương đã thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông.
Đáng chú ý, Chính phủ xác định phấn đấu triển khai miễn phí sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2028-2029, sớm hơn một năm so với kế hoạch. Đồng thời, có chính sách đối với học sinh trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền, đẩy mạnh tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho y tế, giáo dục.
Ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực tạo đột phá
Theo Thủ tướng Chính phủ, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2027, Chính phủ xác định nhu cầu huy động vốn đầu tư toàn xã hội rất lớn, khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm 27-29%.

Để huy động đủ nguồn lực, Chính phủ đặt mục tiêu tăng thu ngân sách nhà nước khoảng 9,1%; thực hiện tiết kiệm ngay 5% chi đầu tư công và 10% chi thường xuyên. Đồng thời, đa dạng hóa các kênh huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu, vay ODA, huy động nguồn vốn tín dụng, tăng đầu tư từ doanh nghiệp nhà nước, đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân và vốn FDI. Việc phát triển thị trường vốn trung và dài hạn, khuyến khích trái phiếu doanh nghiệp, thu hút các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định cũng được chú trọng.
Thủ tướng Chính phủ cho biết, để sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, Chính phủ sẽ xây dựng kịch bản tăng trưởng, giao nhiệm vụ và tiến độ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước. Trọng tâm là ưu tiên phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ và các ngành mới như năng lượng, vật liệu, điện tử, bán dẫn; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, phát thải thấp, gắn sản xuất với chế biến sâu và xuất khẩu; thúc đẩy du lịch, logistics, kích cầu tiêu dùng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu...
Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, với quan điểm lấy người dân làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển, Chính phủ tiếp tục gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống nhân dân, để mọi người dân được hưởng thụ thành quả phát triển.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.