Tăng trưởng từ cơ sở - Khi xã, phường chủ động khơi thông nguồn lực

Từ đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng đến cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, những chuyển động từ xã, phường đang góp phần tạo động lực tăng trưởng cho toàn thành phố.

Chủ động từ cơ sở, tạo sức bật cho tăng trưởng

Hà Nội bước vào năm 2026 với quyết tâm tạo đột phá về tăng trưởng kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11%. Đây không chỉ là mục tiêu về tốc độ phát triển mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, điều hành, sử dụng hiệu quả các nguồn lực và khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của từng địa bàn.

Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, xã, phường không còn đơn thuần là cấp triển khai nhiệm vụ mà ngày càng thể hiện vai trò chủ động trong tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển. Từ những công trình hạ tầng, dự án chỉnh trang đô thị đến giải quyết thủ tục hành chính, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, hiệu quả điều hành ở cơ sở đang tác động trực tiếp đến môi trường phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 là nhiệm vụ đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó mỗi xã, phường phải trở thành một mắt xích năng động, chủ động phát hiện và tháo gỡ những điểm nghẽn, biến tiềm năng thành nguồn lực, biến nguồn lực thành kết quả phát triển cụ thể.

Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, một trong những nguồn lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng chính là khả năng tổ chức thực hiện và giải quyết những vướng mắc ngay từ cơ sở. Khi được phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm cụ thể, chính quyền xã, phường có điều kiện chủ động hơn trong quyết định danh mục đầu tư, bố trí nguồn vốn, triển khai dự án và xử lý những vấn đề phát sinh trên địa bàn.

Một ví dụ cụ thể là phường Khương Đình. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Khương Đình Võ Đăng Dũng cho biết, trong 10 tháng năm 2026, phường đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, thu ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công và giải phóng mặt bằng.

Tăng trưởng kinh tế của phường gần đạt mục tiêu từ 11% trở lên trong năm 2026. Tổng thu ngân sách đến nay đạt khoảng 14.800 tỷ đồng, bằng khoảng 260% dự toán thành phố giao. Đáng chú ý, giải ngân vốn đầu tư công đạt khoảng 1.934 tỷ đồng trên tổng kế hoạch sau điều chỉnh, bổ sung là 2.134 tỷ đồng, tương đương 90,6%.

Kết quả này cho thấy vai trò của chính quyền cơ sở trong việc chủ động điều hành, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển. Đặc biệt, công tác giải phóng mặt bằng dự án đường Vành đai 2,5 đã hoàn thành, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ thi công và tổ chức thông xe kỹ thuật ngày 10-10-2026. Cùng với đó, phường triển khai giải phóng mặt bằng các dự án cải tạo, chỉnh trang và bố trí quỹ đất xây dựng sân chơi phục vụ nhân dân.

Không chỉ mang ý nghĩa hoàn thiện hạ tầng giao thông, việc tháo gỡ mặt bằng tại dự án Vành đai 2,5 còn mở ra điều kiện kết nối giao thông, cải thiện diện mạo đô thị và tạo thuận lợi cho các hoạt động kinh tế trên địa bàn. Đây là minh chứng cho thấy, nếu những điểm nghẽn về đất đai, mặt bằng và thủ tục được giải quyết kịp thời, nguồn lực đầu tư sẽ sớm chuyển hóa thành công trình, sản phẩm và giá trị phát triển.

Một tín hiệu đáng chú ý khác là kết quả giải ngân vốn đầu tư công của Hà Nội đang cho thấy vai trò ngày càng lớn của cấp xã, phường. Theo số liệu được công bố tại thời điểm hết tháng 8-2026, khối 126 xã, phường đạt giá trị giải ngân lũy kế 61.284 tỷ đồng, chiếm 67,67% tổng kết quả giải ngân chung toàn thành phố. Có 80/126 xã, phường đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung. Một số địa phương đạt kết quả nổi bật như xã Minh Châu, phường Giảng Võ, phường Thanh Xuân, phường Yên Hòa và phường Đông Ngạc.

Những con số này cho thấy cấp cơ sở không chỉ là nơi thụ hưởng nguồn vốn đầu tư mà đã trở thành lực lượng trực tiếp tổ chức thực hiện, đóng góp quan trọng vào kết quả giải ngân chung.

Khơi thông nguồn lực xã hội, mở rộng dư địa phát triển

Bên cạnh nguồn vốn đầu tư công, huy động hiệu quả nguồn lực từ khu vực tư nhân cũng là yêu cầu quan trọng để tạo sức bật tăng trưởng. Thực tế, ngân sách nhà nước không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu đầu tư phát triển, do đó, chính quyền cơ sở cần phát huy vai trò kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân, tạo môi trường thuận lợi để các nguồn vốn xã hội được đưa vào sản xuất, kinh doanh.

Trong 9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn Hà Nội đạt khoảng 451.400 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực ngoài nhà nước chiếm hơn một nửa tổng vốn đầu tư phát triển, tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong huy động nguồn lực cho nền kinh tế.

Để phát huy nguồn lực này, thành phố đang tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án ngoài ngân sách, cải thiện khả năng tiếp cận vốn và thúc đẩy đưa các thỏa thuận hợp tác đầu tư vào thực tế. Trong quá trình đó, chính quyền xã, phường có vai trò quan trọng bởi đây là cấp trực tiếp nắm bắt tình hình địa bàn, tiếp nhận kiến nghị của doanh nghiệp, người dân và phối hợp xử lý những vướng mắc liên quan đến đất đai, quy hoạch, hạ tầng, thủ tục hành chính.

Ở góc độ quản lý nhà nước, việc chủ động rà soát quỹ đất, cập nhật quy hoạch, xác định các khu vực có tiềm năng phát triển và công khai thông tin cũng là những việc chính quyền cơ sở cần quan tâm. Khi nhà đầu tư tiếp cận được thông tin rõ ràng, thủ tục được hướng dẫn thống nhất, những vướng mắc được giải quyết đúng thẩm quyền, chi phí và thời gian triển khai dự án sẽ được giảm thiểu. Qua đó, địa phương có thêm điều kiện thu hút các dự án sản xuất, thương mại, dịch vụ, tạo việc làm và tăng nguồn thu ngân sách.

Đáng chú ý, yêu cầu khơi thông nguồn lực không chỉ dừng ở vốn và đất đai mà còn bao gồm nguồn lực con người, tài sản công và lợi thế đặc thù của từng địa bàn. Với khu vực đô thị, đó có thể là khai thác hiệu quả không gian thương mại, dịch vụ, phát triển các tuyến phố kinh doanh, chỉnh trang hạ tầng và nâng cao chất lượng môi trường sống. Với khu vực ngoại thành, trọng tâm có thể là phát triển nông nghiệp hàng hóa, làng nghề, du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Cùng với đó, cải cách hành chính và chuyển đổi số cần được coi là một trong những giải pháp trực tiếp tạo dư địa tăng trưởng. Việc giải quyết thủ tục nhanh chóng, minh bạch, giảm những khâu trung gian không cần thiết sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, người dân thuận lợi hơn trong thực hiện các giao dịch hành chính. Chất lượng phục vụ của chính quyền cơ sở vì thế không chỉ được đo bằng số lượng hồ sơ giải quyết đúng hạn mà còn bằng khả năng tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế phát triển.

Nhìn từ mục tiêu tăng trưởng chung của Hà Nội, vai trò của xã, phường ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Theo số liệu được công bố, quý III, GRDP tăng 10,02%, mức cao nhất trong ba quý đầu năm. Kết quả này phản ánh những chuyển biến tích cực của nền kinh tế, đồng thời tạo thêm cơ sở để thành phố quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Khi mỗi xã, phường chủ động khơi thông nguồn lực, giải quyết kịp thời những điểm nghẽn và phát huy tốt lợi thế riêng, sức mạnh tổng hợp của toàn thành phố sẽ được nhân lên. Đây chính là nền tảng quan trọng để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển nhanh và bền vững.