Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Giải ngân 100% vốn đầu tư công có thể đóng góp 1,7% tăng trưởng GDP

Sáng 31-10, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai, các đại biểu Quốc hội khóa XVI thảo luận ở hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 cùng các nội dung liên quan khác.

Tăng tốc tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy các động lực tăng trưởng

Tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tập trung làm rõ 3 nhóm vấn đề: Mục tiêu tăng trưởng cao; phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công và kiểm soát lạm phát.

Về mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, năm 2026, kinh tế thế giới và trong nước đối mặt nhiều khó khăn, thách thức do xung đột địa chính trị; biến động giá năng lượng và những thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế.

Đặc biệt, căng thẳng tại Trung Đông gây sức ép đối với nguồn cung và giá năng lượng; việc Mỹ áp thuế bổ sung đối với một số mặt hàng xuất khẩu cũng tạo thêm khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, nhờ sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt, kịp thời của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự chủ động của các bộ, ngành, địa phương, kinh tế Việt Nam vẫn đạt kết quả tích cực. Tăng trưởng quý III đạt khoảng 9,1%, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng cao trong khu vực và trên thế giới.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, kết quả tăng trưởng không chỉ thể hiện ở các chỉ tiêu kinh tế mà còn gắn với việc triển khai chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Thông qua chính sách tài khóa, Nhà nước đã hỗ trợ khoảng 360.000 tỷ đồng về thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp; đồng thời, dành nguồn lực thực hiện các chương trình y tế, giáo dục, xây dựng trường học, trường nội trú, cải tạo trường học tại các xã biên giới và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Đối với mục tiêu tăng trưởng cả năm, Phó Thủ tướng cho biết, để đạt mức 10%, tốc độ tăng trưởng trong quý IV cần đạt khoảng 12,5%. Đây là thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi, bởi nền kinh tế vẫn còn dư địa và tiềm năng phát triển.

Trên tinh thần đó, Chính phủ đang tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương bám sát tình hình, kịp thời tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục hành chính, vật liệu xây dựng và thị trường cho doanh nghiệp.

Chính phủ cũng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ các dự án đủ điều kiện để sớm đưa vào sản xuất, kinh doanh; phát huy các động lực đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững, đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng và nâng cao giá trị gia tăng. Các địa phương được yêu cầu tập trung thực hiện mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.

Về phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, đầu tư công có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội.

Theo Phó Thủ tướng, tổng nguồn vốn đầu tư công trung, dài hạn được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 27 là 3,42 triệu tỷ đồng. Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, tương đương 92% tổng số vốn được phép phân bổ. Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ, giao chi tiết 1,88 triệu tỷ đồng, cao gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước.

Đối với số vốn còn lại, Chính phủ đã xác định các chương trình, dự án dự kiến bố trí, trong đó có 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện nghị quyết, 194.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm liên vùng và các dự án quan trọng khác. Một phần vốn đang chờ các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ dự án để đủ điều kiện phân bổ.

Về giải ngân, đến hết tháng 9-2026, tỷ lệ giải ngân đạt 63% kế hoạch, cao hơn 203.000 tỷ đồng so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29-10, giá trị giải ngân đầu tư công đã đạt hơn 700.000 tỷ đồng, tương đương trên 75% kế hoạch. Đây là kết quả thể hiện nỗ lực của các bộ, ngành và địa phương.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn nhìn nhận, một số bộ, ngành Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu. Năm 2026 là năm đầu triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn, nhiều dự án khởi công mới cần thời gian hoàn thiện thủ tục và tổ chức thực hiện. Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt, tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn. Theo tính toán, việc hoàn thành mục tiêu này sẽ đóng góp khoảng 2,5% vào quy mô tăng trưởng và khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế cả năm.

Kiểm soát lạm phát trong mục tiêu 4,5%

Về kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đang nỗ lực thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% theo yêu cầu của Quốc hội.

Thời gian qua, Chính phủ đã chủ động sử dụng nguồn lực ngân sách để bình ổn thị trường, triển khai các giải pháp giảm thuế, phí đối với xăng dầu, qua đó góp phần duy trì giá xăng dầu trong nước ở mức thấp hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Cùng với đó, tiếp tục thực hiện chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026; kiểm soát giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng giữ ổn định.

Nhờ các giải pháp điều hành, chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng tăng 4,52%, nằm trong ngưỡng mục tiêu kiểm soát.

Phó Thủ tướng cho biết, từ đầu năm đến nay, ngân sách đã dành hơn 64.000 tỷ đồng để thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Từ tháng 11 đến hết năm, Chính phủ dự kiến tiếp tục bố trí khoảng 4.000 tỷ đồng để thực hiện các giải pháp liên quan đến thuế đối với mặt hàng này.

Bên cạnh đó, Chính phủ đang chỉ đạo khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí để giảm khoảng 2% giá bán lẻ điện trong khoảng thời gian từ nay đến hết tháng 3-2027.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các giải pháp quản lý giá; thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm thuế, phí, lệ phí. Qua đó, vừa hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng, vừa kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm đời sống người dân.