Sức khỏe

Tai nạn bất ngờ từ những thói quen trên bàn ăn

Gia Phong • 19/11/2026 - 16:34

Từ thói quen ngậm tăm sau ăn, cố nuốt cơm để đẩy dị vật đến ăn vội, vừa ăn vừa trò chuyện, nhiều người vô tình đặt sức khỏe vào tình thế nguy hiểm. Những tai nạn tưởng chừng nhỏ nhặt trên bàn ăn có thể dẫn đến thủng đường tiêu hóa, tổn thương thực quản, tắc nghẽn đường thở, thậm chí đe dọa tính mạng.

tai-nan-1.jpg
Ê kíp nội soi phẫu thuật gắp tăm tre đâm thủng đường tiêu hoá của bệnh nhân. Ảnh: BVCC

Đủ kiểu tai nạn khó lường

Trong vòng một tháng gần đây, khoa Phẫu thuật Ống tiêu hóa (Bệnh viện trung ương Quân đội 108) ghi nhận hai trường hợp thủng đường tiêu hóa do nuốt phải tăm. Trong đó, một bệnh nhân nam 53 tuổi có thói quen ngậm tăm hằng ngày, bị dị vật đâm xuyên thành manh tràng, gây viêm phúc mạc khu trú và viêm ruột thừa thứ phát. Các bác sĩ đã phẫu thuật lấy tăm, khâu lỗ thủng, cắt ruột thừa và dẫn lưu ổ bụng, giúp người bệnh hồi phục, sức khỏe ổn định.

Tình trạng thủng đường tiêu hóa do nuốt phải tăm cũng được ghi nhận tại nhiều cơ sở y tế trên cả nước, với tổn thương ở nhiều vị trí như dạ dày, tá tràng, ruột non, đại tràng. Đơn cử như tại Bệnh viện Hữu nghị Việt-Đức, các bác sĩ từng phẫu thuật cấp cứu bệnh nhân nam 45 tuổi bị tăm tre đâm thủng ruột, gây viêm phúc mạc, phải đưa hai đầu hồi tràng ra làm hậu môn nhân tạo.

tai-nan-2.jpg
Cây tăm tre dài 6cm được lấy ra từ đường tiêu hoá của người bệnh. Ảnh: BVCC

Thạc sĩ-bác sĩ Trần Hoàng Anh, khoa Phẫu thuật Ống tiêu hóa (Bệnh viện trung ương Quân đội 108) cho biết, tăm tre thường mảnh, cứng và có đầu nhọn. Khi ngậm tăm trong lúc trò chuyện, nằm nghỉ hoặc ngủ quên, người sử dụng có thể vô tình nuốt phải mà không nhận ra. Que tăm đi vào đường tiêu hóa có nguy cơ mắc lại ở một vị trí nào đó và xuyên qua thành ống tiêu hóa. Tổn thương có thể gây đau bụng, viêm nhiễm, hình thành ổ áp xe hoặc viêm phúc mạc; nếu phát hiện muộn, người bệnh có thể phải đối mặt với nhiễm khuẩn nặng và những biến chứng đe dọa tính mạng.

Không chỉ tăm tre, thói quen ăn uống thiếu cẩn trọng cũng có thể gây tai nạn nguy hiểm. Tại Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân H.V.Q. (66 tuổi ở tỉnh Sơn La) bị nuốt đau, vướng cổ sau khi ăn thịt gà. Chụp CT phát hiện mảnh xương dài gần 3cm mắc ngang thực quản, găm vào niêm mạc, gây rách thành thực quản. Cũng tại đây, bà V.T.N. (74 tuổi ở Hà Nội) bị mắc miếng măng lớn sau bữa cỗ. Dù uống nhiều nước, nuốt cơm to, ăn thêm rau để đẩy dị vật nhưng không hiệu quả, bà phải nhập viện nội soi gắp dị vật.

Một tình huống nguy hiểm khác được ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, nam bệnh nhân 44 tuổi (ở Hà Nội) nhập viện cấp cứu sau khi nuốt miếng thịt lớn, gây khó thở, tím tái. Nội soi phát hiện dị vật mắc tại ngã ba hầu họng, gần như bít kín đường thở. Chỉ số bão hòa ôxy trong máu giảm còn 70%. Sau khi lấy dị vật, chỉ số nhanh chóng tăng lên 99%, hô hấp người bệnh ổn định trở lại.

Không chỉ người trưởng thành, trẻ nhỏ cũng có thể gặp tai nạn hóc dị vật từ những thói quen ăn uống thiếu cẩn trọng. Tại Bệnh viện Nhi trung ương, một bệnh nhi 3 tuổi nhập viện do hóc hạt dẻ cười khi vừa ăn vừa khóc. Các bác sĩ đã hỗ trợ hô hấp, kiểm soát đường thở và nội soi cấp cứu kéo dài hơn hai giờ mới lấy được dị vật.

Theo bác sĩ Nguyễn Hợp, Phụ trách Khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, hóc dị vật thức ăn là tình huống cấp cứu khá thường gặp nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Khi dị vật mắc tại vùng hầu họng hoặc thực quản trên, đường thở có thể bị tắc nghẽn đột ngột, gây suy hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Đổi thói quen, phòng tai nạn

Những trường hợp trên cho thấy, tai nạn trên bàn ăn thường bắt nguồn từ những thói quen tưởng chừng vô hại. Đáng lo ngại, khi gặp sự cố, nhiều người vẫn chủ quan hoặc tự xử lý bằng mẹo dân gian, khiến dị vật có thể cắm sâu hơn, gây tổn thương nghiêm trọng đường tiêu hóa và hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng.

tai-nan-3.jpg
Bệnh nhân nuốt phải tăm bị thủng ruột điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt-Đức. Ảnh: BVCC

Thạc sĩ-bác sĩ Trần Hoàng Anh khuyến cáo, người dân cần từ bỏ thói quen ngậm tăm, tuyệt đối không ngậm tăm khi nằm nghỉ hoặc chuẩn bị ngủ. Nếu nghi ngờ đã nuốt phải dị vật, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá sớm, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.

“Khi có biểu hiện đau bụng tăng dần, sốt, nôn, đau khi nuốt hoặc đi ngoài ra máu, người bệnh càng không được chủ quan hay tự tìm cách xử lý tại nhà. Việc cung cấp cho bác sĩ thông tin về loại dị vật, thời điểm có thể đã nuốt và những triệu chứng xuất hiện sau đó cũng giúp ích cho quá trình chẩn đoán, lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp”, Thạc sĩ-bác sĩ Trần Hoàng Anh nhấn mạnh.

Bên cạnh xử trí đúng, thay đổi thói quen ăn uống giúp phòng tránh tai nạn, nhất là ở người cao tuổi. Tuổi tác khiến khả năng nhai nuốt suy giảm, làm tăng nguy cơ hóc, nghẹn khi ăn thức ăn lớn, dai, cứng. Vì vậy, người cao tuổi nên ăn chậm, nhai kỹ, chia nhỏ thức ăn, nhất là thịt, cá và thực phẩm dai. Trong bữa ăn, cần ngồi ngay ngắn, tập trung, tránh vừa ăn vừa nói chuyện hoặc cười đùa. Khi nuốt nghẹn, đau hoặc vướng bất thường, không cố nuốt thêm mà cần đi khám.

Không chỉ người cao tuổi, trẻ nhỏ cũng là nhóm dễ gặp tai nạn hóc dị vật do kỹ năng nhai, nuốt chưa hoàn thiện, khả năng kiểm soát hành vi còn hạn chế.

Thạc sĩ, bác sĩ Bùi Vũ Anh (Bệnh viện Nhi trung ương) lưu ý, cha mẹ không nên cho trẻ ăn các loại hạt hoặc thực phẩm dễ gây hóc khi chưa phù hợp với độ tuổi. Trong bữa ăn, cần tránh để trẻ vừa ăn vừa chơi, chạy nhảy, cười hoặc khóc. Khi trẻ xuất hiện biểu hiện ho sặc, cha mẹ cần theo dõi sát và đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu triệu chứng kéo dài. Ngay cả khi trẻ có vẻ hồi phục sau cơn sặc, gia đình cũng không nên chủ quan bởi dị vật vẫn có thể còn trong đường thở.

Để phòng hóc dị vật, các bác sĩ khuyến nghị cha mẹ chế biến thức ăn phù hợp với độ tuổi của trẻ, cắt nhỏ thực phẩm, nhất là nho, cà chua bi, xúc xích. Không cho trẻ dưới 4 tuổi ăn kẹo cứng, thạch hoặc các loại hạt nguyên. Đồng thời, tập cho trẻ ăn chậm, nhai kỹ, không nói chuyện khi ăn. Trẻ dưới 5 tuổi cần được người lớn giám sát trong suốt bữa ăn để kịp thời phát hiện bất thường.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Tai nạn bất ngờ từ những thói quen trên bàn ăn

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.