Sửa đổi các luật về khoa học, công nghệ, viễn thông: Chú trọng phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính

Kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”

Trình bày nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân khẳng định sự cần thiết ban hành dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật trên... Việc sửa đổi các luật liên quan để luật hóa những chính sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm là cần thiết nhằm bảo đảm tính ổn định, thống nhất, lâu dài của hệ thống pháp luật.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, dự án Luật không thay đổi phạm vi điều chỉnh của 4 luật hiện hành, tập trung vào 3 nhóm nội dung: Tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện đầu tư kinh doanh và ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước; hoàn thiện cơ sở pháp lý để sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh.

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải khẳng định, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật, cơ bản tán thành với định hướng của Chính phủ là không sửa đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của 4 luật hiện hành, mà tập trung vào các nội dung: Phân cấp, phân quyền; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; luật hóa các cơ chế đã được thực hiện theo những nghị quyết, nghị định của Chính phủ và hoàn thiện cơ chế quản lý trong các lĩnh vực tần số vô tuyến điện, viễn thông, giao dịch điện tử, chuyển giao công nghệ.

Tuy nhiên, do dự án Luật sửa đổi 4 luật trong thời gian khẩn trương, Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát phương án luật hóa việc sửa đổi Phụ lục IV Luật Đầu tư, quy định thẩm quyền của Bộ trưởng, sự thống nhất với Luật Giá, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về thuế, quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, các cam kết quốc tế về vô tuyến điện và viễn thông.

Đặc biệt, cần làm rõ phương thức hậu kiểm thay thế tương ứng với các điều kiện, thủ tục được cắt giảm, trên tinh thần xuyên suốt là chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, cải cách nhưng không buông lỏng quản lý nhà nước. Đồng thời, quán triệt các nguyên tắc thể chế hóa đúng, đủ, kịp thời chủ trương của Đảng; chỉ luật hóa cơ chế chính sách đã được cấp có thẩm quyền đồng ý về chủ trương, không lồng ghép chính sách mới; đúng phạm vi, mục tiêu, tính chất của một luật sửa nhiều luật theo trình tự, thủ tục rút gọn; chỉ rút ngắn thời gian, không cắt bớt quy trình, thủ tục, không hạ thấp chất lượng.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp chính quyền địa phương hai cấp

Trong khuôn khổ phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã góp ý vào việc cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; quy định về quản lý, khai thác tài nguyên tần số vô tuyến điện và quỹ đạo vệ tinh; cơ chế sử dụng chung chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông; lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và bảo đảm an toàn hạ tầng viễn thông...

Tiếp thu, giải trình các ý kiến, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, dự án Luật không sửa phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng mà bảo đảm ổn định những chính sách đã được Quốc hội, Chính phủ ban hành, nhất là các cơ chế đặc thù; chỉ sửa đổi những vướng mắc xung quanh 4 luật; hoàn thiện cơ chế quản lý trong lĩnh vực viễn thông, giao dịch điện tử, chuyển giao công nghệ.

Dự án Luật cũng đồng thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, tập trung vào cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính kinh doanh; phân cấp, phân quyền phù hợp với thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho hay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp; luật hóa kịp thời các cơ chế, chính sách đang thực hiện theo Nghị quyết 206 của Quốc hội, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý sau ngày 1-3-2027. Từ đó, nhất trí báo cáo Quốc hội bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026 và trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp không thường lệ.

Để bảo đảm chất lượng và thời gian gửi tài liệu dự án Luật trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, nhất là ý kiến chỉ đạo Chủ tịch Quốc hội và kết luận của phiên họp này để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Đặc biệt, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị rà soát kỹ để có thể tiếp tục cắt giảm các quy định, quy trình, thủ tục, điều kiện đầu tư kinh doanh cần bãi bỏ nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp và người dân; kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm” hoặc đặt ra các thủ tục biến tướng; chú ý sự phù hợp các điều luật với cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì, phối hợp Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban Quốc hội tiếp tục thẩm tra dự án Luật, bảo đảm chất lượng và tiến độ, báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất.