Đăng nhập

Theo dõi Báo Hànộimới trên

Điểm đến

Sơn mài Hạ Thái: Khi chất liệu truyền thống "sống" cùng nhịp thở đương đại

Khánh Huy • 16/10/2026 - 22:55

Làng nghề sơn mài Hạ Thái (xã Hồng Vân) đang từng bước chủ động chuyển mình. Bằng sự kiên trì của các nghệ nhân gạo cội, sức sáng tạo của giới nghệ sĩ và sự đồng hành từ các chính sách phát triển làng nghề của Thủ đô, Hạ Thái không chỉ phát huy giá trị truyền thống mà còn mở lối phát triển du lịch trải nghiệm, khẳng định vị thế di sản trong đời sống đương đại.

Làng sơn mài Hạ Thái (xã Hồng Vân) là một trong những trung tâm sản xuất sơn mài lâu đời và nổi tiếng của Thủ đô. Nơi đây lưu giữ nét đẹp tinh hoa thủ công truyền thống gắn liền với bản sắc dân tộc.

Nghệ thuật sơn mài truyền thống đòi hỏi quy trình sản xuất vô cùng công phu và kiên nhẫn. Để hoàn thiện một sản phẩm đạt chuẩn, người thợ phải thực hiện hàng chục công đoạn kéo dài từ 2 đến 3 tháng, thậm chí nửa năm, bắt đầu từ khâu làm vóc, sơn lót cho đến phủ nhiều lớp sơn phủ.

Trong mỗi sản phẩm, khâu mài nước là công đoạn then chốt thể hiện sự khéo léo và tài hoa của người thợ Hạ Thái. Quy trình "sơn rồi ủ, ủ xong lại mài" diễn ra chậm rãi, tỉ mỉ nhằm tạo độ sâu màu sắc óng ánh và vẻ đẹp thị giác đặc trưng mà các chất liệu công nghiệp hiện đại không thể thay thế.

Vừa qua, Hà Nội đã ra mắt tuyến du lịch làng nghề mới với tên gọi "Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội" gồm 2 tuyến Thanh Oai - Ứng Hoà - Mỹ Đức và Thanh Trì - Thường Tín - Phú Xuyên. Làng nghề sơn mài Hạ Thái là một trong những điểm đến trải nghiệm độc đáo, tìm hiểu về một sản phẩm tinh hoa của nghề thủ công truyền thống Hà Nội.

Với mong muốn đưa nghệ thuật dân gian đến gần hơn với nhịp sống hiện đại, họa sĩ Trần Công Dũng cùng nhiều thợ giỏi Hạ Thái đã sáng tạo đưa chất liệu sơn mài lên các sản phẩm ứng dụng như tủ, bình hoa, gạt tàn hay vòng đeo tay vẽ tay, tạo nên tính mỹ thuật cao cho các vật dụng sinh hoạt thường nhật.

Sau khi Hạ Thái được UBND thành phố Hà Nội công nhận là điểm du lịch làng nghề vào năm 2020, mô hình du lịch trải nghiệm phát triển mạnh mẽ. Tại Dũng Dị Art Studio, đông đảo du khách trong và ngoài nước được trực tiếp thử sức với các công đoạn dát vỏ trứng, phủ sơn và mài để tự tay hoàn thiện sản phẩm lưu niệm.

Từ tính ứng dụng của sơn mài, anh Dũng đã sớm nghĩ đến việc đưa nghệ thuật sơn mài tinh hoa trở thành sản phẩm du lịch. Từ năm 2016, anh Dũng đã tiên phong thử nghiệm du lịch trải nghiệm làm sản phẩm đồ sơn mài.

Theo nghệ nhân Trần Công Dũng, đưa sơn mài trở thành một sản phẩm du lịch không phải là điều dễ dàng. Bởi lẽ, sơn mài là sản phẩm rất phức tạp và kì công trong quy trình thực hiện, thời gian hoàn thành rất lâu. Trong khi đó, sản phẩm trải nghiệm cần thời gian ngắn hơn do mỗi lượt trải nghiệm chỉ kéo dài không quá 1-2 tiếng.

Sau nhiều lần thử nghiệm, anh Dũng đã hoàn thiện được quy trình trải nghiệm làm sản phẩm sơn mài. Những tấm phôi với hoa văn đường nét thô được anh kết hợp cùng những hộ làm sơn mài trong làng sản xuất số lượng lớn để du khách trải nghiệm.

Mỗi hộ sẽ đảm nhiệm một khâu trong sản xuất phôi, giúp hạ giá thành sản phẩm. Vì thế, chi phí để trải nghiệm làm sơn mài cũng được hạ xuống tối đa. Du khách có thể trải nghiệm, hoàn thành một sản phẩm và đưa sản phẩm về chỉ với chi phí khoảng 300.000-350.000 đồng

Hiện nay, xưởng của anh Dũng thường xuyên đón khách đến “học sáng tác”, chủ yếu là người nước ngoài. Họ đến để du lịch và trải nghiệm về nghề truyền thống sơn mài của Việt Nam.

Trong vòng vài tiếng đồng hồ, khách tham gia trải nghiệm có thể hoàn thiện một sản phẩm và đem về ngay trong ngày.

Du khách tới trải nghiệm chủ yếu là ở khâu cuối cùng như khảm trứng, không tốn nhiều thời gian. Khách sẽ dùng những chiếc búa để gõ nhẹ trên tấm phôi để hoàn thiện sản phẩm.

Hiện nay, hoạt động trải nghiệm nghề sơn mài cũng đang được thí điểm thử nghiệm thêm ở nhiều hộ khác trong làng Hạ Thái.

Những trải nghiệm như vậy đang giúp Hạ Thái trở thành điểm chạm văn hóa thay vì chỉ là nơi sản xuất hàng hóa. Với thế mạnh là chất liệu hội họa mang đậm bản sắc Việt, Hạ Thái đang thu hút ngày càng đông du khách trong và ngoài nước, qua đó tạo thêm nguồn thu và kích cầu phát triển kinh tế cho làng nghề.

Bài liên quan

Tinh hoa nghề mộc Sơn Đồng bứt phá cùng công nghiệp văn hóa Thủ đô

Sở hữu lịch sử hơn 1.000 năm hình thành và phát triển, làng nghề điêu khắc, sơn mỹ nghệ Sơn Đồng (xã Sơn Đồng, Hà Nội) từ lâu đã được mệnh danh là kinh...

Đọc tiếp

Làng lụa Vạn Phúc phát huy di sản, mở hướng phát triển mới

Làng lụa Vạn Phúc phát huy di sản, mở hướng phát triển mới

Chuyên Mỹ đưa nghề khảm trai vươn ra thế giới

Chuyên Mỹ đưa nghề khảm trai vươn ra thế giới

Xã Hồng Vân

(0) Bình luận

Xếp theo:

Nổi bật

Đừng bỏ lỡ

Đọc nhiều

Sơn mài Hạ Thái: Khi chất liệu truyền thống "sống" cùng nhịp thở đương đại

Bản quyền thuộc Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội
- Cơ quan chủ quản: Thành ủy Hà Nội

Giấy phép số 69/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 20/02/2023.

Địa chỉ trụ sở 1: 44 Lê Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Địa chỉ trụ sở 2: Số 3-5 Huỳnh Thúc Kháng, phường Láng, Hà Nội

ĐT: (024) 38253067 – 0865116699 - 02437732439

Tổng Giám đốc: Nguyễn Thanh Liêm

Các Phó Tổng Giám đốc: Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Thành Lợi, Nguyễn Kim Khiêm.

Liên hệ tòa soạn: dientu@hanoimoi.com.vn

Liên hệ quảng cáo: 0913.531.932 | Báo giá quảng cáo

Tổng đài Trung tâm Phát hành: 02439288772; 02432668039

Chung nhan Tin Nhiem Mang

(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.