Quyết liệt xử lý các công trình vi phạm trên đất công, đất nông nghiệp

Tình trạng này không chỉ làm xấu diện mạo đô thị mà còn ảnh hưởng đến công tác quản lý và quy hoạch đất đai. Do đó, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần tiếp tục vào cuộc quyết liệt hơn nữa trong việc xử lý các công trình vi phạm trên đất công, đất nông nghiệp đang tồn tại.

Vi phạm dưới nhiều hình thức

Thời gian qua, áp lực đô thị hóa cùng giá trị đất đai tăng nhanh khiến tình trạng sử dụng đất sai mục đích diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Có trường hợp dựng lán tạm rồi từng bước cơi nới, cải tạo thành công trình kiên cố hoặc lợi dụng thời điểm đêm tối, ngày nghỉ để xây dựng trái phép.

Đơn cử tại phường Đại Mỗ có nhiều kho lán tạm, khung sắt quây tôn xây dựng trên đất nông nghiệp tại các khu vực Sứ Đồng và Trạm Bơm. Mặc dù UBND phường Đại Mỗ đã nhiều lần vận động các hộ tự giác tháo dỡ công trình vi phạm, thậm chí dựng hàng rào tôn, lắp biển cảnh báo nhằm ngăn chặn tái lấn chiếm nhưng một số đối tượng vẫn lợi dụng thời điểm ban đêm hoặc ngày nghỉ để phá dỡ hàng rào, tập kết phế liệu trái phép... Bên cạnh đó, một số đối tượng vi phạm không hợp tác, không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc các quyết định khắc phục hậu quả.

Tương tự, ở phường Phú Diễn cũng có nhiều công trình vi phạm trên đất nông nghiệp. Điển hình là ở khu đất số 26 Cầu Diễn (phường Phú Diễn). Khu đất này có nguồn gốc là diện tích đất lưu không nhưng từ nhiều năm qua đã bị một số gia đình chiếm dụng để trồng cây, tập kết vật dụng. UBND phường Phú Diễn đã tuyên truyền, vận động, thậm chí tổ chức cưỡng chế 13 lần. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn 2 gia đình cố tình vi phạm.

Theo Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Phú Diễn Quách Anh Tuấn, việc xử lý các công trình vi phạm trên đất công, đất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn do lực lượng cán bộ làm công tác quản lý đất đai ở cơ sở mỏng trong khi số lượng vụ việc cần kiểm tra, xử lý tương đối lớn. Nhiều trường hợp phát sinh tranh chấp, khiếu nại hoặc gửi đơn thư đến các cơ quan có thẩm quyền khiến tiến độ xử lý vi phạm kéo dài. Ngoài ra, không ít trường hợp vi phạm tồn tại qua nhiều thời kỳ, hồ sơ pháp lý phức tạp khiến việc xác minh nguồn gốc đất, hiện trạng sử dụng đất và hoàn thiện hồ sơ xử lý đòi hỏi nhiều thời gian.

Mạnh tay xóa bỏ công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai nhiều biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm. Cụ thể, phường Phú Diễn có 30 trường hợp vi phạm đất đai, trong đó có 15 trường hợp vi phạm trên đất nông nghiệp và 15 trường hợp vi phạm trên đất công. Đây là những công trình được xây dựng kiên cố từ nhiều năm trước, đưa vào sử dụng làm nơi kinh doanh, tập kết vật liệu hoặc cho thuê. Tính đến nay, UBND phường Phú Diễn đã tổ chức cưỡng chế, xử lý xong 21/30 trường hợp vi phạm, 9 trường hợp còn lại đang được hoàn thiện hồ sơ để tiến hành xử lý.

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Diễn Cấn Đức Dũng cho biết, quan điểm của phường là xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm theo quy định pháp luật. Với các công trình tồn tại từ lịch sử cũ, kéo dài, phường kiên quyết xóa bỏ ngay trong tháng 7-2026; đồng thời, tăng cường giám sát để không phát sinh vi phạm mới. Quá trình xử lý vi phạm, các lực lượng chức năng của phường thực hiện theo đúng quy định, bảo đảm tuyệt đối an toàn về người và phương tiện, giữ vững an ninh trật tự.

Tại phường Từ Liêm, trong tháng 5-2026, lực lượng chức năng đã triển khai cưỡng chế 10 công trình vi phạm trên đất do Nhà nước quản lý gồm 9 trường hợp tại tổ dân phố 15 Tân Mỹ và 1 trường hợp tại khu vực tòa nhà C7, Khu đô thị Mỹ Đình 1, tổ dân phố 12 Cầu Diễn. Trước khi tổ chức cưỡng chế, chính quyền địa phương đã tuyên truyền, vận động các trường hợp vi phạm tự giác tháo dỡ công trình, di chuyển tài sản và chấp hành quy định pháp luật. Phó Chủ tịch UBND phường Từ Liêm Lê Việt Bắc Anh cho biết: “UBND phường kiên quyết thực hiện nghiêm phương án cưỡng chế đã được phê duyệt nhằm xử lý dứt điểm các vi phạm cũ, đồng thời ngăn chặn phát sinh vi phạm mới”.

Tương tự, trong tháng 3-2026, UBND phường Đại Mỗ cũng tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ các công trình vi phạm trên đất nông nghiệp tại các khu vực Sứ Đồng, Đằng Xung, Dộc Khoai, Lài Đài và Trạm Bơm. Theo thống kê, tổng diện tích đất vi phạm khoảng 4,3ha. Việc xử lý để xóa bỏ các công trình vi phạm đã nhận được sự đồng tình của đông đảo người dân địa phương.

Hiện các phường, xã khác trên địa bàn thành phố Hà Nội đang tiếp tục kiểm tra, rà soát và vận động các cá nhân, tổ chức vi phạm tự nguyện tháo dỡ công trình trái phép trên đất công, đất nông nghiệp, nếu không chấp hành sẽ bị cưỡng chế theo quy định. Đồng thời, các địa phương tăng cường các biện pháp chống tái lấn chiếm sau xử lý, kiên quyết không để phát sinh vi phạm mới.

Dù còn nhiều khó khăn, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của thành phố và sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương, mọi hành vi lấn chiếm đất công, sử dụng đất sai mục đích, xây dựng trái phép sẽ đều bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.