Quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ:Ưu tiên ngăn lạm phát, củng cố niềm tin thị trường

Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) - cơ quan ra quyết định chính sách tiền tệ của FED - đã nhất trí nâng lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25 điểm phần trăm, lên khoảng 3,75-4%. Đây là lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023 và là quyết định điều chỉnh chính sách lớn đầu tiên dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh.

Điểm đáng chú ý là FED đưa ra quyết định nâng lãi suất khi nền kinh tế Mỹ không có những dấu hiệu suy yếu. Hoạt động chi tiêu của người tiêu dùng và doanh nghiệp vẫn có sức chống chịu, trong khi thị trường lao động chưa rơi vào tình trạng suy giảm mạnh. Chính điều này tạo dư địa để FED ưu tiên ổn định giá cả thay vì nhanh chóng nới lỏng tiền tệ nhằm kích thích tăng trưởng.

Với Washington lúc này, phía sau lạm phát còn có một yếu tố khó kiểm soát hơn: Năng lượng. Những diễn biến địa chính trị tại Trung Đông đã tạo thêm biến động đối với nguồn cung và giá dầu. Hãng tin Reuters cho biết, giá dầu giảm trong ngày 17-9 sau khi Arab Saudi tìm cách đưa thêm dầu thô ra thị trường qua Oman, nhưng tình trạng bất ổn tại khu vực vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây gián đoạn nguồn cung.

Đối với FED, đây là một tình thế phức tạp. Bởi lẽ, lãi suất không thể trực tiếp làm tăng nguồn cung dầu hoặc giải quyết một cuộc xung đột. Nếu cú sốc năng lượng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, phản ứng quá mạnh bằng chính sách tiền tệ có thể khiến nền kinh tế chịu chi phí không cần thiết. Nhưng nếu giá năng lượng cao kéo dài và lan sang chi phí vận tải, sản xuất, hàng hóa và dịch vụ, nó có thể khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn. Vì vậy, cơ quan này phải tính đến không chỉ mức giá hiện tại mà cả nguy cơ lạm phát diễn biến bất lợi.

Một lý do khác khiến quyết định lần này có ý nghĩa lớn là uy tín của FED trên thị trường tài chính. Lãi suất chính sách chủ yếu tác động trực tiếp đến chi phí vốn ngắn hạn, trong khi lợi suất trái phiếu dài hạn phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng của nhà đầu tư về lạm phát và chính sách tiền tệ trong tương lai.

Như vậy, nếu thị trường đánh giá FED không đủ quyết tâm đưa lạm phát trở lại 2%, lợi suất dài hạn có thể tăng, khiến chi phí vay của doanh nghiệp, người mua nhà và Chính phủ Mỹ cùng chịu áp lực. Chuyên gia kinh tế Diane Swonk của KPMG cho rằng, cần tăng cường kiểm soát lạm phát để có thể giảm chi phí vay trong dài hạn - điều các nhà đầu tư quan tâm hơn cả.

Hiển nhiên, quyết định tăng lãi suất lần này chưa đủ để khẳng định, nước Mỹ sẽ bước vào một chu kỳ tăng lãi suất kéo dài. Mặc dù trong cuộc họp vừa qua có tới 16 trong số 18 lãnh đạo FED đưa ra dự báo lãi suất có thể còn được nâng ít nhất một lần trong năm nay, nhưng thực tế là điều chỉnh chính sách những lần tiếp theo vẫn phải dựa trên diễn biến lạm phát, việc làm, tiêu dùng và giá năng lượng. Nếu áp lực giá giảm nhanh, FED có thể không cần tiếp tục thắt chặt; ngược lại, lạm phát dai dẳng sẽ tạo thêm lý do để duy trì hoặc nâng lãi suất.

Một số ý kiến phân tích nhận định, phản ứng của thị trường sau quyết định đã phần nào cho thấy nhà đầu tư đánh giá tích cực đối với thông điệp chống lạm phát của FED. Lợi suất trái phiếu ngắn hạn tăng, trong khi lợi suất kỳ hạn dài giảm. Điều này thể hiện thị trường đặt niềm tin vào việc FED sẽ kiểm soát lạm phát trong trung hạn thay vì chú trọng tác động tức thời của một lần tăng lãi suất.

Dẫu vậy, vẫn có một “cơn gió ngược” là quyết định của FED được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump nhiều lần kêu gọi giảm mạnh lãi suất. Theo ông chủ Nhà Trắng, lãi suất thấp hơn sẽ hỗ trợ nền kinh tế và giảm chi phí vay vốn. Tuy nhiên, quyết định của FED cho thấy, cơ quan này không muốn nới lỏng chính sách tiền tệ quá sớm để tránh kịch bản lạm phát kéo dài. Điều này không đồng nghĩa với sự đối đầu giữa Nhà Trắng và FED. Việc FED duy trì khả năng đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu là yếu tố quan trọng để bảo đảm niềm tin của thị trường.

Tăng lãi suất lần này cho thấy, mục đích chính là giữ thế cân bằng giữa một nền kinh tế còn tương đối vững và lạm phát chưa trở về mục tiêu, giữa cú sốc năng lượng mà chính sách tiền tệ không thể trực tiếp giải quyết.